Ο Μισέλ Κούκα Μπολαντίνγκα είναι ένας Κονγκολέζος καλλιτέχνης που έγινε viral πριν από λίγους μήνες στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής, όταν στα παιχνίδια της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ανέβαινε σε ένα βάθρο και, με το δεξί χέρι διαρκώς σηκωμένο, παρέμενε ακίνητος σαν άγαλμα σε όλη τη διάρκεια του αγώνα.
Με αυτόν τον τρόπο, αναπαριστά το άγαλμα του Πατρίς Λουμπούμπα στην πρωτεύουσα Κινσάσα και τιμά τη μνήμη του ηγέτη του κινήματος της ανεξαρτησίας και του πρώτου πρωθυπουργού της πρώτης δημοκρατίας του Κονγκό, ο οποίος δολοφονήθηκε στα 35 του χρόνια, από πράκτορες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Βελγίου.
Ο Λουμπούμπα Βέα, όπως είναι το παρατσούκλι του, έλαμψε διά της απουσίας του από την πρεμιέρα των «λεοπαρδάλεων» στο Παγκόσμιο Κύπελλο, στην επιστροφή τους στη διοργάνωση μετά από 52 ολόκληρα χρόνια.
Ενα πρόβλημα με τη βίζα (αχ, αυτή η βίζα…) του στέρησε τη δυνατότητα να βρεθεί στο πλευρό της ομάδας του Σεμπαστιάν Ντεσάμπρ, στην αναμέτρηση με την πολυδιαφημισμένη Πορτογαλία του ακόμα πιο πολυδιαφημισμένου Κριστιάνο Ρονάλντο στο «NRG Stadium» του Χιούστον.
Ακόμα και χωρίς το ζωντανό άγαλμα στις εξέδρες, οι Κονγκολέζοι ήταν εξαιρετικοί, κοίταξαν στα μάτια τη διάσημη αντίπαλό τους και πήραν με το σπαθί τους τον πρώτο τους βαθμό στη διοργάνωση, επιβεβαιώνοντας ότι αυτή η ομάδα δεν έχει καμία σχέση με τον ποδοσφαιρικό… θίασο που βρέθηκε στα γήπεδα της Γερμανίας το 1974.
Τότε, η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής και η ενδέκατη μεγαλύτερη στον κόσμο, η οποία ονομαζόταν ακόμα Ζαΐρ, έχασε 2-0 από τη Σκωτία και διασύρθηκε με 9-0 από τη Γιουγκοσλαβία, για την οποία σημείωσε χατ-τρικ ένας νεότατος Ντούσαν Μπάγεβιτς. Ναι, ο γνωστός.
Μετά τις δύο πρώτες ήττες και, κυρίως, τον διασυρμό από τους Πλάβι, ο δικτάτορας Τζόσεφ Ντεζιρέ Μομπούτου απείλησε τους διεθνείς ποδοσφαιριστές ότι, αν έχαναν με τέσσερα ή περισσότερα γκολ από τη Βραζιλία στο τελευταίο παιχνίδι, δεν θα έβλεπαν ξανά τις οικογένειές τους, κατά την επιστροφή τους στην Κινσάσα.
Κόντρα στην τότε παγκόσμια πρωταθλήτρια Σελεσάο και ενώ το σκορ ήταν 3-0 (υπέρ της Βραζιλίας εννοείται), ο αμυντικός Μουέπου Ιλούνγκα κέρδισε τα δικά του 15 λεπτά δημοσιότητας, όταν πριν καν σφυρίξει ο διαιτητής, βγήκε από το τείχος που είχε στήσει η ομάδα του για να αντιμετωπίσει μια εκτέλεση φάουλ ενός εκ των Ρομπέρτο Ριβελίνο, Νελίνιο ή Ζαϊρζίνιο, και σούταρε την μπάλα μακριά.
Ο Ιλούνγκα κατηγορήθηκε ότι το έκανε γιατί δεν γνώριζε ούτε τα βασικά του ποδοσφαίρου, αλλά η αλήθεια είναι ότι η σκιά της απειλής του Μομπούτου τον οδήγησε σε αυτή την απεγνωσμένη, χωρίς λογική κίνηση. Εντέλει, το Ζαΐρ ηττήθηκε «μόνο» με 3-0 και οι ποδοσφαιριστές μπόρεσαν να επιστρέψουν (λίγο πιο) ήσυχοι στα σπίτια τους.
Η Adidas, η οποία από τότε κυριαρχούσε στη FIFA, και μάλιστα έπαιζε εντός έδρας, δεν δίστασε να υπογράψει συμβόλαιο με το Ζαΐρ μόνο για εκείνο το παιχνίδι, αφού η αφρικανική ομάδα είχε γίνει ατραξιόν, ούσα το (άτυπο) viral της εποχής.
Πλέον, οι εταιρείες αθλητικών ειδών κυνηγούν σαν τρελές τη χορηγία των αφρικανικών εθνικών ομάδων, οι οποίες αποδεικνύουν και στα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Βόρειας Αμερικής ότι προοδεύουν και αναπτύσσονται συνεχώς.
Στο φινάλε της πρώτης αγωνιστικής στη φάση ομίλων, οι ομάδες της ευρωπαϊκής UEFA κατέγραψαν επτά νίκες σε 16 απόπειρες, ενώ αυτές της αφρικανικής CAF μόλις τρεις σε δέκα.
Οι τέσσερις ισοπαλίες που απέσπασαν, όμως, ήταν αυτές που συζητήθηκαν περισσότερο. Η αρχή έγινε το περασμένο Σάββατο (13/06) με το (τέταρτο στο προηγούμενο Μουντιάλ) Μαρόκο, το οποίο έβγαλε το… λάδι στη Βραζιλία και νιώθει ακόμα και αδικημένο με το τελικό 1-1 κόντρα στη Σελεσάο του Κάρλο Αντσελότι.
Την ίδια ημέρα, την περασμένη Δευτέρα (15/06), οι πρωτάρηδες του Πράσινου Ακρωτηρίου σταμάτησαν την πρωταθλήτρια Ευρώπης Ισπανία (0-0) κάνοντας μόλις ένα φάουλ σε 90 λεπτά και η Αίγυπτος του Μοχάμεντ Σαλάχ δεν λύγισε κόντρα στο Βέλγιο (1-1).
Την τετράδα των πολυσυζητημένων ισοπαλιών ολοκλήρωσε το βράδυ της Τετάρτης (17/06) το Κονγκό κόντρα σε ένα από τα θεωρητικά φαβορί για την κατάκτηση του τίτλου, με τον Κριστιάνο Ρονάλντο να παραδέχεται ότι «μπορούσαμε να είχαμε νικήσει, αλλά θα μπορούσαμε και να είχαμε χάσει».
Παρότι Ακτή Ελεφαντοστού και Γκάνα χρειάστηκαν γκολ στις καθυστερήσεις για να χαρίσουν τις μοναδικές αφρικανικές νίκες στην πρώτη αγωνιστική (επί Ισημερινού και Παναμά αντίστοιχα), η διαρκής πρόοδος του ποδοσφαίρου της «Μαύρης Ηπείρου» είναι μια πραγματικότητα και ενδέχεται να αποτελέσει προάγγελο μιας ιστορικής επιτυχίας, η οποία αναμένεται να έρθει αργά ή γρήγορα.
Σημείο «κλειδί» σε αυτή την ανάπτυξη είναι το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι ποδοσφαιριστές έχουν γεννηθεί στην Ευρώπη από Αφρικανούς μετανάστες, μεγαλώνουν με τις ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές αρχές και επιλέγουν να εκπροσωπήσουν τις εθνικές ομάδες των προγόνων τους.
Το Κονγκό έχει έντεκα Γάλλους (μια ολόκληρη ομάδα δηλαδή), πέντε Βέλγους, δύο Αγγλους και δύο Ελβετούς. Είκοσι από τους 26 παίκτες της αποστολής, δηλαδή, έχουν γεννηθεί μακριά από τη χώρα και την Αφρική.
Το Πράσινο Ακρωτήρι, το οποίο πιστώνεται τη μεγαλύτερη έκπληξη της πρώτης αγωνιστικής και ενδεχομένως όλης της διοργάνωσης, έχει έξι παίκτες που γεννήθηκαν στην Ολλανδία, τέσσερις στην Πορτογαλία, δύο στη Γαλλία, έναν στην Ιρλανδία και έναν στις Ηνωμένες Πολιτείες, το σύνολο 14.
Το Μαρόκο, το οποίο μετά την τέταρτη θέση στο Κατάρ δεν διστάζει να λέει ανοιχτά ότι επόμενος στόχος του είναι ο τίτλος, έχει 18 ποδοσφαιριστές γεννημένους στην Ευρώπη και έναν στον Καναδά, το σύνολο 19.
Στο τελευταίο Κύπελλο Εθνών Αφρικής, το οποίο στο γήπεδο κατέκτησε μια Σενεγάλη που δυσκόλεψε πολύ τη Γαλλία, παρά την ήττα της (1-3), το ποσοστό ποδοσφαιριστών που είχαν γεννηθεί στην Ευρώπη και έπαιζαν σε αφρικανικές εθνικές ομάδες έφτασε για πρώτη φορά το 30%.
Την ίδια ώρα, ο αριθμός των Ευρωπαίων ή Βραζιλιάνων προπονητών που καθοδηγούν αφρικανικές ομάδες μειώνεται σταθερά, αφού υπάρχουν απόλυτα καταρτισμένοι Αφρικανοί τεχνικοί και δεν κρίνεται απαραίτητη η ξενόφερτη τεχνογνωσία, η οποία είναι και πολύ πιο ακριβή.
Αίγυπτος (Χοσάμ Χασάν), Ακτή Ελεφαντοστού (Εμέρς Φαέ), Μαρόκο (Μοχάμεντ Ουαχμπί), Πράσινο Ακρωτήρι (Πέδρο Λεϊτάο Μπρίτο, «Μπουμπίστα») και Σενεγάλη (Πάπε Τιό), ήτοι οι μισές από τις δέκα μουντιαλικές αφρικανικές ομάδες, εμπιστεύονται δικά τους παιδιά και αναμένεται να βρουν σύντομα και άλλους μιμητές.
Συν τοις άλλοις, η δημιουργία και εξέλιξη ποδοσφαιρικών ακαδημιών στην Αφρική είναι συνεχής, με Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάνα, Μαρόκο και Σενεγάλη να είναι στην πρώτη γραμμή και να δίνουν το (πολύ) καλό παράδειγμα.
Το αφρικανικό ποδόσφαιρο φωνάζει βροντερό «παρών» στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Και είναι αποφασισμένο να κάνει ακόμα μεγαλύτερο κρότο στη συνέχεια. Τι λέτε, έχει τα φόντα να τα καταφέρει;
