Στα αγγλικά το όνομά της γράφεται Areta Zhulla. Ή πιο απλά: Αρετή Ζούλα. Η Αρετή είναι από το 2018 πρώτο βιολί στο φημισμένο μουσικό σύνολο Julliard String Quartet, το οποίο στις 23 Απριλίου θα εμφανιστεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών σε μια συναυλία που θα περιλαμβάνει έργα Μπαχ, Μπετόβεν, Σκαλκώτα, καθώς και ένα σύγχρονο κουαρτέτο εγχόρδων γραμμένο από τη βιολονίστα Μισέλ Ρος.
Αυτή είναι και η αφορμή για μια σύντομη διαδικτυακή κουβέντα με την Αρετή, εκείνη από τη Νέα Υόρκη, εμείς από την Αθήνα. Η Αρετή μιλάει μια χαρά ελληνικά, αλλά ειδικά για τις ανάγκες της συνέντευξης προτίμησε να συζητήσουμε στα αγγλικά. Ο λόγος δικός της από δω και πέρα.
Μεγάλωσα σε ένα σπίτι όπου από τον πατέρα μου έως τα ξαδέλφια μου, όλοι έπαιζαν μουσική. Ο πατέρας μου έγινε ο δάσκαλός μου έως τα δεκατρία μου, οπότε και ήρθα στην Αμερική για να σπουδάσω πλάι στον Πίνκας Ζούκερμαν αρχικά και μετά στον Ιτζάκ Πέρλμαν. Με τον πατέρα μου μελετούσαμε κάθε μέρα, συχνά στις πιο ακατάλληλες ώρες διότι είχε και κατάστημα με βιολιά στη Θεσσαλονίκη, και το συνεχίζει έως σήμερα, μαζί με την αδελφή μου.
Συγγενείς μας που ζούσαν στο Πόρτλαντ του Μέιν ανακάλυψαν ότι υπήρχε ένα ίδρυμα στη μνήμη του Ελληνα βιολονίστα Τάσου Ψαρόπουλου (ήταν στη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης), το οποίο χρηματοδοτούσε νέους μουσικούς από την Ελλάδα να έρθουν για σπουδές στην Αμερική. Το είπαν στους γονείς μου και ο πατέρας μου είπε αμέσως ναι. Οπότε έστειλα μια κασέτα. Και ενέκριναν την οικονομική στήριξη. Υποτροφία πήρα και από τη σχολή, οπότε στα 13 μου ήρθα αρχικά με τη μητέρα μου στη Νέα Υόρκη. Σήμερα πια ζω χρόνια μόνη εδώ.
Οταν έφτασα στη σχολή, έπαθα σοκ. Βρισκόμουν ξαφνικά ανάμεσα σε απίστευτα ταλέντα. Θυμάμαι μια 13χρονη που έπαιζε το κοντσέρτο για βιολί του Σιμπέλιους και μου έπεσε το σαγόνι. Πήρα τηλέφωνο τον πατέρα μου στην Ελλάδα, του λέω: «Μπαμπά, τι γυρεύω εδώ πέρα;».
Οταν έφτασα στη σχολή, έπαθα σοκ. Βρισκόμουν ξαφνικά ανάμεσα σε απίστευτα ταλέντα. Θυμάμαι μια 13χρονη που έπαιζε το κοντσέρτο για βιολί του Σιμπέλιους και μου έπεσε το σαγόνι.
Ευτυχώς για μένα με στήριξαν ο Πέρλμαν και η γυναίκα του. Μου έδειξαν ότι κάθε νέος μουσικός έχει κάτι δικό του να δώσει. Είσαι εκεί για να εμπνευστείς από τους άλλους και να εξελίξεις το όποιο ταλέντο σου βρίσκοντας την αυθεντική πλευρά σου.
Είχα και έχω ακόμα έντονη την αίσθηση πως, ούσα στην Τζούλιαρντ, αποτελώ ένα μικρό κομμάτι του Λίνκολν Σέντερ, το οποίο είναι η Μέκκα της κλασικής μουσικής. Και, υπόψη, η σχολή αυτή δεν είναι μόνο μουσική. Θυμάμαι, είχα μια συγκάτοικο που ήταν ηθοποιός. Μελετούσαμε μαζί: έπαιζα καντέντσες για εκείνη (σ.σ. αυτοσχεδιαστικά μέρη στο σόλο του βιολιού) και εκείνη μου έπαιζε τους μονόλογούς της. Η μία ανέλυε στην άλλη τι άκουσε, τι έλειπε, τι χρειαζόταν. Και εγώ μάθαινα από εκείνη: πώς χτίζει ένα μονόλογο, γιατί λέει μια φράση με αυτό τον τρόπο; Ολα αυτά έχουν εφαρμογή και στη μουσική.
Το να είσαι μέλος σε αυτό το μουσικό σύνολο σημαίνει ότι ο ένας εξαρτάται από τον άλλο. Ο ένας δεν κάνει χωρίς τον άλλο. Τεχνικά μιλώντας είναι ένα κορυφαίο σύνολο, αλλά το ζητούμενο είναι να βγάλεις το συναίσθημα της μουσικής. Ολο αυτό με συναρπάζει. Ναι, έχει πολλές δυσκολίες, έχει περιορισμούς που απαιτεί η ίδια η μουσική, όμως μέσα από αυτή την αίσθηση των ορίων νιώθω ένα τρομερό αίσθημα ελευθερίας.
Το να είσαι μέλος σε αυτό το μουσικό σύνολο σημαίνει ότι ο ένας εξαρτάται από τον άλλο. Είναι κορυφαίο σύνολο, αλλά το ζητούμενο είναι να βγάλεις το συναίσθημα της μουσικής. Ολο αυτό με συναρπάζει.
*Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 23 Απριλίου, 8.30 μ.μ.
The Julliard String Quartet
Εργα: Νίκου Σκαλκώτα, Γ. Σ. Μπαχ, Μπετόβεν και Μισέλ Ρος
