Από το Αρχαιολογικό Μουσείο Σαμοθράκης και το Κιλκίς έως την Αρχαία Ολυμπία, τον Πύργο Μπαζαίου στη Νάξο και τα Χανιά, ο θεσμός του υπουργείου Πολιτισμού «Ολη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» επιστρέφει φέτος για 7η συνεχόμενη χρονιά από την 1η Ιουλίου έως και την 31η Αυγούστου, διευρύνοντας το πρόγραμμά του σε δεκαεννέα νέους χώρους αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, όπως μεταξύ άλλων το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης, το παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, αλλά και ο αρχαιολογικός χώρος των Μυκηνών.
Η φράση
Αντλώντας έμπνευση από τη φράση του Μενάνδρου «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ» («πόσο ωραίος, πόσο ώριμος είναι ο άνθρωπος όταν πραγματικά είναι άνθρωπος»), ο θεσμός παρουσιάζει φέτος δωρεάν 190 εκδηλώσεις σε 94 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία, στις δώδεκα από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, που περιλαμβάνουν θέατρο, χορό, μουσικές και εικαστικές δράσεις. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, στην οποία παρουσιάστηκε το πρόγραμμα από τον καλλιτεχνικό διευθυντή της ΕΛΣ Γιώργο Κουμεντάκη, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «ο Μένανδρος, στην εποχή που γράφει, αντιμετωπίζει παρεμφερή ζητήματα με εκείνα που μας απασχολούν και σήμερα. Ενα από τα κυρίαρχα θέματα, τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική μας ζωή, είναι η τοξικότητα, η οποία πλέον διατρέχει τα πάντα και δημιουργεί μεγάλα προβλήματα, κυρίως στους νέους. Το δεύτερο θέμα με το οποίο ζούμε και αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας και συνδέεται άμεσα με τον πολιτισμό είναι η τεχνητή νοημοσύνη. […] Ο άνθρωπος, η ψυχή, το συναίσθημα και το μυαλό είναι αυτά που πρέπει να καθορίσουν τη χρήση της AI και τη σχέση μας μαζί της».
Με τον άνθρωπο, τα δημιουργήματά του, τις συμπεριφορές του και τις εμπειρίες του να βρίσκονται στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης, η αυλαία ανοίγει με τη μουσική παράσταση «Τα πέπλα της», σε σκηνοθετική επιμέλεια Μαρίας Λάππα, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Η Σαβίνα Γιαννάτου και η Λάμια Μπεντίου αφηγούνται μέσα από το τραγούδι τους ιστορίες γυναικών από τη Μέση Ανατολή, που διασταυρώνονται με μύθους, τελετουργίες και λαϊκές παραδόσεις της Δύσης (1-2.7). Τις ίδιες μέρες η Μαρίνα Καλογήρου, με τους String Demons επί σκηνής, παρουσιάζει την παράσταση «Δήλος» στον αρχαιολογικό χώρο του νησιού και φαντάζεται έναν κόσμο χωρίς γεννήσεις και θανάτους (σκηνοθεσία Αλέξανδρος Αβρανάς, Χάρης Φραγκούλης). Λίγο αργότερα, ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος παρουσιάζει στον αρχαιολογικό χώρο Αρχαίας Ευρωπού, στο Κιλκίς, τη μουσικοθεατρική δημιουργία «Η χώρα των ηρώων», εμπνευσμένη από το ιστορικό παράδειγμα «Zirkus Konzentrazani» των κρατουμένων σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το έργο προσεγγίζει την ανθρώπινη ύπαρξη μέσα από το παιχνίδι, το γέλιο και την αποτυχία ως πράξεις αντίστασης και επιμονής. Με όχημα επίσης το χιούμορ, ο ηθοποιός Αγγελος Παπαδημητρίου στήνει στη Ρωμαϊκή Αγορά Δελφών το υβριδικό μουσικό και εικαστικό σύμπαν «Μαθήματα ωδικής – Ο κυρ Αγγελος», σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου, όπου τραγούδι, εικόνα, λόγος και σώμα συνυπάρχουν, αποκαλύπτοντας την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ύπαρξης (15,16.7).
Το καλοκαίρι θα πραγματοποιηθούν συνολικά 190 δωρεάν εκδηλώσεις σε 94 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία, σε δώδεκα περιφέρειες της χώρας.
Στην κατηγορία του θεάτρου η Μαριάννα Κάλμπαρη και το Θέατρο Τέχνης παρουσιάζουν στο Γυμνάσιο της Αρχαίας Ολυμπίας την παράσταση «Αγωνίζεσθαι», που φωτίζει τον διαχρονικό αγώνα των γυναικών για μία «θέση στο στάδιο». Αφετηρία αποτελεί η ιστορία της Καλλιπάτειρας, της γυναίκας που μεταμφιέστηκε σε άνδρα για να παρακολουθήσει τον γιο της στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αψηφώντας τη θανατική ποινή. Η Ζωή Ξανθοπούλου σκηνοθετεί τον κλασικό «Γλάρο» του Τσέχοφ στο Κάστρο Ρίου (23-24.7) και η Σοφία Μαραθάκη προσεγγίζει σκηνικά το εμβληματικό «Μωρίας εγκώμιον» του Εράσμου στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά (26-27.7). Η Ολια Λαζαρίδου εγκαινιάζει το Κάστρο Σκιάθου με την παράσταση «Ακριβούλα μου», μια τελετουργική αφήγηση που ενώνει τις ιστορίες δύο γυναικείων προσώπων. Με τη γυναικεία εμπειρία καταπιάνεται και ο Γιώργος Σαχίνης στην περιπατητική παράσταση «Οι γυναίκες της Αλκυονίας» στον αρχαιολογικό χώρο Λέρνας στην Αργολίδα, στην οποία συμμετέχει η τραγουδίστρια Ναλίσα Γκριν ως περφόρμερ (21-22.8).
Ο χορός έχει και φέτος ξεχωριστή θέση, με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει συνολικά δεκατέσσερις παραστάσεις. Ανάμεσά τους βρίσκεται η τοποειδική και συμμετοχική παράσταση «Πνοή φωτός» της Αποστολίας Παπαδαμάκη, ειδικά σχεδιασμένη για τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου και το ιερό του Απόλλωνα. Με αφετηρία τη συμβολική επτάχορδη λύρα του Απόλλωνα, το έργο οργανώνεται ως τελετουργική διαδρομή με τη συμμετοχή τοπικών χορωδιών, εθελοντών και του κοινού. Πρωταγωνιστούν η Λυδία Κονιόρδου και η Μαρία Παπαγεωργίου (9-10.7).
Παιδιά και έφηβοι
Σημαντικό κεφάλαιο του φετινού προγράμματος αποτελούν και οι δράσεις για παιδιά και εφήβους, ένα κοινό που κάθε χρόνο βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο του θεσμού. Στο πλαίσιο αυτό, η Ιωάννα Πιατά παρουσιάζει την παράσταση «Τα νερά» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας, μια ιστορία μαγικού ρεαλισμού, που εξερευνά τον κόσμο της παιδικής φαντασίας, με πρωταγωνίστρια ένα 9χρονο κορίτσι (11-12.7). Ο Αρης Μπαλής έρχεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών με το «Στο άλλο της χέρι κρατούσε ένα αστέρι», ένα διαφορετικό έργο βασισμένο στα «Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά» του Γιώργου Σεφέρη. Η παράσταση μεταφέρει επί σκηνής το σύμπαν του ποιητή, συνδυάζοντας λόγο, μουσική και εικόνα σε μια θεατρική εμπειρία (10-11.8).
