«Οσες διαλέξεις, βιβλία και μελέτες και να δημοσιευθούν σχετικά με την αρπαγή των Γλυπτών και όσα ορθά επιχειρήματα και στοιχεία να παρουσιάσουμε υπέρ της επιστροφής τους, το ευρύ κοινό δεν θα συγκρατούσε την ουσία όπως θα το κάνει με τη δύναμη της εικόνας και του λόγου», είπε, μεταξύ άλλων, ο διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης Νίκος Σταμπολίδης, προλογίζοντας το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Ελγιν», που έκανε την πρεμιέρα του χθες το βράδυ απέναντι από τον Ιερό Βράχο. Η ιστορία των Γλυπτών του Παρθενώνα έχει πράγματι ειπωθεί ξανά και ξανά, από τη μία ή την άλλη πλευρά: με ύφος επιστημονικό, προπαγανδιστικό, προσωπικό. Με επίκληση στο συναίσθημα ή στη λογική. Αυτή τη φορά ήρθε η ώρα να ακούσουμε –και να δούμε– την οπτική μιας γυναίκας, της συζύγου του λόρδου Ελγιν, οι ιδιωτικές επιστολές της οποίας αποτελούν μαρτυρία για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η απογύμνωση του μνημείου από τα Γλυπτά.
Αυτήν τη «μικρο-ιστορία που μετατρέπεται σε μακρο-ιστορία», σύμφωνα με τον κ. Σταμπολίδη, αφηγείται το βασισμένο σε εκτενή έρευνα ντοκιμαντέρ, το οποίο φέρει την υπογραφή της Μιμής Ντενίση σε σενάριο και αφήγηση. Η τελευταία κάνει μια περιπλάνηση στην Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα, ακολουθώντας κατά πόδας τον λόρδο Ελγιν και τη σύζυγό του, καθώς εκείνοι ξεκινούν από την πατρίδα τους με προορισμό την Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπου ο Βρετανός ευγενής αποστέλλεται ως διπλωμάτης· πραγματικός πόθος του, ωστόσο, είναι εξαρχής τα μνημεία της Ακρόπολης. Η πλούσια δραματοποίηση, η οποία διανθίζεται επίσης με animation και μουσική, μας βάζει πράγματι στο κλίμα της εποχής, ενώ στο ενδιάμεσο παρεμβάλλονται συνεντεύξεις ειδικών, όπως η αρχαιολόγος Ελενα Κόρκα, η ιστορικός Ελένη Ευθυμίου, αλλά και «Βρετανοί υποστηρικτές της Ελλάδας» (π.χ. ο Στίβεν Φράι) στην υπόθεση των Γλυπτών, όπως δήλωσε στον δικό της πρόλογο η Μιμή Ντενίση. Οι δε επιστολές της λαίδης Ελγιν λειτουργούν επικουρικά, ώστε να σκιαγραφηθούν η αισθητική και οι προθέσεις της αποστολής του Ελγιν και των συνεργατών του στην Ελλάδα, με λεπτομέρειες οι οποίες για πρώτη φορά παρουσιάζονται εδώ σε έργο που απευθύνεται ξεκάθαρα στο ευρύ κοινό.
Το ντοκιμαντέρ των δύο επεισοδίων, άλλωστε, το οποίο σκηνοθετεί η Κατερίνα Ευαγγελάκου και θα δούμε την προσεχή σεζόν στην ΕΡΤ, έχει φανερά σκοπό να ενημερώσει, να συγκινήσει και τελικά να κινητοποιήσει όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους υπέρ του σκοπού της Ελλάδας. Ο τελευταίος λόγος βεβαίως ανήκει, ως γνωστόν, στην άλλη πλευρά, την οποία επικαλέστηκε και ο παρών στην εκδήλωση Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, δηλώνοντας: «Με την επανένωση του μνημείου να αποδείξει η άλλοτε Μεγάλη Βρετανία ότι και σήμερα, εκτός από Βρετανία, παραμένει και Μεγάλη».
