Μόλις τρεις εβδομάδες αφότου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε ομόφωνα τα επιτόκια ως απάντηση στον πόλεμο στο Ιράν, δεν φαίνεται να υπάρχει συναίνεση για το τι πρέπει να γίνει στη συνέχεια.
To τριήμερο 29 Ιουνίου με 1η Ιουλίου, οι αξιωματούχοι της Κεντρικής Τράπεζας της Ευρωζώνης συγκεντρώθηκαν στη Σίντρα της Πορτογαλίας για το ετήσιο φόρουμ της ΕΚΤ και στις συζητήσεις ήρθαν στην επιφάνεια διαφωνίες σχετικά με το αν το κόστος δανεισμού πρέπει να αυξηθεί περαιτέρω για να επανέλθει ο πληθωρισμός στο 2%. Οι αγορές έχουν επίσης αρχίσει να έχουν αμφιβολίες για το αν θα υπάρξει νέα ανοδική κίνηση φέτος.
Στο ένα στρατόπεδο βρίσκονται υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, όπως ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν, οι οποίοι προειδοποιούν ότι παραμένουν οι πληθωριστικές πιέσεις που πυροδότησε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και πως ενδέχεται να φανούν σε όλους τους τομείς της οικονομίας, από μεγαλύτερες μισθολογικές απαιτήσεις έως καθυστερημένες αυξήσεις στο κόστος των τροφίμων και των υπηρεσιών.
Αλλοι, ωστόσο, έχουν εκπλαγεί ευχάριστα από την πτώση των τιμών του πετρελαίου μετά την πρόοδο στις ειρηνευτικές προσπάθειες και δεν είναι πεπεισμένοι ότι θα υπάρξουν σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Η σημαντική πτώση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη τον Ιούνιο ενισχύει αυτή την άποψη, ενώ και το Bloomberg εκτιμά ότι ο πληθωρισμός έχει κορυφωθεί.
Τον Σεπτέμβριο η απόφαση
Δεν φαίνεται πιθανό, πάντως, να υπάρξουν ιδιαίτερες εντάσεις κατά την επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής τον Ιούλιο, καθώς οι επενδυτές δεν αναμένουν ουσιαστικά να προβεί η ΕΚΤ σε καμία ενέργεια. Μέχρι τη μεθεπόμενη συνεδρίαση τον Σεπτέμβριο θα έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα στοιχεία, μεταξύ άλλων και για τους μισθούς και ως εκ τούτου ενδέχεται να κορυφωθούν οι διαφωνίες σχετικά με τις επόμενες κινήσεις.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, και ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Εσθονίας, Ιλο Κάασικ, εξέφρασαν με τον καλύτερο τρόπο τη διχογνωμία που επικρατεί στην ΕΚΤ.
Ο Kάασικ δήλωσε στο Bloomberg ότι θεωρεί «λογική» την ιδέα τουλάχιστον μιας ακόμη αύξησης, ενώ ο Στουρνάρας ανέφερε σε ξεχωριστή συνέντευξη ότι, όπως έχουν τα πράγματα, «ίσως είναι καλό να παραμείνουμε στο σημερινό επίπεδο για κάποιο χρονικό διάστημα».
Μια τέτοια διαφορά απόψεων είχε να εκδηλωθεί πολύ καιρό στις συζητήσεις για τη νομισματική πολιτική, ενώ και η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ αναγνώρισε –προς τη λήξη των εργασιών στην Πορτογαλία– ότι έχουν σημειωθεί ραγδαίες αλλαγές στο γενικό πλαίσιο τον τελευταίο καιρό.
Κερδίζει έδαφος η άποψη να μην προχωρήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις, καθώς ο πληθωρισμός υποχωρεί.
Οι κίνδυνοι για άνοδο του πληθωρισμού και καθοδικής τάσης της ανάπτυξης «είναι πιθανώς σε γενικές γραμμές πιο ισορροπημένοι από ό,τι πριν από μερικές εβδομάδες, ως αποτέλεσμα των εξελίξεων που παρατηρούμε, οι οποίες συμβαίνουν με ταχύ ρυθμό», δήλωσε η Λαγκάρντ κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης που έκλεισε το Φόρουμ της ΕΚΤ για την Κεντρική Τραπεζική.
Μεγάλο μέρος της αλλαγής στάσης οφείλεται στην πτώση των τιμών του πετρελαίου σε προπολεμικά επίπεδα, τα οποία βρίσκονται σημαντικά κάτω από τις προβλέψεις που είχε κάνει η ΕΚΤ μόλις τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με τις ίδιες αυτές προβλέψεις, ο πληθωρισμός θα ξεπερνούσε τον στόχο του 2% μέχρι και το 2027.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιβραδύνθηκε στο 2,8% τον Ιούνιο από 3,2% τον Μάιο, χαμηλότερα από την πρόβλεψη των οικονομολόγων για 3%. Ο δομικός δείκτης που εξαιρεί ευμετάβλητα είδη όπως τα τρόφιμα και η ενέργεια, καθώς και ο δείκτης υπηρεσιών, σημείωσαν επίσης πτώση.
Ο Φινλανδός Ολι Ρεν απέρριψε την πιθανότητα σοβαρών επιπτώσεων στον πληθωρισμό λόγω της σύγκρουσης και έδειξε περιορισμένη προθυμία για νέα αύξηση των επιτοκίων, δηλώνοντας ότι δεν βλέπει «να εκδηλώνονται σημαντικές επιπτώσεις δεύτερου κύκλου».
Από την άλλη, ο Αυστριακός Μάρτιν Κότσερ ανέφερε σε ξεχωριστή συνέντευξη ότι η απειλή του πληθωρισμού έχει «σίγουρα περιοριστεί, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα».
Ούτε ο Πρίμος Ντόλεντς ούτε ο Μάρτινς Καζάκς, μέλη του διοικητικού συμβουλίου από τη Σλοβενία και τη Λετονία, διαπίστωσαν καμία επείγουσα ανάγκη για δράση τον Ιούλιο, ενώ ο Βέλγος Πιερ Βουνς άφησε να εννοηθεί ότι ίσως να μην υπάρχει καν λόγος για ένα δεύτερο βήμα.
Η πτώση του πετρελαίου
Ο Λέιν, ο οποίος προτείνει μέτρα πολιτικής στους συναδέλφους του όταν συναντώνται για να καθορίσουν τα επιτόκια, προσπάθησε να κρατήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές, λέγοντας ότι οι αξιωματούχοι έχουν δεσμευτεί να «μην περιορίσουν τις επιλογές τους» όσον αφορά την πορεία των επιτοκίων. Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, συμμερίστηκε αυτή την άποψη, παρότι παραδέχτηκε ότι η πτώση των τιμών του πετρελαίου «ήταν σίγουρα μια έκπληξη».
«Η βελτίωση των προοπτικών είναι πιθανό να διευρύνει το χάσμα εντός του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, καθώς περιορίζεται η επείγουσα ανάγκη για μια ακόμη αύξηση των επιτοκίων», δήλωσε η Σιμόνα Ντέλε Κιάιε, επικεφαλής οικονομολόγος για τη Ζώνη του Ευρώ στο Bloomberg. «Αν και το βασικό μας σενάριο εξακολουθεί να προβλέπει μια τελική αύξηση, διαπιστώνουμε ότι οι κίνδυνοι υποβάθμισης αυτής της πρόβλεψης γίνονται όλο και πιο εμφανείς».
