Τα πολιτιστικά «βιβλία» του 2025 έχουν πλέον κλείσει. Και αυτά του 2026 έχουν ανοίξει για να γεμίσουν τις σελίδες τους με όσα θα φέρουν οι επόμενοι δώδεκα μήνες στην τέχνη: στο σινεμά και στην τηλεόραση, στη μουσική, στο θέατρο, στο πεδίο των εικαστικών αλλά και στον χώρο του βιβλίου.
Ετσι, έξι συντάκτες της «Κ» βάζουν στο μικροσκόπιο ο καθένας την τέχνη του τομέα του και την προσεγγίζουν εις διπλούν: από τη μία, προβλέπουν όσα θα συμβούν σε αυτή το νέο έτος και από την άλλη, μοιράζονται τις δικές τους σκέψεις και επιθυμίες για αυτή.
Αιμίλιος Χαρμπής: Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν και οι «Κασσάνδρες» του Netflix
Τι προβλέπω για το σινεμά το 2026: Η περσινή πρόβλεψη για το σινεμά που συνεχίζει να ανακαλύπτει την «θηλυκή» πλευρά του έπεσε εν μέρει μέσα. Η πολιτική ωστόσο, με τον τυφώνα Ντόναλντ Τραμπ στην Αμερική, αλλά και τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα (Ουκρανία, Γάζα) ανά τον κόσμο, ώθησαν αρκετούς σπουδαίους κινηματογραφιστές σαν τον Γιώργο Λάνθιμο, τον Παρκ Τσαν-Γουκ και τον Πολ Τόμας Αντερσον να ασχοληθούν μαζί τους. Το συγκεκριμένο κύμα περιμένω να συνεχιστεί –και γιατί όχι να ενισχυθεί– και το 2026. Φυσικά μέσα στο έτος όλοι ανυπομονούν για την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν (έρχεται τον προσεχή Ιούνιο), η οποία λογικά θα θέσει νέα εισπρακτικά ρεκόρ στις αίθουσες. Οσο για το ελληνικό σινεμά, οι καιροί μοιάζουν αρκετά αισιόδοξοι, με το σύστημα cash rebate του ΕΚΚΟΜΕΔ, έπειτα από παλινωδίες πολλών μηνών, επιτέλους να λειτουργεί κανονικά και να ενισχύει μικρότερες ή μεγαλύτερες παραγωγές. Από τις φεστιβαλικές ενδείξεις, φαίνεται ότι ταλέντο υπάρχει αρκετό και περιμένει να ανθίσει.
Ας ελπίσουμε όταν κατακάτσει η σκόνη, η (έβδομη) τέχνη να είναι ακόμα σημαντική.
Τι θα ήθελα να δω στο σινεμά το 2026: Να μην επιβεβαιωθούν οι «Κασσάνδρες» που μιλούν για υποτίμηση του κινηματογράφου, έπειτα από τη διαφαινόμενη εξαγορά ενός ιστορικού στούντιο (Warner Bros.) από το Netflix. Γενικώς το παγκόσμιο σινεμά και η τηλεόραση βρίσκονται ακόμα σε φάση αναπροσαρμογής, έπειτα από τις κοσμογονικές αλλαγές που έφεραν τα τελευταία χρόνια οι διαδικτυακές πλατφόρμες. Ας ελπίσουμε όταν κατακάτσει η σκόνη, η (έβδομη) τέχνη να είναι ακόμα σημαντική. Στα δικά μας, θα θέλαμε να δούμε περισσότερες πρωτοβουλίες-επενδύσεις σαν την πρόσφατη του Αθήναιον στις παραδοσιακές κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας. Ανακαινισμένους χώρους, σύμφωνα με τις σύγχρονες πρακτικές, που να προσφέρουν στον θεατή άρτιο ήχο και εικόνα. Γενικώς περισσότερους λόγους για να σηκωθούμε από τον καναπέ και να πάμε σινεμά.
Αλεξάνδρα Σκαράκη: Προσεγμένες τηλεοπτικές παραγωγές με κινηματογραφικές ποιότητες
Τι προβλέπω για την τηλεόραση το 2026: Ο τελευταίος μήνας του 2025 έφερε αναστάτωση στο Χόλιγουντ, και κυρίως στη streaming βιομηχανία. Φήμες για πιθανές εξαγορές και αλλαγές στρατηγικής δημιουργούν έντονη αβεβαιότητα, καθώς παραγωγοί και στούντιο προσπαθούν να επαναπροσδιορίσουν τα σχέδιά τους. Oλα βρίσκονται στον «αέρα», ενώ το κοινό παρακολουθεί με περιέργεια τις εξελίξεις που αναμένεται να διαμορφώσουν τον χάρτη της τηλεόρασης για το 2026.
Οι μίνι σειρές αναμένεται να κερδίσουν μεγαλύτερη απήχηση, ανταποκρινόμενες στις συνήθειες του κοινού που περνά πολύ χρόνο παρακολουθώντας βίντεο ή άλλο περιεχόμενο στο κινητό.
Οσον αφορά τις τηλεοπτικές ιστορίες που περιμένουμε τη νέα χρονιά, η μυθοπλασία φαίνεται να κινείται σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία, οι παραγωγοί πρόκειται να πειραματιστούν με σειρές που εκτυλίσσονται σε πραγματικό χρόνο (real‑time storytelling), όπου η δράση θα ακολουθεί τη ροή της στιγμής. Παράλληλα, παραγωγές με κινηματογραφική αισθητική θα χρησιμοποιούν τεχνικές μεγάλου σινεμά για να ενισχύσουν την αμεσότητα και τη δραματικότητα της αφήγησης – όπως συμβαίνει σε πρότζεκτ τύπου «The Pitt» και «Adolescence». Επιπλέον, οι μίνι σειρές αναμένεται να κερδίσουν μεγαλύτερη απήχηση, ανταποκρινόμενες στις συνήθειες του κοινού που περνά πολύ χρόνο παρακολουθώντας βίντεο ή άλλο περιεχόμενο στο κινητό.
Στην Ελλάδα, η προβολή της «Μεγάλης Χίμαιρας», μιας μεγάλης και ακριβής συμπαραγωγής, θα ανεβάσει τον πήχυ ακόμα πιο ψηλά, θέτοντας νέα στάνταρ στην εγχώρια μυθοπλασία. Ταυτόχρονα, η ζήτηση για ελληνικές σειρές παραμένει υψηλή, καθώς σε γενικές γραμμές οι πρόσφατες παραγωγές σημειώνουν καλές αποδόσεις και προσφέρουν ευκαιρίες σε νέους δημιουργούς, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλοι πόροι.
Τι θα ήθελα να δω στην τηλεόραση το 2026: Με τις τρέχουσες τάσεις στη βιομηχανία ψυχαγωγίας, θα ήθελα να δω προσεγμένες παραγωγές που συνδυάζουν κινηματογραφικό ύφος, συναρπαστική αφήγηση και ισορροπημένη διάρκεια επεισοδίων, αποφεύγοντας τις μετριότητες.
Ελένη Τζαννάτου: Κατακερματισμένο μουσικό αφήγημα για κάθε «ειδήμονα»
Τι προβλέπω για τη μουσική το 2026: Οσο μισογεμάτο και να θέλει να βλέπει κανείς το ποτήρι, το 2025 δεν ήταν μια χρονιά που συνέβησαν σπουδαία πράγματα στη μουσική. Οσα χαιρετίστηκαν ως «κορυφαία» της διεθνούς δισκογραφίας, σε άλλες χρονιές θα ήταν καλώς ή κακώς απλά «ΟΚ». Δεν είναι βέβαια κάτι που προκαλεί εντύπωση: η ποιότητα, ζωής και τέχνης, εκπίπτει σταθερά, αλλά τόσο οργανικά και «ύπουλα» που τελικά έχει τη σιωπηλή συγκατάβασή μας.
Και όσο μισογεμάτο και να θέλει να βλέπει κανείς το ποτήρι για το 2026, μάλλον και αυτό θα συνεχίσει μουσικά από εκεί που έμεινε το προκάτοχό του έτος: ανάμεσα σε αδιαμφισβήτητα ιλιγγιώδη νούμερα που όμως συχνά αποδεικνύονται περισσότερο ευκαιριακά και λιγότερο ένα γύρισμα της σελίδας στο «βιβλίο» της μουσικής (βλέπε τις καρτουνιστικες HUNTR/X που όλος ο πλανήτης άκουσε εμμονικά λόγω του «KPop Demon Hunters» του Netflix). Σε μια ποπ που αν δεν δει προκοπή με την ασφαλή ηχητική προσέγγιση τύπου Τέιλορ Σουίφτ, θα εξασκήσει τα ισπανικά της, προσδοκώντας να αναδείξει τον επόμενο Bad Bunny ή τη νέα Rosalía. Και σε μια εναλλακτικά εμπορική ομπρέλα που ένεκα έλλειψης σπουδαιότερων δίσκων, θα παραγάγει για άλλη μια χρονιά 30-40 άλμπουμ που «θα μας βγάλουν τη χρονιά» και ύστερα θα ξεχαστούν. Ανάμεσα σε όλα αυτά, θα χωρέσει κάμποσο μουσικό content, η απέλπιδα προσπάθεια της μουσικής βιομηχανίας να τραβήξει την προσοχή του κοινού, σαν κάποιος που πνίγεται στη θάλασσα χωρίς σωσίβια λέμβο. Μόνη σταθερά, οι μεγάλες συναυλίες και τα reunions, ο τελευταίος τρόπος να νιώσει η μουσική, με κάθε έννοια, ζωντανή (και ισχυρή).
Με όρους content, μπορεί η μουσική «να βγάζει τα λεφτά της», μα δεν θέλουμε να τη βλέπουμε όλοι ως δημιουργία περιεχομένου.
Τι θα ήθελα να δω στη μουσική το 2026: Μια ουσιαστική ανανέωση του ενθουσιασμού γύρω από τη μουσική. Οχι διθυράμβους σε stories και εξυπνάδες σε σχόλια. Στο δεύτερο, όπως φαίνεται, θα επιδοθεί σταδιακά το Pitchfork που ετοιμάζει ειδική ενότητα στις δισκοκριτικές του με βαθμολογία και σχόλια του κοινού. Ακόμα και για όσους από εμάς η μουσική αποτελεί σταθερά, η όποια αίσθηση ζύμωσης και κοινότητας περιορίζεται κυρίως στην οθόνη ενός κινητού και το ψυχρό περιβάλλον των social media. Βέβαια, δεν είναι μόνο οι αλλαγές των καιρών που αφήνουν και στη μουσική το στυγνό αποτύπωμά τους. Είναι και το ότι, αν ψάχνεις ψύλλους στα άχυρα, τα πράγματα ζορίζουν. Η μουσική θα ξεγελάσει μία, θα ξεγελάσει δύο, θα δώσει επί μέρους καλούς δίσκους, αλλά πώς να εναποθέσει κανείς τις ζωηρές ελπίδες του σε μια βιομηχανία που σε μεγάλο βαθμό ο ενθουσιασμός είναι σε αντιστρόφως ανάλογη σχέση με τη διάρκεια; Με όρους content, μπορεί η μουσική «να βγάζει τα λεφτά της», μα δεν θέλουμε να τη βλέπουμε όλοι ως δημιουργία περιεχομένου.
Ρέα Γρηγορίου: Νέες δραματικές φόρμες στο θέατρο
Τι προβλέπω για το θέατρο το 2026: Είμαι αισιόδοξη ότι και το 2026 το θέατρο θα συνεχίσει να βιώνει αυτήν την πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα έκρηξη του ενδιαφέροντος του κοινού για τις παραστατικές τέχνες. Ολα εξαρτώνται βέβαια και από την πρόθεση των καλλιτεχνών να συνεχίσουν την αναζήτηση νέων αισθητικών μορφών στο πεδίο της δραματουργίας και της επιτέλεσης. Ζητούμενα και το 2026 είναι η εξωστρέφεια, η εναρμόνιση με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά ρεύματα, η ερευνητική σκηνοθετική εργασία, η ανανέωση του ρεπερτορίου των θιάσων με τη σύζευξη κλασικών και σύγχρονων έργων, η διεύρυνση της ελληνικής δραματουργίας, η προβολή του ελληνικού θεάτρου στο εξωτερικό, η συνεργασία Ελλήνων και ξένων σκηνοθετών, όχι μόνο στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο Εθνικό ή στη Στέγη αλλά και στο πλαίσιο των μεγάλων θιάσων ή των μικρών θεατρικών ομάδων.
Είμαι αισιόδοξη ότι θα περιοριστεί η σύνδεση της τηλεοπτικής αισθητικής με τη σκηνοθετική πρακτική.
Είμαι βέβαιη ότι η νέα γενιά των δραματουργών, των σκηνοθετών, των ηθοποιών, των σκηνογράφων, των ενδυματολόγων κι εν γένει των καλλιτεχνών που εμπλέκονται στη θεατρική πράξη, θα πειραματιστούν αναζητώντας νέες δραματικές φόρμες, με άξονα τη διαφορετικότητα, τη συμπερίληψη, την ανισότητα. Θα επιδιώξουν ακόμα πιο δυναμικά την ανάδυση ενός ουσιαστικού πολιτικού προβληματισμού και θα τον εκθέσουν σε περφόρμανς, σε μεταδραματικά σκηνικά εγχειρήματα, σε μονολογικές ή πολύπρακτες φόρμες, σε ακτιβιστικά δρώμενα, σε θεατρικά ντοκουμέντα, σε ποικίλες εναλλακτικές σκηνές και δράσεις. Είμαι αισιόδοξη ότι θα περιοριστεί η σύνδεση της τηλεοπτικής αισθητικής με τη σκηνοθετική πρακτική, θα αμβλυνθούν οι υπερβολικές φωνές και η σωματική, ανεξέλεγκτη υπερέκφραση των ηθοποιών. Θα περιοριστούν οι ψείρες-ασύρματα μικρόφωνα, τα εύκολα τρικ με τα αέρια ομίχλης, το υπέρμετρο και άσκοπο υβρεολόγιο στη δραματουργία, οι ευκολίες κάθε είδους στην παραστασιακή συνθήκη.
Τι θα ήθελα να δω στο θέατρο το 2026: Ας ελπίσουμε ότι το 2026 θα λυθεί το ζήτημα του αδιαβάθμιτου χαρακτήρα του πτυχίου των Δραματικών Σχολών, θα αναγνωριστούν τα επαγγελματικά δικαιώματα των ηθοποιών, θα οριστεί επιτέλους το πλαίσιο λειτουργίας της περίφημης Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, η οποία προς το παρόν παραμένει μόνο ως εξαγγελία.
Καλή θεατρική χρονιά. Με σκηνική γοητεία και αισθητική απλότητα.
Μάρω Βασιλειάδου: O γλυκός (εικαστικός) εφιάλτης του παρόντος μας
Τι προβλέπω για τα εικαστικά το 2026: Ρομποτικά σκυλιά, στιλ στρατιωτικού εξοπλισμού. Το σώμα ψυχρό, λειτουργικό, έτοιμο για περιπολία. Στη θέση του κεφαλιού, το πρόσωπο του Μαρκ Ζούκερμπεργκ και του Ελον Μασκ. Αψυχο και χαμογελαστό, σαν σε παιδικό παιχνίδι. Το έργο του Beeple παρουσιάστηκε στο Art Basel Miami Beach 2025 και δεν χρειάστηκε καμία επεξήγηση. Ηταν αμέσως αναγνωρίσιμο και άμεσα ανησυχητικό.
Το μέλλον της διεθνούς εικαστικής σκηνής είναι το παρόν, και αυτό ισχύει για κάθε σύγχρονο καλλιτέχνη, από όπου κι αν κατάγεται. Για τους δημιουργούς, τίποτα δεν είναι ισχυρότερο από το τώρα ως πηγή έμπνευσης, προσφέροντας πολιτισμικό υλικό στο οποίο το χαζό –memes, social media– γίνεται σκοτεινό. Δεν πρόκειται για σάτιρα με την κλασική έννοια ούτε για καθαρή δυστοπία. Είναι η ανοησία της ποπ εικόνας ενωμένη με την πραγματική ισχύ της τεχνολογίας, της εξουσίας, του χρήματος.
Το 2026 φαίνεται ότι θα λειτουργήσει ως σημείο καμπής, όπου τα μουσεία και οι μεγάλοι θεσμοί θα κληθούν όχι απλώς να τοποθετηθούν, αλλά να αναλάβουν σαφή ηθική και πολιτική ευθύνη.
Σε επίπεδο προβλέψεων, η πολιτική διάσταση της τέχνης αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη πιο αποφασιστικά. Η συζήτηση γύρω από την επιστροφή λεηλατημένων έργων, την αποαποικιοποίηση των συλλογών, την κλιματική κρίση και τις πολιτικές ταυτότητας παύει οριστικά να θεωρείται εξειδικευμένο πεδίο. Το 2026 φαίνεται ότι θα λειτουργήσει ως σημείο καμπής, όπου τα μουσεία και οι μεγάλοι θεσμοί θα κληθούν όχι απλώς να τοποθετηθούν, αλλά να αναλάβουν σαφή ηθική και πολιτική ευθύνη. Οι επιμελητικές πρακτικές θα είναι λιγότερο ουδέτερες, με μεγαλύτερη έμφαση στη διαδικασία, στη συλλογικότητα και στη συμμετοχή κοινοτήτων που ιστορικά έχουν αποκλειστεί από τον επίσημο κανόνα.
Τι θα ήθελα να δω στα εικαστικά το 2026: Παράλληλα με τον θεσμικό προγραμματισμό των μουσείων, θα ήθελα να δω στο ΕΜΣΤ μια σειρά προβολών με τα εικαστικά βίντεο της συλλογής του, από την εποχή της αγοράς της Αννας Καφέτση, να τρέχουν σε 24ωρη λούπα, σαν ένας συνεχής αναπνευστικός ρυθμός της σύγχρονης τέχνης μέσα στην πόλη. Να ανέβω στον 3ο όροφο της Εθνικής Πινακοθήκης και να βρω τη σύγχρονη ελληνική τέχνη στη θέση που της αρμόζει – επιμελημένη με συνέπεια, καθαρότητα και αισθητική ευθύνη. Το Παλιό Καπνεργοστάσιο να λειτουργησει για 2 μηνες ως ζωντανό αρχείο του καλύτερου ΝΕΟΝ: μια συμπύκνωση των πιο ριζοσπαστικών, τολμηρών εκθέσεων. Και ο χρόνος να κλεισει με τη νεα, μεγάλη έκθεση που η Jenny Saville ετοιμάζει στο International Gallery of Modern Art στο Ca’ Pesaro της Βενετίας. Η έκθεση ανοίγει στις 28 Μαρτίου και θα διαρκέσει έως τις 22 Νοεμβρίου, παράλληλα με την Μπιενάλε της Βενετίας, της οποίας η 61η διοργάνωση εγκαινιάζεται τον Μάιο. Think big, think bold.
Βίβιαν Στεργίου: Λογοτεχνικές νίκες του μυαλού και της ευαισθησίας
Τι προβλέπω για το βιβλίο το 2026: Για να γράψεις λογοτεχνία χρειάζεσαι λίγα. Ενα λάπτοπ, λίγο χαρτί, ένα στυλό διαρκείας. Ενα ασφαλές δωμάτιο. Παρόλο που η στεγαστική κρίση πιέζει τους νέους καλλιτέχνες και οι κρίσεις της δημοκρατίας αφαιρούν από την ελευθερία του λόγου, η περιπέτεια της αφήγησης θα συνεχιστεί. Θα δούμε υψηλού επιπέδου δοκίμιο, καθώς αναγνώστριες και συγγραφείς θα επιχειρούν να κατανοήσουν την περίπλοκη πραγματικότητα γύρω μας.
Θα ενισχυθούν οι ομάδες ανάγνωσης. Οι άνθρωποι έχουν μπουχτίσει να ζουν ζωή οθόνης, δηλαδή θανατο-ζωή. Οι παρέες ανάγνωσης δίνουν σκοπό και δημιουργούν κοινότητες σε απροσδόκητα μέρη (ένα ζαχαροπλαστείο, ένα σαλόνι ή μια αιθουσούλα στη δημοτική βιβλιοθήκη αρκούν). Είναι μη ιεραρχικές, μη μίζερες ευκαιρίες να συζητήσεις για βιβλία. Ανθίζουν.
Δημιουργοί και κοινό θα στραφούν σε έργα που υπόσχονται ένα μακρύ απόγευμα, τη διαστολή του χρόνου.
Τα βιβλιοπωλεία θα γίνουν πιο «κόζι», τα βιβλία πιο χοντρά. Θα γραφτούν αηδίες με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, όμως κανείς δεν πρόκειται να τις διαβάσει, γιατί κανείς δεν αγοράζει τυπωμένα βιβλία, για να νιώσει ακόμη πιο μόνος. Διψάμε για ιστορίες που μας ζεσταίνουν την καρδιά. Το καλό μυθιστόρημα, αυτό που δημιουργεί ολόκληρους κόσμους και σού κάνει παρέα, αυτό ψάχνουμε. Δημιουργοί και κοινό θα στραφούν σε έργα που υπόσχονται ένα μακρύ απόγευμα, τη διαστολή του χρόνου.
Τι θα ήθελα να δω στο βιβλίο το 2026: Λιγότερη μιζέρια, περισσότερη φαντασία και αγάπη στον τρόπο που μιλάμε για βιβλία. Είναι συναρπαστικά όμορφα πράγματα, νίκες του μυαλού και της ευαισθησίας μέσα σ’ έναν κόσμο βίας, μοναξιάς, μικρότητας και σκοταδιού. Δεν χρειάζεται να έχουμε ύφος θιγμένου οδοντιάτρου όταν μιλάμε γι’ αυτά. Δεν είμαστε αυθεντίες, αλλά χαμένοι στο διάστημα κι ακριβώς γι’ αυτό διαβάζουμε τόσο πολύ.
