Κανένα απολύτως «σήμα» για το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων δεν θέλησαν να δώσουν οι επικεφαλής των μεγάλων κεντρικών τραπεζών, κρατώντας κλειστά τα χαρτιά τους ενόψει των επόμενων συνεδριάσεων νομισματικής πολιτικής που θα διεξαχθούν αυτόν τον μήνα, μετά την απότομη πτώση των τιμών της ενέργειας.
Μιλώντας σε πάνελ στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Σίντρα της Πορτογαλίας, η Κριστίν Λαγκάρντ της ΕΚΤ, ο Κέβιν Γουόρς, νέος επικεφαλής της Fed, ο Αντριου Μπέιλι, διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, και ο διοικητής της Τράπεζας του Καναδά, Τιφ Μάκλεμ, συμφώνησαν πως το forward guidance, δηλαδή η εκτίμηση για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, δεν ταιριάζει στο σημερινό περιβάλλον.
«Οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής της Fed θα αποφασίσουν εάν θα αυξήσουν τα επιτόκια όταν “κλείσουν την πόρτα” και ξεκινήσουν την επόμενη συνεδρίασή τους σε τέσσερις εβδομάδες από σήμερα», δήλωσε ο Γουόρς στην πρώτη δημόσια εμφάνιση μετά τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της Fed στις 16-17 Ιουνίου, ξεκαθαρίζοντας ότι όσοι προσπαθήσουν να αποσπάσουν ενδείξεις για τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας «θα αποτύχουν».
O Γουόρς επαίνεσε μάλιστα τη στάση της Λαγκάρντ και της ΕΚΤ όσον αφορά την πρακτική του forward guidance. Οπως είπε η Λαγκάρντ, ερωτώμενη εάν η ΕΚΤ θα συνεχίσει τις αυξήσεις επιτοκίων, «εδώ και αρκετό καιρό έχουμε εγκαταλείψει την πολιτική της καθοδήγησης σχετικά με τα επιτόκια», προσθέτοντας πως ένα πράγμα για το οποίο μετανιώνει είναι ότι έπρεπε στο παρελθόν να δίνεται αυτή η καθοδήγηση.
Το forward guidance, δηλαδή η εκτίμηση για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, δεν ταιριάζει σήμερα, τονίζουν ΕΚΤ και Fed.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ εξήγησε ότι η κεντρική τράπεζα ακολουθεί πλέον μια προσέγγιση που περιέγραψε ως «καθοδήγηση πλαισίου». Αντί να σηματοδοτεί εκ των προτέρων την πιθανή πορεία των επιτοκίων, η ΕΚΤ εξηγεί τη μεθοδολογία πίσω από τις αποφάσεις της, ενημερώνει τους συμμετέχοντες στην αγορά για το πώς καταλήγει στη στάση της νομισματικής πολιτικής, ποιους δείκτες και ποια αναλυτική διαδικασία ακολουθεί, επιτρέποντάς τους να αξιολογούν τις οικονομικές εξελίξεις ανεξάρτητα αντί να βασίζονται σε προαναγγελθέντα σήματα. «Βρήκαμε κοινό σκοπό», τόνισε ο Γουόρς, «την απάντηση σχετικά με το forward guidance, δεν θα μπορούσα να την είχα πει καλύτερα ο ίδιος».
Οι τέσσερις κεντρικές τράπεζες –ΕΚΤ, Fed, Τράπεζα της Αγγλίας και Τράπεζα του Καναδά– είναι όλες αντιμέτωπες με υψηλό πληθωρισμό και τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν, ωστόσο οι πολιτικές τους ακολουθούν διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι δηλώσεις του Γουόρς μετά τη συνεδρίαση του Ιουνίου οδήγησαν τους επενδυτές να «ανεβάσουν» τις πιθανότητες για αύξηση των επιτοκίων από τη Fed από τον Σεπτέμβριο, ενώ η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια. Αντιθέτως, οι κεντρικές τράπεζες της Αγγλίας και του Καναδά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς την περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, λόγω της αδυναμίας των οικονομιών τους.
Εξηγώντας το γεγονός ότι η ΕΚΤ ήταν η πρώτη που αύξησε τα επιτόκια σε απάντηση στο ενεργειακό σοκ, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι «είχε τις ιδανικές συνθήκες νομισματικής πολιτικής» για να το κάνει. «Οταν οι προοπτικές για τον πληθωρισμό είναι ανοδικές, ο δομικός πληθωρισμός έχει αυξηθεί, ο υποκείμενος έχει επίσης ανοδική τάση και η επιστροφή στον στόχο του 2% δεν μπορεί να υπάρξει πριν από το τέλος του 2028, η απόφαση είναι προφανής, και ήταν τόσο προφανής που είχαμε ομοφωνία στο διοικητικό συμβούλιο», όπως είπε.
Λιγότερη πίεση για αυξήσεις
Η Λαγκάρντ, επισήμανε ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη της Ευρωζώνης έχουν γίνει λιγότερο έντονοι. «Θεωρώ ότι οι κίνδυνοι για την ανοδική πορεία του πληθωρισμού και την καθοδική πορεία της ανάπτυξης είναι σε γενικές γραμμές πιο ισορροπημένοι από ό,τι ήταν πριν από μερικές εβδομάδες». Αυτό κατά τους αναλυτές σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερη πίεση πλέον στην ΕΚΤ για νέα αύξηση επιτοκίων άμεσα.
Και ο Γουόρς παρατήρησε, ωστόσο, ότι αν και ο πληθωρισμός παραμένει πολύ υψηλός, οι προσδοκίες για αυτόν και οι κίνδυνοι έχουν αμβλυνθεί τις τελευταίες εβδομάδες
Ο Μπέιλι, από την πλευρά του, επανέλαβε ότι η Τράπεζα της Αγγλίας δεν χρειάζεται να βιαστεί να λάβει αποφάσεις και θα μπορούσε να περιμένει λίγο χρόνο για να δει πώς η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου –οι οποίες τώρα υποχωρούν– θα επηρεάσει την οικονομία της Βρετανίας. Αυτό που ξεκαθάρισε είναι πως δεν υπάρχει πλέον ενδεχόμενο μείωσης των επιτοκίων. «Υπήρχε η προσδοκία ότι θα μειώναμε τα επιτόκια φέτος, κάτι που δεν ήταν παράλογο. Ωστόσο, βγήκε εκτός συζήτησης τον Μάρτιο και παραμένει». Ο Μπέιλι πάντως εξήγησε πως η Τράπεζα της Αγγλίας δεν έχει αυξήσει τα επιτόκια φέτος λόγω «εξασθένησης της οικονομίας».
Ο Μάκλεμ σχολίασε ότι ο Καναδάς βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση –υψηλός πληθωρισμός και αποδυνάμωση της οικονομίας– δημιουργώντας ένα «δίλημμα» για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, που είναι επιφυλακτικοί στο να αυξήσουν τα επιτόκια πολύ γρήγορα και να προσθέσουν περαιτέρω βάρος στην αδυναμία της οικονομίας «Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα και οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να μετατοπιστούν γρήγορα», σημείωσε.
