Θεατρικό after προσφέρεται από το Φεστιβάλ Επιδαύρου για τους θεατές φέτος, με δύο παραστάσεις η έναρξη των οποίων ορίστηκε ακριβώς τα μεσάνυχτα. Πρόκειται για την παράσταση «Αλκηστις-Τοπίο μετά την Υπόσχεση» του Δημήτρη Καμαρωτού στο Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου (είχε προγραμματιστεί για χθες και την Παρασκευή), και για το «λοξό μουσικό έργο», όπως περιγράφεται, με τίτλο «Oedipus Steps» του Ζήση Σέγκλια (στις 10 και 11/7).
Από καλλιτεχνικής σκοπιάς, προφανώς και οι δύο παραστάσεις οργανώθηκαν για να «συνομιλήσουν» οι συντελεστές και το κοινό τους με τον αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος «αναδεικνύεται σε συνεργό. Η νύχτα, οι σκιές, οι πέτρες, τα θροΐσματα γίνονται δραματουργικό υλικό, ένας άτυπος Χορός φτιαγμένος από καμώματα της φύσης», όπως δηλώνει το κείμενο για την Αλκηστη. Οσο για το «Oedipus Steps», «καταγράφει την εσωτερική θερμοκρασία του Οιδίποδα και τον απόηχο των βημάτων του στο δάσος, καθώς ξεμακραίνει από τον δημιουργό του και από εμάς», και ρωτά εάν «ο Οιδίποδας ήταν συμφιλιωμένος και ήρεμος ή αναλωνόταν σε έναν εσωτερικό μονόλογο από ακατάληπτους ψιθύρους και κραυγές;». Τι πιστεύετε εσείς;
Ναι, τέτοιες περιγραφές είναι βούτυρο στο ψωμί των τρολ, καθώς και όσων θεωρούν ότι μόνο μία κλασική ερμηνεία στα αρχαία κείμενα τους είναι ανεκτή.
Ομως, υπάρχει και αντίλογος. «Τα κλασικά έργα κρύβουν δραματουργικά κοιτάσματα στις τυφλές τους γωνιές», υποστηρίζει το Φεστιβάλ και έχει δίκαιο. Βέβαια, δεν ανακαλύπτει την… Αμερική της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, αλλά είναι πολύ σημαντικό να το θυμόμαστε και να μην είμαστε κλειστοί σε όποια διαφορετική ματιά, πέραν της κλασικής, ανάγνωσής τους.
Μία παραδοχή τίμια είναι πως αυτά τα θεάματα απευθύνονται σε ένα μυημένο, μικρό θεατρόφιλο κοινό. Συνηγορεί σε αυτό, άλλωστε, το γεγονός ότι υπάρχει η μεγάλη Επίδαυρος, και άρα θα πρέπει να δοθεί χώρος και σε μία πρωτοποριακή ματιά.
Δεν αντιλέγω, ωστόσο ο ρόλος ενός καλλιτεχνικού θεσμού όπως το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου είναι να δημιουργεί γέφυρες προς όλα τα είδη κοινού. Πρέπει να δημιουργούνται οι συνθήκες, ώστε και οι «δύσκολες» παραστάσεις να βρίσκουν δίοδο προς το ευρύ κοινό. Μάλιστα, το βασικό κριτήριο της επιτυχίας τους στο πλαίσιο ενός μεγάλου θεσμού είναι να μπορέσουν να προσελκύσουν θεατές αμύητους, που θα θελήσουν να ξεφύγουν από τα καλλιτεχνικά στερεότυπα. Οι «αμύητοι» που θα έλθουν και θα μείνουν είναι το ουσιαστικό κέρδος.
Πρόκειται για στόχο που για να επιτευχθεί απαιτεί όχι «θαμπά» πυροτεχνήματα. Χρειάζεται κόπος και στιβαρή συνεργασία των ηγεσιών των κρατικών καλλιτεχνικών οργανισμών με θεσμικούς φορείς (π.χ. τοπική αυτοδιοίκηση), και δυνάμει έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη για μια κοινωνία.
