Υπό άλλες συνθήκες, θα ήταν μία εκδήλωση, ανάμεσα στις τόσες ενδιαφέρουσες εσχάτως, για τις φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής και για το αποτύπωμά τους στο παρόν. Τη συγκεκριμένη όμως θα τη διοργάνωνε το Friedrich-Ebert Stiftung (FES), το ίδρυμα του γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος SPD και η συζήτηση θα επικεντρωνόταν, σύμφωνα με την πρόσκληση, και στις ελληνογερμανικές σχέσεις και στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινής κουλτούρας μνήμης. Ορισμένες αντιδράσεις βέβαια, που εκφράστηκαν μέσω δημοσιευμάτων, υπογράμμιζαν την παρουσία του Γερμανού πρέσβη στην Ελλάδα, Αντρέας Κιντλ, στο πρόγραμμα της εκδήλωσης, και καλούσαν σε ματαίωση μιας τέτοιας «ιεροσυλίας» της γερμανικής κυβέρνησης, η οποία, αντί να αποδώσει στους Ελληνες πολεμικές αποζημιώσεις, επιχειρούσε τον «έλεγχο» της μνήμης της Εθνικής Αντίστασης. Εκλαμβάνοντας τα δημοσιεύματα ως απειλή, το FES ακύρωσε το κάλεσμα· και όπως λένε στην «Κ» οι άνθρωποί του, «διαφορετικά, δεν θα μπορούσαμε να εγγυηθούμε την ασφάλεια των συμμετεχόντων».
Οι συμμετέχοντες
Στην εκδήλωση, που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί αύριο, στο Electra Palace, θα συμμετείχαν οι ιστορικοί Βαλεντίν Σνάιντερ και Ιάσων Χανδρινός, επιστημονικοί συνεργάτες αντίστοιχα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και του Πανεπιστημίου του Ρέγκενσμπουργκ, ενώ τον συντονισμό είχε αναλάβει η δημοσιογράφος της «Κ» Ξένια Κουναλάκη. Το βασικό θέμα της συζήτησης, μας λέει η Ρεγκίνε Σούμπερτ, διευθύντρια του FES Αθήνας, θα ήταν η επιστημονική ανάλυση των φωτογραφιών της Καισαριανής. «Οπως συνηθίζουμε, σημαντικό μέρος της εκδήλωσης θα ήταν αφιερωμένο σε ερωτήσεις και σχόλια από το κοινό. Γι’ αυτό και συνήθως δεν γνωρίζουμε εκ των προτέρων πώς θα εξελιχθεί μια εκδήλωση, ποιες συζητήσεις θα προκύψουν ή ποια ζητήματα θα τεθούν. Αυτό είναι που καθιστά τις εκδηλώσεις μας τόσο ενδιαφέρουσες. Δυστυχώς, η συγκεκριμένη εκδήλωση δεν κατάφερε καν να ξεκινήσει», επισημαίνει η διευθύντρια.
Ενα από τα υπό συζήτηση θέματα θα ήταν και η συμβολή των φωτογραφιών της Καισαριανής «στη διατήρηση της μνήμης της γερμανικής κατοχής τόσο στην Ελλάδα, όσο και στη Γερμανία», λέει στην «Κ» ο κ. Χανδρινός. Οπως εξηγεί, οι αντιδράσεις που οδήγησαν στην ακύρωση, δεν είναι κάτι καινούργιο. Μάλιστα, τα τελευταία 15 χρόνια, τουλάχιστον, έχουν ακουστεί πολλές εκδοχές της ίδιας επιχειρηματολογίας: «Οτι εφόσον η Γερμανία δεν έχει αναγνωρίσει την ενοχή της και δεν έχει καταβάλει αποζημιώσεις, δεν έχει δικαίωμα να μιλάει για την ιστορία της γερμανικής κατοχής στη χώρα. Είναι ένα θέμα που πατάει σε ένα απαράγραπτο δίκαιο του ελληνικού κράτους», λέει ο κ. Χανδρινός, «μόνο που πρόκειται για ένα ζήτημα πολιτικής και διπλωματικής φύσης, το οποίο δεν αφορά άμεσα την ιστορική έρευνα και αυτούς που την ασκούν. Είναι κάτι τελείως ξεχωριστό».
Η κ. Σούμπερτ σημειώνει, επίσης, ότι η ανταπόκριση που είχε λάβει το FES μετά το αρχικό κάλεσμα ήταν «συντριπτικά θετική». Οχι ότι είναι ποσοτικό το ζήτημα. «Οι επικριτικές φωνές είναι πάντοτε παρούσες στις συζητήσεις μας. Θεωρώ σημαντική την εμπλοκή με διαφορετικές απόψεις, τόσο στον πολιτικό όσο και στον ακαδημαϊκό διάλογο. Ως ίδρυμα Friedrich-Ebert, επιθυμούμε επίσης να προσφέρουμε χώρο για κάτι τέτοιο. Ωστόσο», καταλήγει η διευθύντρια, «υπάρχει ένα όριο που δεν μπορεί να ξεπεραστεί, όταν υπάρχουν λόγοι να φοβόμαστε ότι ο διάλογος δεν θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί. Επειτα από δημοσίευμα που ανέφερε ότι η εκδήλωση θα πρέπει να εμποδιστεί, ακριβώς αυτό συνέβη. Ως εκ τούτου, αισθανθήκαμε υποχρεωμένοι να την ακυρώσουμε».
