Το αποφάσισαν το 2018, πέντε χρόνια αφότου ξεκίνησαν την εταιρεία τους. Ο Μπερτ ντε Βιτ είχε μόλις βγει από ένα κακό διαζύγιο και μεγάλωνε τα δύο παιδιά του. Ο Γκάβιν Αρμ ήθελε περισσότερο χρόνο με την οικογένειά του. Αναζητώντας μια λύση που θα τους εξασφάλιζε μεγαλύτερη ισορροπία ζωής και δουλειάς, οι δύο συνιδρυτές αποφάσισαν τόσο οι ίδιοι όσο και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι της εταιρείας τους να δουλεύουν τέσσερις ημέρες την εβδομάδα. Οκτώ χρόνια αργότερα, είναι πιο χαρούμενοι από ποτέ, λέει στην «Κ» ο κ. Ντε Βιτ.
«Είχαμε κοιτάξει ο ένας τον άλλον στα μάτια και είπαμε ότι είμαστε διατεθειμένοι να βγάζουμε 20% λιγότερα, αν αυτό θα σήμαινε ότι θα είμαστε έστω και 5% πιο χαρούμενοι», αναφέρει. Εντέλει, όμως, δεν σημείωσαν μείωση στα έσοδά τους. Για να καταφέρει η εταιρεία τους, Positivity Branding, ένα γραφείο στο Αμστερνταμ που ειδικεύεται στον σχεδιασμό εταιρικών ταυτοτήτων, να λειτουργήσει με το μοντέλο τετραήμερης εργασίας, χρειάστηκε να κάνουν αρκετές αλλαγές. «Προσλάβαμε κάποιον για τη μετάβαση, έπρεπε να γίνουμε πιο αποδοτικοί, να εστιάζουμε περισσότερο στο αποτέλεσμα, ούτως ώστε να καταφέρουμε να ολοκληρώνουμε τον ίδιο φόρτο εργασίας στο 80% του χρόνου», εξηγεί.
Κι όμως συνέβη. Εδώ και οκτώ χρόνια, και οι οκτώ υπάλληλοι της εταιρείας δουλεύουν Δευτέρα – Πέμπτη. Ολοι τους έχουν ρεπό την Παρασκευή και το Σαββατοκύριακο. «Εχω δουλέψει σε εταιρείες στο παρελθόν όπου εργαζόμουν μέχρι και 80 ώρες την εβδομάδα», συμπληρώνει, «τα τελευταία χρόνια αισθάνομαι πιο χαλαρός και πιο χαρούμενος από ποτέ».
«Προσλάβαμε κάποιον για τη μετάβαση, έπρεπε να γίνουμε πιο αποδοτικοί, να ολοκληρώνουμε τον ίδιο φόρτο εργασίας στο 80% του χρόνου».
Μετά την πρόσφατη πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Νίκου Ανδρουλάκη για τετραήμερη εργασία χωρίς μείωση του μισθού, έχει ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος για το αν κάτι τέτοιο αποτελεί φθηνό λαϊκισμό ή μια εφικτή πιθανότητα. Η τετραήμερη εργασία έχει εφαρμοστεί πιλοτικά σε διάφορες χώρες, κυρίως σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις – από την Ισλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι την Πορτογαλία και τη Γερμανία.
Πέραν του κ. Ντε Βιτ, η εμπειρία του οποίου αφορά μια μικρή εταιρεία, στην «Κ» μιλάει η Ρίτα Φοντίνια, αναπληρώτρια καθηγήτρια Διεθνών Επιχειρήσεων και Στρατηγικής στο Henley Business School του Πανεπιστημίου Ρέντινγκ. Η ίδια διευθύνει το τμήμα ευέλικτης εργασίας στο World of Work Institute, στο πλαίσιο του οποίου ερευνά εργασιακές πρακτικές όπως η τετραήμερη εργασία.
«Εχω δουλέψει σε εταιρείες μέχρι και 80 ώρες την εβδομάδα. Τα τελευταία χρόνια αισθάνομαι πιο χαλαρός και πιο χαρούμενος από ποτέ».
Αυτή τη στιγμή, η έρευνά της σχετίζεται με ένα πιλοτικό πρόγραμμα δημόσιου τομέα στις Αζόρες, το οποίο ολοκληρώνεται τον Ιούνιο. Προηγουμένως είχε μελετήσει τα αποτελέσματα των πιλοτικών προγραμμάτων στον ιδιωτικό τομέα της Πορτογαλίας και στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα στη Μεγάλη Βρετανία.
Μιλώντας κυρίως για τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος στον ιδιωτικό τομέα της Πορτογαλίας, η κ. Φοντίνια σημειώνει ότι δοκιμάστηκε σε διαφόρων ειδών δουλειές – από γηροκομείο και κατασκευαστική εταιρεία μέχρι σε συμβουλευτική. Στη Μεγάλη Βρετανία, συμπληρώνει, είχε δοκιμαστεί και σε αρχιτεκτονικό γραφείο αλλά και σε ΜΜΕ, μεταξύ άλλων εταιρειών, τονίζει.
«Αυτό που είδαμε είναι ότι δεν είναι εύκολο να εφαρμοστεί – χρειάζεται προετοιμασία, επανεξέταση του πώς λειτουργεί κάθε εταιρεία και του τρόπου με τον οποίο δουλεύουν οι εργαζόμενοι, σε διάφορες περιπτώσεις πρέπει να γίνουν προσλήψεις. Αλλά», τονίζει, «δεν είναι αδύνατο».
Δεν μπορεί να λειτουργήσει αν όλοι έχουν ρεπό τις ίδιες μέρες – πρέπει το ωράριο να είναι κυλιόμενο. Ταυτόχρονα, επισημαίνει ότι επιβάλλεται μια μεταβατική περίοδος. Ομως τα προτερήματα, τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις, είναι, κατά την ίδια, πιο σημαντικά από τις δυσκολίες.
«Είδαμε ότι βελτιώθηκε η ισορροπία ζωής – εργασίας των εργαζομένων και η ψυχική τους υγεία. Μειώθηκαν οι αϋπνίες, τα καταθλιπτικά συμπτώματα, οι εργαζόμενοι άρχισαν να κοιμούνται περισσότερο, να έχουν λιγότερο άγχος, να τρώνε πιο υγιεινά και να μαγειρεύουν, να περνούν περισσότερο χρόνο με τις οικογένειές τους, να αθλούνται πιο πολύ», δηλώνει στην «Κ».
Οσον αφορά τις εταιρείες, διαπίστωσαν ότι έγιναν πιο ελκυστικές σε μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού ενώ, σε πολλές περιπτώσεις, αυξήθηκαν, σημειώνει, και τα έσοδά τους. «Το συγκεκριμένο ωράριο λειτούργησε ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα», αναφέρει η κ. Φοντίνια. Δεν μειώθηκε η παραγωγικότητα, τονίζει, παρότι μειώθηκαν οι ώρες εργασίας. «Δεν θα εφαρμοστεί με τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους τομείς», λέει η ίδια, «αλλά είναι ωφέλιμο τόσο για τους εργαζομένους, όσο και για τις εταιρείες».
