Ο ένας είναι αυτοδίδακτος, δεν ακολουθεί νόρμες και «σπάει» τους κανόνες του ντιζάιν. Ο άλλος ξεκίνησε να σκιτσάρει από «έρωτα» για τους τέσσερις τροχούς και αναμετρήθηκε με τα «ιερά τέρατα» της αυτοκινητοβιομηχανίας. Ο art director και lead product designer Tobias van Schneider, της Spotify, και ο σχεδιαστής Σωτήρης Κωβός, γνωστός από τη συνεργασία του με την Toyota, θα βρίσκονται σήμερα στη Θεσσαλονίκη και θα μιλήσουν για την κοινή τους αγάπη, το ντιζάιν.
Θέμα αντίληψης
«Τα πράγματα γύρω σου, που αποκαλείς “ζωή”, έχουν φτιαχτεί από ανθρώπους που δεν είναι εξυπνότεροι από εσένα. Και μπορείς να τα αλλάξεις, να τα επηρεάσεις και να φτιάξεις πράγματα που οι άλλοι θα χρησιμοποιήσουν. Μόλις το αντιληφθείς αυτό, δεν θα είσαι ποτέ ο ίδιος». Τάδε έφη Στιβ Τζομπς, σε μια συνέντευξή του που έχει γίνει viral στο Διαδίκτυο και είναι κάτι που επικαλείται συχνά ο Tobias van Schneider για τη φιλοσοφία του και τη στάση του απέναντι στη ζωή και το ντιζάιν. «Το ντιζάιν είναι θέμα αντίληψης. Είναι να έχεις κριτική σκέψη, να είσαι προσεκτικός, να ακούς, να λαμβάνεις υπόψη σου κάθε λεπτομέρεια και να έχεις μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στο πρόβλημα που τίθεται», σημειώνει ο κ. Schneider.
Η φετινή διοργάνωση WIAD (World Information Architecture Day), που συνδιοργανώνουν η ομάδα της Ad Axem, το Μέγαρο Μουσικής και η Parallaxi-«Η Θεσσαλονίκη Αλλιώς» στην αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης», θέτει τον προβληματισμό για το πώς το ντιζάιν μπορεί να μας βοηθήσει ώστε να μη «χαθούμε» στο πέλαγος των πληροφοριών και των ερεθισμάτων που λαμβάνουμε καθημερινά.
Ο κ. Schneider θεωρεί ότι η εφαρμογή των αρχών του design thinking μπορεί να βοηθήσει σ’ αυτό. «Το ντιζάιν μπορεί να εφαρμοστεί παντού, από ένα προϊόν, μια υπηρεσία μέχρι το πώς προσεγγίζεις την προσωπική σου ζωή», τονίζει.
Σχεδιάζοντας εκτός πλαισίου
Μεγαλωμένος στην Αυστρία, με γερμανική καταγωγή, ο αυτοδίδακτος Tobias van Schneider ζει στην Αμερική και σχεδιάζει ψηφιακά προϊόντα για τις μουσικές υπηρεσίες της Spotify, η οποία δραστηριοποιείται σε 58 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Η ομάδα του πρόσφατα ολοκλήρωσε τον σχεδιασμό της νέας υπηρεσίας Touch Preview, όπου ο χρήστης μπορεί να ακούσει ένα απόσπασμα από ένα τραγούδι πριν τελικά το επιλέξει με το πάτημα ενός κουμπιού στην οθόνη του κινητού ή του τάμπλετ.
«Δεν πιστεύω ότι πρέπει να ακολουθείς τάσεις, νόρμες ή άλλους κανόνες στο ντιζάιν. Δεν θα είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα. Τη στιγμή που βγαίνει μια καλή ιδέα, είναι απλά θέμα χρόνου για να εμφανιστεί μια καινούργια που θα την αντικαταστήσει. Οσο και αν προσπαθώ να καθιερώσω μερικούς κανόνες για μένα τον ίδιο, χρειάζεται να είμαι αυτός που θα τους σπάει μια στο τόσο», τονίζει ο κ. Schneider, ο οποίος θα μοιραστεί την Κυριακή τις εμπειρίες του στην Τεχνόπολη της Αθήνας, στην ανοιχτή συζήτηση Applied Design Roundtable, μαζί με άλλους ομιλητές από τον χώρο του σχεδιασμού.
Και πώς έρχονται οι νέες ιδέες; Καμιά φορά από εκεί που δεν το περιμένεις, όπως υποστηρίζει, και προωθεί την κουλτούρα των λεγόμενων «side projects» και των γνωστών πια Hackathons, όπου οι σχεδιαστές μπορούν να «εκφραστούν» ελεύθερα και να δημιουργήσουν νέα πρότζεκτς, πριν προστεθούν οι πολύπλοκες παράμετροι που συνοδεύουν την επιχειρηματική εφαρμογή τους. «Οπως και να τα ονομάσουμε, έχουν ένα σκοπό. Αφενός την προσωπική εξέλιξη του ντιζάινερ, σαν μια “παιδική χαρά” για δοκιμές, και αφετέρου, σε επιχειρηματικό επίπεδο, είναι ένας τρόπος να εξελίξεις τα πράγματα στον τομέα σου πριν το κάνει κάποιος άλλος. Ετσι οδηγείσαι προς την καινοτομία και παράλληλα διατηρείς την εσωτερική λειτουργία της επιχείρησής σου σε καλό επίπεδο».
Προϊόντα και καταναλωτές
Το όνομά του συνδέθηκε με ένα από τα πιο επιτυχημένα αυτοκίνητα πόλης, και από τις γειτονιές στο Ιλιον της Αθήνας βρέθηκε στα σχεδιαστικά σαλόνια μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών. «Επιασα μολύβι και χαρτί για να κάνω το πρώτο σκίτσο, με τη σκόνη του Ράλλυ Ακρόπολις ακόμη στα χέρια μου», θυμάται ο Σωτήρης Κωβός. Πολλά σκίτσα μετά, σπουδές Κοινωνιολογίας στην Πάντειο και σχεδιασμού στο Royal College of Arts του Λονδίνου, σκληρή δουλειά και επιμονή, ο σπουδαίος Ελληνας σχεδιαστής έβαλε την υπογραφή του στον σχεδιασμό του Toyota Yaris, ενός από τα πιο επιτυχημένα μοντέλα της ιαπωνικής εταιρείας. Ακολούθησε η Audi και άλλα μοντέλα αυτοκινήτων, ενώ τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται ως ανεξάρτητος ντιζάινερ και συνεργάζεται με τη Nipponia στον σχεδιασμό μοτοσικλετών.
Το ντιζάιν για τον κ. Κωβό δεν αποσκοπεί μόνο στη λειτουργικότητα του προϊόντος, αλλά πρέπει να καλύπτει τις εσωτερικές ανάγκες του τελικού χρήστη που συνδέονται, όπως μας λέει, με την ψυχική του ανάταση. «Οι σχεδιαστές πρέπει να ξεκινούν από την κατανόηση των αισθητικών, λειτουργικών και πολιτισμικών αρχών, έτσι ώστε μέσα από τη διαδικασία της δημιουργικότητας να προχωρούν στη δημιουργία προϊόντων που μπορούν να ταυτίζονται με τον καταναλωτή», σημειώνει και προσθέτει ότι το ντιζάιν κάνει τη ζωή μας πιο «έγχρωμη».
Σημαντικές διεθνείς διακρίσεις
Η περσινή εκδήλωση της WIAD διοργανώθηκε στη Σύρο, ενώ φέτος επιλέχθηκε η Θεσσαλονίκη για να φιλοξενήσει την παγκοσμίου εμβέλειας διοργάνωση, που διεξάγεται παράλληλα σε 24 χώρες. «Η ανταπόκριση από την ντιζάιν κοινότητα της Μακεδονίας ήταν πολύ μεγάλη στην περσινή διοργάνωση και έτσι φέτος αποφασίσαμε να τη μεταφέρουμε στη Θεσσαλονίκη», σημειώνει ο Ευθύμιος Μαυρίκας από την ομάδα της Ad Axem.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια θετική «εισβολή» του ντιζάιν στην καθημερινότητά μας και τα ελληνικά δημιουργικά γραφεία κατακτούν σημαντικές διεθνείς διακρίσεις. Το αντιλαμβανόμαστε πιο «καθαρά» στους τομείς της επικοινωνίας, του Διαδικτύου, της γραφιστικής και του σχεδιασμού προϊόντων, ενώ, όπως λένε επαγγελματίες του χώρου, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις άρχισαν να αντιλαμβάνονται, πιο συστηματικά, τη σημασία του ντιζάιν την τελευταία πενταετία. Είναι γεγονός ότι αρκετές πόλεις και χώρες της Ευρώπης έχουν θεσμοθετήσει δομές που προάγουν το ντιζάιν ως εργαλείο καινοτομίας και θεσπίζουν πολιτικές για τη διάδοσή του και τη σύνδεσή του με τις επιχειρήσεις. Στη Θεσσαλονίκη είχε ξεκινήσει πριν από περίπου δύο χρόνια μια συζήτηση, από φορείς της πόλης, για τη δημιουργία μιας τέτοιας δομής, ενός κέντρου ντιζάιν, και μια τέτοια πρωτοβουλία αποδεικνύει ότι η συζήτηση αξίζει να γίνει πράξη.
Η καινοτομία στο επίκεντρο
Η πρωτοπορία στην καινοτομία για τον κ. Κωβό είναι το «κλειδί» για το μέλλον και την επιτυχία μιας επιχείρησης. Οι προκλήσεις όμως μεγαλώνουν όταν ο σχεδιαστής καλείται να καινοτομήσει μέσα στο αυστηρό πλαίσιο που θέτουν μεγάλες εταιρείες, όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες: «Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο από κάθε σχεδιαστή, η δημιουργικότητα συνοδευόμενη πάντα από την κατασκευαστική και μηχανολογική επάρκεια. Τα όρια της ελευθερίας κινήσεων των σχεδιαστών περιορίζονται μέσα σε αυτό το τρίπτυχο».
Ο κ. Κωβός εκτιμά ότι η επένδυση στο ντιζάιν είναι απαραίτητη και παρατηρεί μια στροφή των ελληνικών επιχειρήσεων προς την αναζήτηση ντιζάιν υπηρεσιών. «Το ντιζάιν δεν αποτελεί πολυτέλεια των ακριβών προϊόντων, αλλά πρέπει να είναι κύριο χαρακτηριστικό των προϊόντων ανεξαρτήτως τιμής. Γι’ αυτό και η δουλειά των σχεδιαστών σίγουρα εκτιμάται από τον Ελληνα επιχειρηματία, αρκεί να πειστεί ότι η επένδυσή του θα δώσει την αναμενόμενη πρόσθετη αξία στο προϊόν του», τονίζει. Ποια θα πρέπει να είναι τα εφόδια των νέων ντιζάινερ που ονειρεύονται μια καριέρα στο εξωτερικό; «Ταλέντο, δημιουργικότητα και διάθεση να αποδέχεσαι τις νέες προκλήσεις», σημειώνει.
