Η τελετή απονομής του Φεστιβάλ Καννών, που έριξε την αυλαία του το περασμένο Σάββατο, θύμισε κάτι από… Ελλάδα. Οχι ως προς τη λάμψη βέβαια, αλλά ως προς τη μοιρασιά, η οποία συνηθίζεται στα δικά μας εγχώρια κινηματογραφικά φεστιβάλ (π.χ. Θεσσαλονίκης, Δράμας), ώστε να μένουν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμμετέχοντες ευχαριστημένοι. Κάπως έτσι ο Πάβελ Παβλικόφσκι («Fatherland») μοιράστηκε το βραβείο σκηνοθεσίας με τους Χαβιέ Αμπράσι και Χαβιέ Κάλβο («La Bola Negra») – και δεν φάνηκε χαρούμενος για αυτό. Εξ ημισείας δόθηκαν και τα βραβεία ρόλων: στους Εμανουέλ Ματσιά και Βαλεντάν Καμπάν για το (μέτριο) «Coward» του Λούκας Ντοντ και στις Βιρζινί Εφιρά και Τάο Οκαμότο για το (πολύ καλύτερο) «Ξαφνικά» του Ριουσούκε Χαμαγκούτσι.
Τουλάχιστον ο Χρυσός Φοίνικας είχε έναν αποδέκτη. Ο Κρίστιαν Μουνγκίου κέρδισε τελικά την προτίμηση της επιτροπής του Παρκ Τσαν-γουκ με το «Fjord», ένα απόλυτα σύγχρονο και απολαυστικά ειρωνικό δράμα πάνω στις κοινωνικές αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου. Αυτή μάλιστα ήταν η δεύτερη νίκη στις Κάννες για τον Ρουμάνο δημιουργό –τα είχε καταφέρει και το 2007 με το «4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 μέρες»–, το όνομα του οποίου μπαίνει σε μια λίστα δέκα εκλεκτών σκηνοθετών, όπως οι Φράνσις Φορντ Κόπολα, Εμίρ Κουστουρίτσα, Μίκαελ Χάνεκε, Κεν Λόουτς κ.ά., που έχουν από δύο Χρυσούς Φοίνικες.
«Ζω και αναπνέω πολιτική», δήλωσε από σκηνής ο σκηνοθέτης Πάβελ Παβλικόφσκι, ο οποίος μίλησε επίσης για την «πράξη αντίστασης», που είναι το να κάνεις σινεμά σήμερα.
Τόσο το «Fatherland» του Παβλικόφσκι που αναφέρθηκε παραπάνω όσο και ο «Μινώταυρος» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ θα μπορούσαν (εξίσου δίκαια) να έχουν φύγει με την κορυφαία διάκριση από την Κρουαζέτ· ειδικά ο δεύτερος ήταν, λόγω επίκαιρου θέματος, μάλλον το μεγάλο φαβορί, ωστόσο περιορίστηκε στο δεύτερο τη τάξει Grand Prix, το βραβείο της επιτροπής. Πάντως ο Ρώσος κινηματογραφιστής, που με την ταινία του έθιξε το ζήτημα της διεφθαρμένης διοίκησης στην πατρίδα του, άδραξε την ευκαιρία προκειμένου να απευθυνθεί από τη σκηνή των Καννών στον ίδιο τον Βλαντιμίρ Πούτιν σχετικά με τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία: «Εκατομμύρια άνθρωποι, και από τις δύο πλευρές του μετώπου, ονειρεύονται μόνο ένα πράγμα: να σταματήσουν οι σφαγές. Ο μόνος που μπορεί να τερματίσει το αιματοκύλισμα είναι ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Βάλτε ένα τέλος σε αυτό το μακελειό, όλος ο κόσμος το περιμένει».
Είναι αρκετά εμφανές πως οι ταινίες που βραβεύτηκαν φέτος στις Κάννες, πλην της καλλιτεχνικής αξίας τους, είχαν και ευδιάκριτο πολιτικό περιεχόμενο. «Ζω και αναπνέω πολιτική», δήλωσε από σκηνής ο Πάβελ Παβλικόφσκι, ο οποίος μίλησε επίσης για την «πράξη αντίστασης», που είναι το να κάνεις σινεμά σήμερα. Επίσης, ο συγκινημένος –και έκπληκτος– Εμανουέλ Μαρ παρέλαβε το βραβείο σεναρίου για το «Notre Salut», ένα φιλμ βασισμένο στην ιστορία του προπάππου του, ο οποίος υπήρξε συνεργός των ναζί. Κι αν αυτού του είδους το πολιτικό σινεμά δεν είναι ακριβώς συνηθισμένο στις Κάννες, οι σημερινές περιστάσεις πιθανότατα το απαιτούν. «Εκείνο που αισθάνομαι είναι ότι οι σημερινές κοινωνίες είναι διχασμένες, ριζοσπαστικοποιημένες. Αυτή η ταινία είναι επίσης μια δέσμευση ενάντια σε κάθε μορφή φανατισμού. Είναι ένα μήνυμα για την ανεκτικότητα, για την ένταξη, την ενσυναίσθηση. Ολοι αυτοί είναι υπέροχοι όροι που όλοι αγαπάμε, αλλά πρέπει να τους εφαρμόζουμε πιο συχνά», δήλωσε ο μεγάλος νικητής Κρίστιαν Μουνγκίου.
Ενα άλλο αξιοσημείωτο στοιχείο της τελετής απονομής, αλλά και ολόκληρου του φεστιβάλ που μόλις ολοκληρώθηκε, είναι η επιβράβευση καλλιτεχνών από την Ανατολική Ευρώπη, οι οποίοι βέβαια χρηματοδότησαν τις ταινίες τους βασικά από άλλες χώρες. Ενας Ρουμάνος (Μουνγκίου), ένας Ρώσος (Ζβιάγκιντσεφ) και ένας Πολωνός (Παβλικόφσκι) βρήκαν παραγωγούς σε Σκανδιναβία, Γαλλία και Γερμανία αντίστοιχα, αποδεικνύοντας ότι το σύγχρονο ταλέντο (και) του arthouse σινεμά δεν περιορίζεται από σύνορα. Στους παραπάνω προσθέστε και μερικές ακόμα ταινίες από το φετινό πρόγραμμα των Καννών, σαν αυτές του Ιάπωνα Χαμαγκούτσι («Ξαφνικά»), του Ούγγρου Λάζλο Νέμες («Moulin») και του Ιρανού Ασγκάρ Φαραντί («Parallel Tales»), οι οποίες έχουν γυριστεί όλες τους στη Γαλλία.
