Δώδεκα ημέρες εικόνων και συναισθημάτων, χειροκροτημάτων και απογοητεύσεων. Ως γνωστόν, στις Κάννες ο κινηματογράφος αποτελεί κάτι σαν θρησκεία· πέρα από τα κόκκινα χαλιά και τις λαμπερές εμφανίσεις διασήμων ή ανθυποστάρ, αυτό που συμβαίνει κάθε χρόνο μέσα στις σκοτεινές αίθουσες της Κρουαζέτ είναι κάτι σαν μυσταγωγία, όπου οι πιστοί κοινωνούν όσα εκπέμπει η μεγάλη οθόνη. Απόψε θα δοθούν και τα βραβεία του 79ου Φεστιβάλ, το οποίο ξεκίνησε κάπως «χλιαρά» με αρκετές μέτριες ταινίες τις πρώτες ημέρες, ωστόσο στη συνέχεια το επίπεδο ανέβηκε σημαντικά, με κάποιους από τους κορυφαίους δημιουργούς του παγκόσμιου σινεμά να αποδεικνύουν ότι βρίσκονται ακόμη σε φόρμα.
Παρελθόν και παρόν
Ενας τέτοιος είναι σίγουρα ο Πάβελ Παβλικόφσκι, ο οποίος έχει βραβευθεί για τη σκηνοθεσία του στις Κάννες με τον «Ψυχρό πόλεμο», αλλά ο Χρυσός Φοίνικας προς το παρόν του… διαφεύγει. Το φετινό «Fatherland», όμως, έχει σίγουρα όλα τα εχέγγυα για να τον κατακτήσει: σπουδαία (ως συνήθως) κινηματογράφηση, εξαιρετικές ερμηνείες από τους Χανς Ζίσλερ και Σάντρα Ούλερ, και μια ιστορία που μπορεί να μας ταξιδεύει στη μεταπολεμική Γερμανία του 1949, αντανακλά όμως φανερά και το πολιτικό κλίμα του σήμερα.
Γενικώς οι ταινίες που ξεχώρισαν φέτος στο φεστιβάλ –όχι χωρίς αιτία– ήταν εκείνες με έντονες κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις. Πιο χαρακτηριστική όλων ήταν ίσως το «Minotaur» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, με τον Ρώσο δημιουργό να περιβάλλει με τον μανδύα ενός ερωτικού-οικογενειακού θρίλερ την αιχμηρή κριτική πάνω στη διαφθορά της διοίκησης της πατρίδας του, εν μέσω προφανώς του πολέμου με την Ουκρανία. Η συγκεκριμένη, πολύ σύγχρονη θεματική είναι πιθανό να γείρει τελικά την πλάστιγγα υπέρ του, για ένα φιλμ πάντως που συγκαταλέγεται δίκαια ανάμεσα στα φαβορί και λόγω της καλλιτεχνικής αξίας του.
Πολιτική υφή, αλλά από αρκετά διαφορετική σκοπιά, διαθέτει και το «Fjord» του Κρίστιαν Μουνγκίου.
Οι ταινίες που έκαναν αίσθηση φέτος στο φεστιβάλ –όχι χωρίς αιτία– ήταν εκείνες με έντονες κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις. Πιο χαρακτηριστική όλων ήταν ίσως το «Minotaur» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ.
Ο Ρουμάνος δημιουργός, που έχει κερδίσει βραβεία σεναρίου, σκηνοθεσίας, αλλά και Χρυσό Φοίνικα με τρεις διαφορετικές ταινίες στις Κάννες, παρουσίασε αυτή τη φορά μια ανελέητη σάτιρα πάνω στις ιδεολογικές συγκρούσεις-αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου. Η άφιξη μιας θρησκόληπτης οικογένειας Ρουμάνων μεταναστών στην (έως και) κωμικά φιλελεύθερη Σκανδιναβία θα πυροδοτήσει μια σειρά από γεγονότα, χαρακτηριστικά των ιδεολογικών ζυμώσεων και των διαφορών που ενυπάρχουν στη σημερινή Ευρώπη. Στα υπέρ του και οι διάσημοι πρωταγωνιστές, με τους Σεμπάστιαν Σταν και Ρενάτε Ρέινσβε να ηγούνται του καστ.
Αν τώρα ο Κορεάτης πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Παρκ Τσαν-γουκ, θελήσει να επιβραβεύσει έναν εκπρόσωπο του ασιατικού σινεμά, τότε η επιλογή του θα είναι πιθανότατα ο Ριοσούκε Χαμαγκούτσι. Επειτα από το πολυβραβευμένο «Drive my Car», ο Ιάπωνας σκηνοθέτης ήρθε στις Κάννες με το «All of a Sudden», ένα βαθιά ανθρωπιστικό δράμα με πρωταγωνίστρια τη Γαλλίδα Βιρζινί Εφιρά. Η τελευταία υποδύεται τη διευθύντρια ενός οίκου ευγηρίας, όπου εφαρμόζονται εναλλακτικές μέθοδοι φροντίδας, με γνώμονα την ευζωία των ενοίκων. Ο Χαμαγκούτσι αντιμετωπίζει με γενναιότητα τα επείγοντα (για τον ανεπτυγμένο κόσμο) ζητήματα της γήρανσης του πληθυσμού, της αξιοπρέπειας των γηρατειών, αλλά και της εργασιακής εξάντλησης, ως αποτέλεσμα ενός άπληστου συστήματος που «στύβει» τους ανθρώπους, πριν τους ξεφορτωθεί ως αναλώσιμους. Δεν είναι από τα βασικά φαβορί, αλλά δεν θα εκπλαγούμε και αν κερδίσει κάποιο σημαντικό βραβείο απόψε.
Οι εκπλήξεις άλλωστε δεν αποκλείονται σε τέτοια φεστιβάλ. Το αιματηρό, γεμάτο δράση, αλλά και αλλόκοτη ανθρωπιά, «Hope» του Κορεάτη Να Χονγκ-Τζιν συζητήθηκε πολύ, έχοντας και φανατικούς υποστηρικτές ανάμεσα σε κοινό και κριτικούς των Καννών. Το ίδιο και το «Paper Tiger» του Τζέιμς Γκρέι, ο οποίος θα μπορούσε να αποσπάσει το βραβείο σκηνοθεσίας για τη ρυθμική απεικόνιση του ματαιωμένου –για άλλη μια φορά– αμερικανικού ονείρου, που ενορχηστρώνει. Μεγάλη εντύπωση, τέλος, αποσπώντας χειροκρότημα διάρκειας 16 λεπτών (!) στην πρεμιέρα του, έκανε και το queer έπος «La Bola Negra» των Χαβιέρ Αμπρόσι και Χαβιέρ Κάλβο, με το οποίο ολοκληρώθηκε το επίσημο διαγωνιστικό.
Οσο για τα βραβεία ερμηνείας, στις γυναίκες, δίπλα στις Σάντρα Ούλερ («Fatherland») και Ρενάτε Ρέινσβε («Fjord») ξεχώρισε σίγουρα η Λεά Ντρικέρ, η οποία σηκώνει εξ ολοκλήρου στους ώμους της το γυναικείο πορτρέτο του «A Woman’s Life».
Αντίστοιχα στους άνδρες, ο Ζιλ Λελούς («Moulin») τα δίνει όλα προκειμένου να ενσαρκώσει τον ηγέτη της γαλλικής αντίστασης, Ζαν Μουλέν. Σπουδαία είναι επίσης η δουλειά του Χαβιέ Μπαρδέμ στο «The Beloved» του Ροντρίγκο Σορογκογιέν, ένα από τα φιλμ του φετινού διαγωνιστικού –μαζί με τα «Bitter Christmas» και «Parallel Tales» των Πέδρο Αλμοδόβαρ και Ασγκάρ Φαραντί– που επικεντρώνονται στη μαγεία και στο κόστος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Υπενθυμίζουμε, ότι παρά τη φετινή απουσία παραγωγών από τα μεγάλα χολιγουντιανά στούντιο στην Κρουαζέτ, οι νικητές του φεστιβάλ βάζουν σχεδόν αυτομάτως υποψηφιότητα και για τα Οσκαρ. Εκεί άλλωστε τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και πιο συχνά να πρωταγωνιστούν ταινίες που έκαναν νωρίτερα πρεμιέρα στις Κάννες ή στα άλλα μεγάλα ευρωπαϊκά φεστιβάλ.
