Ζούμε σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία δεν αλλάζει απλώς τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις. Αλλάζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο παράγεται αξία, δημιουργούνται συνεργασίες, λαμβάνονται αποφάσεις και τελικά διαμορφώνεται η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών.
Η τεχνητή νοημοσύνη, τα data, οι αυτοματισμοί, τα ψηφιακά εργαλεία και οι νέες υποδομές δεν αποτελούν πλέον μια συζήτηση για το «μέλλον». Είναι η πραγματικότητα που διαμορφώνει ήδη το παρόν και το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα είναι αν οι επιχειρήσεις μας και ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες θα καταφέρουν να προσαρμοστούν έγκαιρα σε αυτή τη νέα εποχή και αν είμαστε ειλικρινείς, η πραγματικότητα είναι πλέον ξεκάθαρη. Οι επιχειρήσεις που δεν θα επενδύσουν σε τεχνολογία, σε νέα εργαλεία και σε ψηφιακές δεξιότητες, πολύ σύντομα θα χάσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Δεν μιλάμε μόνο για τις μεγάλες επιχειρήσεις ή τις πολυεθνικές. Η μεγάλη πρόκληση αφορά κυρίως τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.
Συζητώντας καθημερινά με επιχειρηματίες από διαφορετικούς κλάδους, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι οι περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται πλέον την ανάγκη προσαρμογής. Αυτό που συχνά λείπει δεν είναι η διάθεση, αλλά η πρόσβαση στη γνώση, στα σωστά εργαλεία και στην απαραίτητη καθοδήγηση. Σήμερα, ένας μικρός ή μεσαίος επιχειρηματίας καλείται να λειτουργήσει σε ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον: αυξημένο λειτουργικό κόστος, διεθνή ανταγωνισμό, ταχύτατες αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά και μια αγορά που κινείται πλέον με όρους ταχύτητας, δεδομένων και τεχνολογίας. Σε αυτό το περιβάλλον, η τεχνολογία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης. Το βλέπουμε ήδη στην καθημερινότητα της αγοράς.
Η χώρα μας χρειάζεται πιο στοχευμένες παρεμβάσεις που θα φέρουν την καινοτομία πιο κοντά στην πραγματική οικονομία. Οχι μόνο μέσα από χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά κυρίως μέσα από τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και αγοράς.
Για πολλά χρόνια στην Ελλάδα, η έρευνα και η επιχειρηματικότητα λειτουργούσαν σχεδόν παράλληλα, χωρίς ουσιαστική διασύνδεση. Παράγεται σημαντική γνώση στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας, όμως ένα μεγάλο μέρος αυτής της γνώσης δεν καταφέρνει να φτάσει ποτέ στην πραγματική αγορά. Η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, της καινοτομίας με την επιχειρηματικότητα και των πανεπιστημίων με την πραγματική οικονομία αποτελεί ίσως μία από τις σημαντικότερες εθνικές προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας. Δεν αρκεί να παράγουμε επιστήμονες υψηλού επιπέδου. Πρέπει να δημιουργούμε τις συνθήκες ώστε η γνώση να μετατρέπεται σε προϊόν, υπηρεσία, startup, εξαγωγική δραστηριότητα και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα.
Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, νέους επιστήμονες με υψηλή κατάρτιση και επιχειρήσεις που έχουν αποδείξει ότι μπορούν να σταθούν επάξια σε διεθνές επίπεδο. Αυτό που λείπει συχνά είναι η οργανωμένη διασύνδεση και η δημιουργία ενός κοινού χώρου συνάντησης όλων αυτών των δυνάμεων.
Σε αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση μπορούν να λειτουργήσουν σημαντικές πρωτοβουλίες που φέρνουν κοντά την τεχνολογία, την επιχειρηματικότητα, την έρευνα και τους θεσμικούς φορείς. Η BEYOND, η διεθνής έκθεση τεχνολογίας και καινοτομίας που θα πραγματοποιηθεί 17-19 Ιουνίου 2026 στο Metropolitan Expo, έρχεται να φέρει πιο κοντά επιχειρήσεις, startups, πανεπιστήμια, επενδυτές και φορείς της αγοράς. Μια διοργάνωση που δεν περιορίζεται μόνο στην προβολή τεχνολογιών, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει πραγματικές γέφυρες συνεργασίας και εξωστρέφειας σε μια περίοδο που η χώρα τις έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ. Σε μια εποχή όπου η τεχνολογική επανάσταση εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα, η Ελλάδα χρειάζεται χώρους διαλόγου, συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσης που θα της επιτρέψουν να αποκτήσει ενεργό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις.
Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά τη θέση που θέλουμε να έχει η χώρα μας στη νέα παγκόσμια οικονομία και αυτή η θέση δεν μπορεί να χτιστεί χωρίς επένδυση στη γνώση, χωρίς ουσιαστική σύνδεση της καινοτομίας με την αγορά και χωρίς τη δημιουργία μιας νέας κουλτούρας συνεργασίας.
Η επόμενη δεκαετία θα καθορίσει ποιες οικονομίες θα προσαρμοστούν και ποιες θα μείνουν πίσω. Η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις να είναι μέρος αυτής της νέας εποχής.
* Ο κ. Ευάγγελος Χαραλάμπους είναι γενικός διευθυντής της Be Best, μέλος του Δ.Σ. του ΕΒΕΑ.
