Η συζήτηση για την τετραήμερη εργασία με τις αμοιβές της σημερινής πενθήμερης είχε γίνει ξανά στο τέλος της προηγούμενης δεκαετίας, ως μέρος της συζήτησης για επιθετική μείωση της ανεργίας. Εθεωρείτο τότε ακραία φιλελεύθερη. Επανέρχεται τώρα μέσα από την πρόταση του Ανδρουλάκη, σε ένα άλλο ωστόσο οικονομικό περιβάλλον. Παραμένει πάντως και σήμερα ενδιαφέρουσα και προκλητική ως συζήτηση, αλλά θα πρέπει να γίνει στη σωστή βάση.
Πρώτα από όλα η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας υπάρχει και σήμερα. Η κυβέρνηση έχει νομοθετήσει πρόσφατα για το θέμα και οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα στο πλαίσιο της εργασιακής ευελιξίας, με ταυτόχρονη διευθέτηση του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, να μετατρέπουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εφόσον οι εργαζόμενοι το επιθυμούν, τους όρους εργασίας τους σε 4ήμερη απασχόληση. Κάθε εργαζόμενος, χωρίς περιορισμό, μπορεί να εργάζεται σε 4ήμερη βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, κατόπιν συνεννόησης με τον εργοδότη, τηρώντας τις συνολικές 40 ώρες απασχόλησης εβδομαδιαίως.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ λέει κάτι άλλο. Προτείνει τη μείωση των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας ενδεχομένως στις 32 ώρες. Οχι για όλες, αλλά για τις μεγάλες επιχειρήσεις, όσο μεγάλες μπορεί να είναι όσες απασχολούν περισσότερους από 20 εργαζομένους. Το βασικό επιχείρημά του είναι ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης σε κάποια επαγγέλματα θα αυξήσει την παραγωγικότητα και δεν έχει άδικο, προσθέτοντας όμως ότι το όφελος από την αύξηση αυτή θα πρέπει να μοιραστεί στους εργαζομένους.
Το πρόβλημα στη συλλογιστική του, όπως και σε άλλες αναφορές του για παροχές, είναι ότι προτείνει την κατανομή «περισσευμάτων» που δεν υπάρχουν. Οπως στα δημοσιονομικά προτείνει διάφορες πολιτικές, χωρίς να προκύπτει από πού θα χρηματοδοτηθούν, το ίδιο λάθος κάνει και με την παραγωγικότητα. Η Ελλάδα, όσο και αν ωφεληθεί από την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, θα συνεχίσει να έχει ένα μεγάλο έλλειμμα παραγωγικότητας, καθώς θα χρειαστεί να βελτιωθεί και άλλους τομείς. Στην Ελλάδα η παραγωγικότητα φτάνει μόλις στα 25 ευρώ ανά ώρα εργασίας, όταν στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι 46 ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, είμαστε στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, καθηλωμένοι για περίπου μία 30ετία.
Η προφανής συνεισφορά ενός κόμματος που διεκδικεί την εξουσία θα ήταν να προτείνει ρεαλιστικές λύσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας και τον περιορισμό της απόστασης που μας χωρίζει από την υπόλοιπη Ευρώπη. Υγιείς και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις δημιουργούν κατά κανόνα καλύτερες συνθήκες εργασίας με καλύτερες αμοιβές. Αν δε η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργήσει τέτοιο άλμα παραγωγικότητας, τότε θα μπορούσε να συζητηθεί και μια κρατική παρέμβαση προκειμένου να υποχρεωθούν οι επιχειρήσεις να περάσουν στους εργαζομένους το όφελος που θα προκύψει.
Αλλά δεν είμαστε ακόμη εκεί. Η ελληνική αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από μεγάλες ελλείψεις τα τελευταία χρόνια. Οι διαθέσιμοι εργαζόμενοι είναι λίγοι σε σχέση με τις ανάγκες. Αν μειωθεί και άλλο η προσφορά μέσω της μείωσης των ωρών και των ημερών απασχόλησης, τότε θα υπάρξει μια τεχνητή αύξηση των αμοιβών και του κόστους εργασίας, με επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στην ανταγωνιστικότητα και στο τέλος στην ίδια τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Το θέμα, δηλαδή, δεν είναι πώς μια ήδη ακριβή οικονομία θα γίνει ακόμη πιο ακριβή, αλλά πώς μια οικονομία θα γίνει μέσω της μεγαλύτερης ευελιξίας στην αγορά εργασίας πιο ανταγωνιστική. Οταν φτάσουμε εκεί, μπορούμε όλοι να δεσμευθούμε από τώρα ότι το πρώτο που θα συζητήσουμε είναι η υιοθέτηση της τετραήμερης εργασίας.
