Τα πρώτα οκτώ ακίνητα και οικόπεδα του Δημοσίου ρίχνει στη μάχη για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης η κυβέρνηση, με την προσπάθεια επανεκκίνησης της κοινωνικής κατοικίας στην Ελλάδα να περνάει πλέον από την αξιοποίηση δημόσιας γης και ακινήτων, που για χρόνια παρέμεναν ανενεργά. Κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκης Κεραμέως και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου μεταφέρει τα πρώτα οκτώ ακίνητα ιδιοκτησίας της ΔΥΠΑ στην αποκλειστική διαχείριση του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προκειμένου να αξιοποιηθούν μέσω του θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής.
Η απόφαση θεωρείται κομβική για τη νέα στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης, καθώς σηματοδοτεί την πρώτη οργανωμένη απόπειρα δημιουργίας μόνιμου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας μέσα από συμπράξεις Δημοσίου και ιδιωτών. Τα ακίνητα βρίσκονται στην Παιανία στην περιοχή της Αγίας Τριάδας, στη Λάρισα στην περιοχή του Αγίου Θωμά, στον Πύργο στην περιοχή Παλμαντούρα και στην Καλαμάτα στην περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου. Πρόκειται για εκτάσεις και οικόπεδα της ΔΥΠΑ που παρέμεναν αναξιοποίητα επί μακρόν και πλέον εισέρχονται σε διαδικασία πολεοδομικής και κατασκευαστικής ωρίμανσης.
Μετά την έκδοση της ΚΥΑ, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποκτά την αρμοδιότητα να προχωρήσει στις διαγωνιστικές διαδικασίες και στις προσκλήσεις ενδιαφέροντος προς την αγορά. Κατασκευαστικές εταιρείες θα κληθούν να καταθέσουν προτάσεις για την ανάπτυξη των ακινήτων, αναλαμβάνοντας την ανέγερση κατοικιών με αντάλλαγμα μέρος της εκμετάλλευσης του έργου.
Ο πυρήνας του μοντέλου της κοινωνικής αντιπαροχής βασίζεται στην παραχώρηση δημόσιας γης προς αξιοποίηση, χωρίς το Δημόσιο να χάνει την κυριότητά της. Οι ιδιώτες επενδυτές θα χρηματοδοτούν και θα υλοποιούν τα έργα, ενώ ένα ποσοστό των κατοικιών θα παραμένει υποχρεωτικά στο Δημόσιο για κοινωνική χρήση. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, τουλάχιστον το 30% των κατοικιών που θα κατασκευάζεται θα διατίθεται με κοινωνικά κριτήρια σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση, νέους, οικογένειες και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η κυβέρνηση επιχειρεί μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού να αυξήσει την προσφορά κατοικιών σε περιοχές όπου οι τιμές αγοράς και ενοικίασης έχουν εκτοξευθεί, αξιοποιώντας παράλληλα ανενεργά δημόσια περιουσιακά στοιχεία. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η κοινωνική αντιπαροχή μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ταχύτερης παραγωγής κατοικιών χωρίς την ανάγκη άμεσης δημοσιονομικής επιβάρυνσης, καθώς το κόστος κατασκευής μεταφέρεται στους ιδιώτες αναδόχους.
Παράλληλα, το σχέδιο συνδέεται με την ευρύτερη στρατηγική για τη δημιουργία νέου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας, στην οποία περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για περίπου 2.300 κατοικίες. Στόχος είναι να δημιουργηθεί για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες ένας σταθερός μηχανισμός στεγαστικής παρέμβασης με διαρκές κοινωνικό αποτύπωμα.
Οπως έχει ήδη αποκαλύψει η «Κ», το επόμενο διάστημα αναμένεται και δεύτερη κοινή υπουργική απόφαση, που θα εξειδικεύει το πλαίσιο λειτουργίας της κοινωνικής αντιπαροχής και κυρίως τις υποχρεώσεις των εργολάβων που θα αναλάβουν τα έργα. Η νέα ΚΥΑ αναμένεται να καθορίζει κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, τις προδιαγραφές κατασκευής, τους όρους παράδοσης των κοινωνικών κατοικιών στο Δημόσιο, αλλά και τις ρήτρες για καθυστερήσεις ή αποκλίσεις από τις συμβατικές υποχρεώσεις. Απομένουν επίσης, οι ρυθμίσεις για τη μέθοδο υπολογισμού του κοινωνικού ενοικίου και τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων. Ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, ανοίγοντας τον δρόμο για την είσοδο ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιδιώκει να διαμορφώσει ένα σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο για την αγορά, ώστε το νέο μοντέλο κοινωνικής κατοικίας να αποκτήσει σταθερότητα, επενδυτικό ενδιαφέρον και κοινωνική αποτελεσματικότητα.
