Την ώρα που οι περισσότεροι μακροοικονομικοί δείκτες δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της τα πιο δύσκολα χρόνια της κρίσης, η ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την εγχώρια οικονομία και απασχόληση υπενθυμίζει ότι η ανάπτυξη δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ευημερία. Πίσω από τους θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες, χαμηλή αγοραστική δύναμη, επενδυτικά ελλείμματα και επίμονες κοινωνικές ανισότητες.
Οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν πιεσμένοι, καθώς η αύξηση του κόστους ζωής απορροφά τις ονομαστικές αυξήσεις. Ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός αυξήθηκε μόλις κατά 0,3% την περίοδο 2019-2025, ενώ σε σχέση με το 2021 παραμένει μειωμένος κατά 1,3%. Οι αποδοχές σε βασικούς κλάδους εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ χαμηλά. Στην εκπαίδευση, στη δημόσια υγεία, στην κοινωνική μέριμνα, στην εστίαση και στο εμπόριο τα πραγματικά ωρομίσθια παραμένουν αισθητά χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2009. Και την ίδια στιγμή, η χώρα μας εξακολουθεί να καταγράφει από τις περισσότερες ώρες εργασίας στην Ευρώπη. Στο εμπόριο οι εργαζόμενοι απασχολούνται κατά μέσον όρο 42,3 ώρες την εβδομάδα, στη μεταποίηση 41,7 ώρες και στον πρωτογενή τομέα 47,1 ώρες, χωρίς αντίστοιχη ανταμοιβή στις αποδοχές. Η εργασία δεν αποτελεί εγγύηση αξιοπρεπούς διαβίωσης, εκτιμούν οι μελετητές του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, καθώς η φτώχεια των εργαζομένων παραμένει υψηλή, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται με μερική απασχόληση ή διαθέτουν χαμηλό και μεσαίο μορφωτικό επίπεδο. Σ’ αυτό το πλαίσιο, τα νοικοκυριά συνεχίζουν να ασφυκτιούν οικονομικά. Το 34,9% των οικογενειών με εξαρτώμενα παιδιά εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Και όλα αυτά ενώ, όπως καταγράφεται στην έκθεση, η ελληνική οικονομία διατήρησε και το 2025 θετικό ρυθμό ανάπτυξης, υψηλότερο από αρκετές μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ελλάδα, βεβαίως, εξακολουθεί να υπολείπεται οικονομιών όπως η Ιρλανδία, η Μάλτα, η Κύπρος, η Πολωνία και η Κροατία. Η περιορισμένη σύγκλιση με την Ευρώπη αποτυπώνεται στο πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το οποίο διαμορφώθηκε στα 19.400 ευρώ το 2025, έναντι 34.110 ευρώ στην Ε.Ε.-27. Σε όρους αγοραστικής δύναμης η χώρα μας βρίσκεται μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, από 66% το 2019.
Στην αγορά εργασίας η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη, αλλά όχι ποιοτικά αναβαθμισμένη. Το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε στο 64,6% από 56,5% το 2019, παραμένοντας όμως αρκετά χαμηλότερο από το 71% της Ε.Ε. Οι μεγαλύτερες επιδόσεις καταγράφονται στην Κρήτη (68,3%), στην Πελοπόννησο (68,1%) και την Αττική (67,5%), ενώ οι χαμηλότερες στη Δυτική Μακεδονία (56,3%). Η απασχόληση των γυναικών ανέρχεται στο 56,5%, έναντι 66,6% στην Ε.Ε., ενώ για τους νέους 15-29 ετών περιορίζεται στο 36,2%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φθάνει το 49,1%.
Η ανεργία μειώθηκε στο 8,9% από 17,3% το 2019, όμως η μακροχρόνια ανεργία παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, καθώς το 55,8% των ανέργων βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας για περισσότερο από έναν χρόνο.
Η κοινωνική εικόνα παραμένει εξίσου ανησυχητική. Ο κίνδυνος φτώχειας για τους νέους 18-24 ετών ανέρχεται στο 24,2%, ενώ για την ηλικιακή ομάδα 25-54 ετών στο 17,5%, έναντι 14,3% στην Ε.Ε. Επιπλέον, το 34,9% των νοικοκυριών με εξαρτώμενα παιδιά εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από το 9,1% της Ε.Ε. Οπως καταλήγει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι μόνο να συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά να μετατρέψει τη μεγέθυνση σε παραγωγικό μετασχηματισμό, ποιοτικές θέσεις εργασίας, υψηλότερους μισθούς και ουσιαστική κοινωνική σύγκλιση με την Ευρώπη.
