Οχι που δεν θα υπήρχε παρασκήνιο. Στην πολύ καλή εκπομπή για τα 60 χρόνια της ΕΡΤ του Απόστολου Μαγγηριάδη («Press Talk») που είδαμε στο Ertflix παρέα με τη γρίπη μας, ο Παύλος Τσίμας αφηγείται ένα πολιτικό παρασκήνιο από το βράδυ της πρώτης εκπομπής του τηλεοπτικού σήματος, στις 23 Φεβρουαρίου του 1966. Στο στούντιο ήταν τότε και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Στεφανόπουλου, Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, και ενώ όλοι οι τεχνικοί και οι συντελεστές έδιναν συγχαρητήρια ο ένας στον άλλον, ο Νόβας τους έκοψε τη φόρα. Πρέπει να σας προειδοποιήσω, τους είπε, ότι η κυβέρνηση δεν έχει αποφασίσει αν θα συνεχιστεί αυτό το πείραμα.
Ο λόγος, όπως εξήγησε ο Π. Τσίμας, ήταν ότι υπήρχε ένα ενδοκυβερνητικό ντιμπέιτ για το εάν θα δινόταν στο τότε ΕΙΡ (Εθνικό Ιδρυμα Ραδιοφωνίας) το δικαίωμα εκπομπής τηλεοπτικού σήματος ή αν θα γινόταν η τηλεόραση ιδιωτική, καθώς μεγάλα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα ήθελαν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Το ντιμπέιτ μάλιστα συνεχίστηκε μέχρι –κυριολεκτικά– και την 21η Απριλίου του ’67. Στο ιστορικό εκείνο φύλλο της «Καθημερινής» διαβάζουμε σε ένα ταπεινό μονόστηλο ότι το ΕΙΡ θα αναλάμβανε την οργάνωση του δικτύου τηλεοράσεως μέσω «προκηρυχθησομένου διεθνούς διαγωνισμού». Βέβαια, η Ιστορία είχε άλλες διαθέσεις.
Αν ρίξει κανείς μια ματιά στην εκπομπή (Ertflix μόνο), μπορεί να αντιληφθεί την πολυπλοκότητα ενός τηλεοπτικού φορέα που φτιάχτηκε για να υπηρετεί την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία –αλλά όλες οι κυβερνήσεις ήθελαν να ελέγξουν– και το μέγεθος ενός μέσου που σήμερα θεωρείται από πολλούς ξεπερασμένο. Από το πλατό της εκπομπής περνούν αρκετά πρόσωπα της ΕΡΤ και της τηλεόρασης, ανάμεσά τους η Λιάνα Κανέλλη, η Ντέπυ Γκολεμά, ο Πέτρος Ευθυμίου, και ακαδημαϊκοί, όπως ο Βασίλης Βαμβακάς. Πέρα από το παρασκήνιο, τι μας λένε; Οτι η τηλεόραση ήταν αυτή που παλιά καθόριζε τα πρόσωπα και την ατζέντα. Μπορεί να μην επηρέαζε τι σκεφτόσουν, αλλά δημιουργούσε τη συζήτηση στο λεωφορείο, στη δουλειά, στο καφενείο. Με τα καλά και τα (πολλά) στραβά της.
Το ερώτημα όμως μοιάζει να έχει απαντηθεί προ πολλού. Ποιος καθορίζει την ατζέντα και τα πρόσωπα σήμερα; Είναι τα σόσιαλ μίντια και ο τοξικός πολτός τους; Οι ινφλουένσερ της διπλανής πόρτας και τα μεγάφωνα του παραλόγου; Και πώς τελειώνουν όλα; Με τον τρόπο της Washington Post;
Κρατώ κάτι που είπε ο Πέτρος Ευθυμίου, που δεν αφορά μόνο την τηλεόραση αλλά τον Τύπο γενικότερα. Το πιο βασικό για μένα, σημείωσε, είναι η αξία της υπογραφής, να ξέρεις ότι κάποιος παιδεύτηκε με ένα θέμα και σου παραθέτει στοιχεία για να έχεις, πέρα από τη γνώμη του δημοσιογράφου, και τη δική σου γνώμη. Και όχι του αλγορίθμου.
