Μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της απόρριψης όλων των υποψηφιοτήτων για τη θέση του διευθυντή στο ΕΜΣΤ, ο κόσμος της τέχνης παρακολουθεί τις εξελίξεις μουδιασμένος. Η πρόσκληση ενδιαφέροντος του ΥΠΠΟ απέτυχε να διαμορφώσει τις απαραίτητες συνθήκες για να βγει «λευκός καπνός» από τη συνεδρίαση της επιτροπής αξιολόγησης, η οποία «έκοψε» τους υποψηφίους στην πρώτη φάση της διαδικασίας, εκείνη της εξέτασης των τυπικών προσόντων.
Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα αμήχανο αδιέξοδο, καθώς, μεταξύ άλλων, έγινε γνωστό ότι απορρίφθηκαν οι αιτήσεις της τέως διευθύντριας του ΕΜΣΤ Κατερίνας Κοσκινά, αλλά και της Αννας Καφέτση, η οποία διηύθυνε το μουσείο από την ίδρυσή του επί 15ετίας. Πηγές στην επιτροπή αξιολόγησης τονίζουν ότι δεν μπορούσαν να κινηθούν εκτός «του πλαισίου ΑΣΕΠ» που χαρακτήρισε τον διαγωνισμό. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα ποια είναι η κατάλληλη «συνταγή» για την επιλογή των κατάλληλων ανθρώπων σε μια ευαίσθητη θέση. Πόσο ζυγίζουν η εμπειρία, οι διεθνείς συνεργασίες, η δραστηριότητα στο εξωτερικό, η αναγνώριση του έργου, τα τυπικά προσόντα και πώς «αξιολογούνται»; Υπάρχει μια οριζόντια γραμμή που τα ενώνει όλα;
«Το ένα ζήτημα είναι η απαξίωση από την πολιτεία και την υπουργό Πολιτισμού του δυναμικού των ιστορικών τέχνης και των επιμελητών συνολικά. Το δεύτερο και σοβαρότερο έχει να κάνει με το ίδιο το μουσείο. Εχουν χαθεί τρεις μήνες με αυτή τη διαδικασία και μπαίνουμε σε μια άλλη που θα κρατήσει περίπου έναν χρόνο. Εκτός από τη βλάβη που προκαλείται στη χώρα εσωτερικά, έχουμε γίνει ρεζίλι και στο εξωτερικό. Ισως η πολιτεία να θεωρεί ότι τα μουσεία δεν έχουν ανάγκη από διευθυντές», σημειώνει στην «Κ» η τέως διευθύντρια του ΕΜΣΤ και υποψήφια Κατερίνα Κοσκινά.
Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι υποψήφιοι κόπηκαν στις εξετάσεις του ΥΠΠΟ στα θέματα της ξένης γλώσσας, κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις και θυμηδία σε επαγγελματίες του χώρου της τέχνης.
«Δεν μπορεί να αποτελεί σοβαρή απάντηση από ένα υπουργείο Πολιτισμού ότι δεν πληρούν τα τυπικά προσόντα άνθρωποι που έχουν εργαστεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, είναι προσβλητικό. Πτυχία ξένων πανεπιστημίων και διδακτικό έργο σε ξένες χώρες θα έπρεπε να ήταν αρκετά για μια επιτροπή αξιολόγησης, είναι αξιοσημείωτο το πώς δεν μπόρεσαν να συμψηφίσουν αυτά τα δεδομένα», διερωτάται η επιμελήτρια, πρώην επικεφαλής του ελληνικού γραφείου της documenta 14 και υποψήφια Μαρίνα Φωκίδη, η οποία μάλιστα προτίθεται να εκδώσει το υπόμνημα που έστειλε στο υπουργείο σε ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά με δική της, όπως υπογράμμισε, μετάφραση και με στόχο να ενημερωθούν οι πολίτες.
«Είναι προβληματικό και προσβλητικό αυτό που συνέβη. Η ίδια η προκήρυξη και ο τρόπος που αντιμετωπίζει το Δημόσιο τα θέματα του σύγχρονου πολιτισμού είναι το λιγότερο ερασιτεχνικός», λέει στην «Κ» η επιμελήτρια και υποψήφια Ντιάνα Αργυροπούλου.
Η κ. Αργυροπούλου, όπως και πολλοί ακόμα συνυποψήφιοί της με τους οποίους ήρθε σε επαφή η «Κ», τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι με την παρούσα απόφαση μειώνεται η αξία του εγχώριου ανθρώπινου δυναμικού και διερωτάται εάν θα ισχύσουν «τα ίδια μέτρα και σταθμά» σε έναν διεθνή διαγωνισμό. «Στην περίπτωση μου, αποκλείστηκα λόγω αδυναμίας του ΔΟΑΤΑΠ να αναγνωρίσει εγκαίρως τα πτυχία μου, είναι μια διαδικασία χρονοβόρα που διαρκεί πολλούς μήνες, παρόλο που υπέβαλα τα σχετικά δικαιολογητικά της διαδικασίας στον φάκελο μου. Θα ζητηθεί από έναν ξένο συνάδελφο να κάνει το ίδιο;» σημειώνει.
Μιλώντας με τον πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΜΣΤ για την επόμενη ημέρα στο μουσείο, ο αρχιτέκτων μηχανικός Γιώργος Παπαναστασίου δεν φαίνεται να ανησυχεί, τουλάχιστον προς το παρόν. «Εμείς είμαστε προσηλωμένοι στην αποδοχή και στην υλοποίηση της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, και για ένα διάστημα αυτή η κατάσταση δεν μας επηρεάζει. Το ιδανικό θα ήταν να υπήρχε ένας διευθυντής για να προχωρήσει τις διαδικασίες, αλλά προσπαθούμε να τις καλύψουμε εμείς. Σε λίγους μήνες, τα έργα θα είναι στη θέση τους. Ακολουθούμε την εγκεκριμένη μελέτη της κ. Κοσκινά με την επίβλεψη των επιμελητών που διαθέτει το μουσείο. Δεν αρκεί, όμως, να εξοπλιστεί ένα μουσείο για να λειτουργήσει», μας λέει.
«Το Facebook δεν είναι για ενστάσεις»
«Εμείς δεν απαξιώνουμε το έργο κανενός, δεν εκθέσαμε κανέναν. Είναι δικό τους πρόβλημα (σ.σ. των υποψηφίων) εάν θέλουν να αποκαλύπτονται μόνοι τους. Εάν θέλουν να κάνουν ενστάσεις ή προσφυγές, το Facebook και το Διαδίκτυο δεν είναι ο καλύτερος τρόπος», λέει στην «Κ» η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά.
Σε ερώτησή μας σχετικά με τη μορφή της πρόσκλησης ενδιαφέροντος και της διαδικασίας επιλογής, η υπουργός τονίζει πως η αντικειμενικότητα του διαγωνισμού ήταν διασφαλισμένη. «Δεν μπορεί ένας υποψήφιος να μην έχει τα απαιτούμενα προσόντα είτε αυτά είναι πτυχία, επαγγελματική εμπειρία ή όποια χαρτιά είναι απαραίτητα, στην ώρα τους. Αυτά είναι τυπικά πράγματα. Δεν μπορεί να τα ζητάμε από έναν τμηματάρχη ή διευθυντή στις υπηρεσίες του υπουργείου και όχι από τον διευθυντή του ΕΜΣΤ».
Προχωράει, μας λέει, η προκήρυξη για τον διεθνή διαγωνισμό και επισημαίνει ότι το διοικητικό συμβούλιο εργάζεται με σκοπό να ανοίξει το μουσείο. «Οι διαδικασίες προχωρούν κανονικά. Το αν μπορεί ή δεν μπορεί να ανοίξει το μουσείο χωρίς διευθυντή είναι τώρα μια υπόθεση εργασίας».
