Ούτε ψύλλος στον κόρφο τους. Δεν θα ήθελα διόλου να βρίσκομαι στη θέση των μελών της κριτικής επιτροπής των ετήσιων θεατρικών βραβείων «Μελίνα Μερκούρη» και «Δημήτρης Χορν». Κάθε χρόνo στην Ελλάδα ανεβαίνουν περί τις 2.000 θεατρικές παραστάσεις, μόνο στην Αθήνα! Είναι σίγουρο ότι αν κάποιος θέλει να τις δει όλες για να προχωρήσει σε μία αξιολόγησή τους, πρέπει να επιμηκύνει τη διάρκεια του έτους – 365 ημέρες δεν φτάνουν. Αρα αυτό ενισχύει την επιχειρηματολογία όσων δυσπιστούν για την αμεροληψία των βραβείων;
Τα δύο βραβεία έχουν ιστορία 19 και 25 ετών αντίστοιχα –από φέτος η απονομή τους εντάχθηκε στην αρμοδιότητα του υπουργείου Πολιτισμού– και δίνονται κάθε χρόνο σε νέους ηθοποιούς (φέτος στην Εβελυν Ασουάντ και στον Βασίλη Μπούτσικο), που ξεχώρισαν κατά την προηγούμενη θεατρική περίοδο. Το φίλτρο μειώνει τον αριθμό των παραστάσεων που οφείλει να δει ένα μέλος της επιτροπής, αλλά και πάλι ο αριθμός είναι μεγάλος.
Επίσης, εύκολα μπορεί να γίνει ένας άτυπος επιμερισμός των παραστάσεων ανάμεσα στα μέλη των κριτικών επιτροπών. Δεν συμβαίνει βέβαια, και είναι απολύτως θεμιτό. Το ίδιο ισχύει και στην αξιολόγηση για τα βραβεία της Ελληνικής Ενωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών.
Εντέλει καταλήγουμε στο ναρκισσιστικό ερώτημα που διαπερνά την ελληνική κοινωνία, όταν πρόκειται για αξιολόγηση με βάση ποιο- τικά κριτήρια: «Ποιος είσαι εσύ που θα με αξιολογήσεις;».
Επιχειρώ να βρω τεχνικές λύσεις, ποσοτικού χαρακτήρα. Είναι προφανές πως σε μια θεατρική αγορά που διευρύνεται με γοργό ρυθμό, αλλά ο πυρήνας της μένει κατά βάσιν σταθερός, οι θεατρικές ομάδες και τα πρόσωπα έχουν αποκτήσει το στίγμα τους, το οποίο αποτελεί πόλο έλξης των θεατρόφιλων (κριτικών και μη). Δεν θα μπορούσε, λοιπόν, να μην υπερισχύουν τα ποιοτικά κριτήρια.
Μήπως όμως (νέος σπόρος αμφιβολίας εμφιλοχωρεί) οι θεατράνθρωποι που μετέχουν στις κριτικές επιτροπές είναι ευάλωτοι στις επιρροές, στις παρέες; Αντιθέτως, όσοι μετέχουν, εν προκειμένω, στις δύο επιτροπές είναι εγνωσμένου κύρους στο επαγγελματικό πεδίο τους.
Και καθόλου δεν ενστερνίζομαι την καχυποψία για μικροσυμφέροντα, που μπορούν να εφευρεθούν από διαφόρους συνωμοσιολόγους. Εντέλει καταλήγουμε στο ναρκισσιστικό ερώτημα που διαπερνά την ελληνική κοινωνία, όταν πρόκειται για αξιολόγηση με βάση μη μετρήσιμα, ποσοτικά κριτήρια, αλλά ποιοτικά: «Ποιος είσαι εσύ που θα με αξιολογήσεις;».
Τα βραβεία αριστείας εξ ορισμού απονέμονται στους καλύτερους. Ωστόσο, το υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να ανοίξει τις κεραίες του στις νέες ομάδες, να τις στηρίξει, να τις φέρει στο θεατρικό προσκήνιο. Ενα οργανωμένο θεσμικά φεστιβάλ νέων δημιουργών, ακόμη και ενσωματωμένο στο Φεστιβάλ Αθηνών ή στις κρατικές σκηνές, θα μπορούσε να τους προσφέρει μια τέτοια ευκαιρία.
