«Χαίρομαι που το κέρδισα, αλλά θα μπορούσα να ζήσω και χωρίς αυτό». Η φράση αποδίδεται στον σπουδαίο Αμερικανό συγγραφέα Σολ Μπέλοου όταν έμαθε ότι κέρδισε το Νoμπέλ Λογοτεχνίας το 1976. Πού να το φανταζόταν ότι, 50 χρόνια μετά, κάποιος θα μπορούσε να ζήσει άνετα χωρίς αυτό και μάλιστα να το προσφέρει σαν το κουτί μπακλαβά που φέρνει ο μουσαφίρης.
Αν κάπου δεν θα ήθελα να βρίσκομαι αυτές τις μέρες, είναι στη θέση εκείνου ή εκείνης που πρότεινε στην επιτροπή του ακριβοθώρητου νορβηγικού οργανισμού να απονείμουν το Νομπέλ Ειρήνης στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο της Βενεζουέλας. Η κίνησή της να χαρίσει το βραβείο της στον Τραμπ λέει, φυσικά, πολλά για εκείνη, αλλά λέει και κάτι λίγα για τον θεσμό που αποφάσισε να την τιμήσει. Στην ιστορία του βραβείου υπήρξαν ουκ ολίγες περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται επιεικώς πατάτες. Για παράδειγμα, ο Γκάντι προτάθηκε πέντε φορές, αλλά βραβείο δεν πήρε ποτέ. Η τελευταία φορά που έφτασε κοντά ήταν το 1948, οπότε και δολοφονήθηκε.
Και αν όλα χάνουν την αξία τους, τι θα μείνει στο τέλος; Αν ένα από τα πιο σημαντικά βραβεία στον κόσμο δεν σημαίνει τίποτα για αυτόν που το κρατάει στα χέρια του, τότε τι έρχεται μετά; Θα μου πείτε, άνθρωποι σκοτώνονται καθημερινά στην Ουκρανία, στο Ιράν –όπου ακόμη δεν ξέρουμε ακριβώς τι έχει συμβεί και ποιος είναι ο αριθμός των θυμάτων–, λίγο καιρό πριν στη Γάζα, ποιος ασχολείται με το Νομπέλ; Σύμφωνοι, αλλά και αυτό είναι ένα μικρό, ενδεικτικό όμως σημάδι μιας γενικότερης μετατόπισης του κόσμου και τι λογίζεται ως σημαντικό.
Λέμε συχνά ότι «επιστρέφουμε» στον 19ο αιώνα και αποδίδουμε αυτή την επιστροφή κυρίως στο γεωπολιτικό πεδίο. Γιατί μόνο εκεί; Δεν είναι 19ος αιώνας το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα πολλοί στην Ελλάδα δεν εμβολιάζονται και κινδυνεύει η ζωή τους από μια γρίπη; Στον ένα χρόνο που βασιλεύει ο Τραμπ, έχει βρει πολλούς μιμητές σε όλα τα πόστα.
Ας μην αφήσουμε, ωστόσο, εκτός ύλης τη σαρωτική νίκη της ταινίας «Συναισθηματική αξία» του Γιοακίμ Τρίερ στα Βραβεία Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, ενός φιλμ που διερευνά τη σχέση πατέρα – κόρης, τον ανθρώπινο δεσμό. Κάτι μας λέει και αυτό. Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού τιμήθηκε μια ταινία για την παράνοια και τον φόβο του σημερινού κόσμου, ενώ στη γειτονιά μας, ένα φιλμ με αυτό που μας κάνει να ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο.
