Επενδύσεις της τάξεως των 46 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι κινητοποιεί συνολικά το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εφόσον αξιοποιηθεί πλήρως το σύνολο των δανειακών πόρων ύψους 17,72 δισ. ευρώ που δικαιούται η Ελλάδα, εκτιμάται ότι θα κινητοποιούνται συνολικά κεφάλαια που αντιστοιχούν σε περίπου 2,6 ευρώ για κάθε ένα ευρώ που προέρχεται από το ΤΑΑ.
Οι πόροι του δανειακού σκέλους αξιοποιούνται μέσω πέντε βασικών καναλιών χρηματοδότησης: τα επιχειρηματικά δάνεια, τις εγγυήσεις του InvestEU για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» για τα νοικοκυριά, τα venture capital μέσω Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Αναλυτικά, η μερίδα του λέοντος και συγκεκριμένα το 75% των δανειακών πόρων αφορά τα χαμηλότοκα επιχειρηματικά δάνεια αξίας 13,36 δισ. ευρώ, τα οποία κινητοποιούν και το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων, που φτάνει συνολικά στα 29,25 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τον κομβικό ρόλο του Ταμείου στην τόνωση των επενδύσεων. Πρόκειται για συνολικά 854 επενδυτικά σχέδια, εκ των οποίων τα 519 αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις με προϋπολογισμό 5,85 δισ. ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικό μέρος των πόρων κατευθύνθηκε και προς την περιφέρεια της επιχειρηματικής οικονομίας και όχι μόνο σε μεγάλους ομίλους.
Επίσης, επενδύσεις 7,9 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι κινητοποιεί η χρηματοδότηση ύψους 900 εκατ. ευρώ, η οποία δίνεται μέσω των εγγυήσεων του InvestEU σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μέχρι το τέλος του 2025 είχαν ήδη δανειοδοτηθεί 15.170 μικρομεσαίες επιχειρήσεις με συνολική χρηματοδότηση 3 δισ. ευρώ μέσω του ίδιου μηχανισμού εγγυήσεων.
Για τα νοικοκυριά, τα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» από δανειακούς πόρους 820 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι κινητοποιούν επενδύσεις 1,8 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι έχουν εγκριθεί περίπου 14.000 δάνεια μέσω του «Σπίτι μου ΙΙ».
Επιπλέον 1,3 δισ. ευρώ αναμένεται να κινητοποιηθούν μέσω του Κεφαλαίου Επιχειρηματικών Συμμετοχών, το οποίο χρηματοδοτείται με πόρους ύψους 650 εκατ. ευρώ και λειτουργεί μέσω 10 επενδυτικών σχημάτων που έχουν συσταθεί από την ΕΑΤΕ. Τέλος, η κεφαλαιακή ενίσχυση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με 2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 5 δισ. ευρώ προς την οικονομία, κυρίως για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Σημειώνεται ότι αυτή την εβδομάδα υποβλήθηκε διπλό αίτημα εκταμίευσης πόρων ύψους 1,63 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ. Πρόκειται για το 8ο αίτημα για το σκέλος των επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα για το σκέλος των δανείων. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Νίκος Παπαθανάσης, δήλωσε τις προηγούμενες ημέρες ότι το δανειακό σκέλος «έχει κατ’ ουσίαν ολοκληρωθεί με μεγάλη επιτυχία», καθώς και ότι το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκεται πλέον στην τελική φάση ολοκλήρωσής του.
Το 75% των δανειακών πόρων αφορά χαμηλότοκα επιχειρηματικά δάνεια αξίας 13,36 δισ. ευρώ, τα οποία κινητοποιούν και το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων.
Η αντίστροφη μέτρηση για το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώνεται χωρίς παράταση και με τους διαθέσιμους πόρους να έχουν πλέον εξαντληθεί, αφήνοντας εκτός περίπου 390 επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 9 δισ. ευρώ που υποβλήθηκαν μαζικά λίγο πριν από την εκπνοή της προθεσμίας. Από αυτά, τα 4,5 δισ. θα προέρχονταν από δάνεια του ΤΑΑ.
Εντούτοις η επίσπευση των προθεσμιών και η μεταφορά περίπου 2 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος του προγράμματος στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα άφησαν εκτός χρηματοδότησης αρκετά από τα επενδυτικά σχέδια που είχαν ήδη λάβει έγκριση, αποτυπώνοντας τις πιέσεις που δημιούργησε η αυξημένη ζήτηση για τα χαμηλότοκα δάνεια του Ταμείου, αλλά και η καθυστέρηση στην υποβολή των φακέλων για δανειοδότηση. Σύμφωνα με στοιχεία της «Κ», στα αζήτητα του ΤΑΑ περιλαμβάνονται:
• 135 επενδυτικά σχέδια που είχαν ήδη εγκριθεί για δά-νεια ύψους 1,75 δισ. ευρώ μέσω του ΤΑΑ.
• 180 επενδυτικά σχέδια που είχαν υποβληθεί χωρίς να λάβουν ακόμη έγκριση για δάνεια ύψους 2,3 δισ. ευρώ μέσω του ΤΑΑ.
• 75 επενδυτικά σχέδια για δάνεια 470 εκατ. ευρώ μέσω του ΤΑΑ που ήταν σε αρχική φάση για την υποβολή τους.
Η μεταφορά των 2 δισ. στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα επιχειρεί να λειτουργήσει ως «βαλβίδα εκτόνωσης» για ώριμα σχέδια που δεν εξασφάλισαν θέση στο Ταμείο.
Τα αιτήματα που δεν ικανοποιήθηκαν προέρχονται κυρίως από τον κλάδο του τουρισμού που μετρά 170 επενδυτικά σχέδια –περιλαμβάνονται και μεγάλα ονόματα της τουριστικής βιομηχανίας– για 1,3 δισ. δάνεια που έμειναν εκτός ΤΑΑ. Ακολουθεί ο τομέας της ενέργειας με 78 επενδυτικά σχέδια ΑΠΕ για δάνεια 1,2 δισ. και έπονται οι τομείς του real estate, της μεταποίησης κ.λπ.
Η μεταφορά των 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα επιχειρεί πλέον να λειτουργήσει ως «βαλβίδα εκτόνωσης» για ώριμα επενδυτικά σχέδια που δεν πρόλαβαν να εξασφαλίσουν θέση στο Ταμείο Ανάκαμψης, κυρίως από τη δεξαμενή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Την ίδια στιγμή, τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι μέρος των έργων που έμειναν εκτός θα αναζητήσει χρηματοδότηση μέσω συμβατικού τραπεζικού δανεισμού ή άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, ενώ ένα μέρος των σχεδίων ενδέχεται να αναβληθεί ή να ακυρωθεί λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.
