«Μένουμε αυτές τις μέρες στην πλατεία Συντάγματος· είδαμε τις διαδηλώσεις εκεί, γνωρίζουμε ότι σήμερα η χώρα βρίσκεται σε γενική απεργία. Είναι ξεκάθαρο ότι ο ελληνικός λαός έχει βαθιά ανάγκη να μιλάει, να συζητάει και να συμμετέχει ενεργά στον δημόσιο διάλογο. Γι’ αυτό είμαστε εδώ: για να σας ακούσουμε. Και για να ακούσουμε και αυτή τη διεθνή ομάδα ανθρώπων, που έχει ταξιδέψει από όλο τον κόσμο για να συμμετάσχει μαζί μας», είπε στη χθεσινή παράσταση «Ο εχθρός του λαού» ο Μπράιεν Ντόρις, καλλιτεχνικός διευθυντής του Theater of War.
Παρουσιάστηκαν σε μορφή αναλογικού θεάτρου δύο πράξεις του έργου, επικεντρωμένες στην κλιμάκωση της σύγκρουσης ανά- μεσα στους δύο αδελφούς Στόκμαν.
Η θεατρική πρωτοβουλία με έδρα τη Νέα Υόρκη, που συνήθως παρουσιάζει έργα σε νοσοκομεία, φυλακές, στρατώνες και άλλους δημόσιους χώρους, ανέβηκε χθες στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ για να παρουσιάσει το έργο του Ιψεν στο πλαίσιο του Nostos SNF του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Η ημέρα, αφιερωμένη στις τέχνες και στον πολιτισμό, υποδέχθηκε, μεταξύ άλλων, τον Γουίλεμ Νταφόε, ο οποίος ερμήνευσε τον δρα Τόμας Στόκμαν, και τον Τζέισον Αϊζακς, που ενσάρκωσε τον αδελφό του, τον δήμαρχο Πέτερ Στόκμαν.
Σε μορφή αναλογικού θεάτρου οι επτά επί σκηνής ηθοποιοί παρουσίασαν δύο πράξεις του έργου. Παρακολουθήσαμε την κλιμάκωση της σύγκρουσης ανάμεσα στους δύο αδελφούς –τον δρα Τόμας Στόκμαν και τον δήμαρχο Πέτερ Στόκμαν–, καθώς και τη μεταστροφή των ΜΜΕ, των οποίων οι επικεφαλής, ενώ αρχικά στήριξαν τον γιατρό και την αποκάλυψή του για τα μολυσμένα νερά της πόλης, στη συνέχεια άλλαξαν στάση για λόγους συμφέροντος.
Το κοινό βυθίστηκε πολύ γρήγορα στην ιστορία, κάτι που αποτελεί και τον βασικό στόχο του Theater of War – να χρησιμοποιεί τα θεατρικά έργα και τα νοήματά τους ως εργαλεία για να φωτίσει κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα, χωρίς κοστούμια ή σκηνικά. Μεγάλος αριθμός θεατών δεν άργησε μάλιστα να εκδηλώσει ανοιχτά τη στάση του, φωνάζοντας υποστηρικτικά συνθήματα υπέρ του δρος Στόκμαν, αποδοκιμάζοντας παράλληλα τον αδελφό του.
«Ο γιατρός αποκαλεί τους πολίτες “ζώα” και υποστηρίζει ότι η κοινωνία είναι χτισμένη πάνω σε ψέματα, άρα πρέπει να καταστραφεί. Αυτή δεν είναι η λογική της ιατρικής ή της νοσηλευτικής, αλλά μια ψυχρή, δυαδική λογική μηχανής. Στην κλινική πράξη έχω δει ότι τα τέλεια δεδομένα δεν μπορούν να διαχειριστούν τον ανθρώπινο φόβο· κανένας υπολογιστής δεν μπορεί να απαντήσει σε έναν πανικόβλητο ασθενή “τι μου συμβαίνει τώρα;”. Για μένα, ο δρ Στόκμαν είναι λαμπρός επιστήμονας, αλλά όχι ήρωας. Εχει την αλήθεια, αλλά όχι την ενσυναίσθηση να τη μεταδώσει. Δεν μπορείς να επιβάλλεις “μια θεραπεία” από τα πάνω αντιμετωπίζοντας τους ανθρώπους ως κατώτερους», είπε η 23χρονη Ελένη Μπάτσαρη, φοιτήτρια Νοσηλευτικής στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής Νεολαίας του SNF Nostos, η οποία μαζί με άλλα πέντε άτομα κάθισε στις θέσεις των ηθοποιών, αφού αποχώρησαν από τη σκηνή, για να μοιραστεί τις εντυπώσεις της από το έργο.
Αναζήτηση της αλήθειας
«Για μένα ήταν μια ιδιαίτερα επώδυνη εμπειρία. Ο δρόμος του σωστού είναι δύσκολος και απαιτεί προσωπικές θυσίες. Είναι, επίσης, οδυνηρό να βλέπεις πόσο εύκολα οι άνθρωποι παρασύρονται από τις κυρίαρχες, πλειοψηφικές αντιλήψεις. Αυτό αγγίζει πολλούς από εμάς που εργαζόμαστε στον χώρο της κοινωνικής αλλαγής και γνωρίζουμε καλά το τίμημα που πληρώνεις απλώς για να σταθείς στη σωστή πλευρά», είπε μια γυναίκα από το κοινό, όταν ο Μπράιεν Ντόρις, σε ρόλο συντονιστή, απηύθυνε την ερώτηση: «Παρά τη χρονική απόσταση, τι ήταν αυτό που σας φάνηκε αληθινό σήμερα;».
