Το Πόρτο είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Πορτογαλίας, την έχω επισκεφθεί δύο φορές και μπορώ να πω ότι με μεγάλη χαρά θα πήγαινα ξανά. Η βόλτα παραλιακά είναι απίθανη εμπειρία και η θέα επίσης καταπληκτική, είτε είσαι στην πλευρά της παλιάς πόλης είτε στο Vila Nova de Gaia. Το Πόρτο θεωρείται από τις πιο κλασικές περιοχές της Ευρώπης για την παραγωγή κρασιού, ενώ το λιμάνι του ήταν πάντα ένας σημαντικός σταθμός για την εξαγωγή των κρασιών εκτός Πορτογαλίας, με βασικό πελάτη την Αγγλία.
Είναι κυρίως γνωστό για τα ενισχυμένα γλυκά κρασιά που παράγει (αν και παράγει και εξαιρετικά ξηρά ερυθρά και λευκά κρασιά), σε πολλά διαφορετικά στυλ. Οι αμπελώνες χωρίζονται σε τρεις περιοχές: Baixo Corgo, Cima Corgo και Douro Superior. Φεύγοντας το πρωί από το λιμάνι του Oporto, συναντάς ομίχλη, υγρασία και κρύο, και όσο προχωράς προς την ενδοχώρα φτάνοντας στο, Douro Superior, στα σύνορα με την Ισπανία, νομίζεις ότι είσαι σε έρημο και η θερμοκρασία είναι στα ύψη.
Τα Port, ειδικά στο παρελθόν, ήταν χαρμάνια από πολλές ποικιλίες, με τις πιο γνωστές να είναι οι Touriga Franca, Tinta Roriz, Tinta Barroca, Touriga Nacional, Tinta Cao, Gouveio, Malvasia Fina, Viosinho και Rabigato. Οι αμπελώνες έχουν ένα μοναδικό σύστημα βαθμολόγησης που ονομάζεται beneficio, σύμφωνα με το οποίο ο αμπελώνας βαθμολογείται από το Α έως το F, με κριτήρια που έχουν να κάνουν με την τοποθεσία του, το υψόμετρο, την κλίση, το υπέδαφος, τη στρεμματική απόδοση, την πυκνότητα φύτευσης, το σύστημα καλλιέργειας, τις ποικιλίες και φυσικά την ηλικία των αμπελιών.
Οι αμπελώνες είναι πραγματικά το κάτι άλλο, μακράν οι πιο όμορφοι και εντυπωσιακοί αμπελώνες που έχω δει, διαμορφωμένοι σε παραδοσιακές αναβαθμίδες, που ονομάζονται socalcos. Κάποια στιγμή, ένας νέος τύπος αναβαθμίδας αναπτύχθηκε, οι patamares, ενώ στο τέλος της δεκαετίας του 1970 αναπτύχθηκε ένας διαφορετικός τρόπος διαμόρφωσης, που ονομάζεται vinha ao alto, όχι πια σε αναβαθμίδες ,αλλά όλος ο αμπελώνας φυτεμένος υπό κλίση (αυτός βέβαια δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε αμπελώνες με κλίση άνω του 30%).
Οι κατηγορίες των Port είναι αρκετές: τα λευκά Port, γλυκά κρασιά με φρουτώδη χαρακτήρα που καταναλώνονται νεαρά, σκέτα ή με tonic σαν aperitif. Τα ροζέ Port είναι και αυτά γλυκά, με φρουτώδη χαρακτήρα που κυκλοφορούν στην αγορά εντός 12 μηνών, χωρίς ένδειξη ηλικίας. Προχωρώντας, έχουμε τις δύο μεγάλες κατηγορίες των ερυθρών και Tawny Port με τις υποκατηγορίες τους:
Tawny Ports
Unaged Tawny Port: Κρασιά χωρίς ένδειξη ηλικίας που ωριμάζουν περίπου για τρία χρόνια και έχουν ελαφρύ καφετί χρώμα. Προορίζονται για γρήγορη κατανάλωση.
Reserve Tawny Port: Είναι κρασιά με μεγαλύτερη πολυπλοκότητα που πρέπει να ωριμάσουν τουλάχιστον για έξι χρόνια σε βαρέλι.
Indication of Age Tawny Port: Τα κρασιά αυτά είναι χαρμάνι πολλών διαφορετικών εσοδειών και φέρουν ένδειξη μέσης ηλικίας 10, 20, 30 και 40 ετών. Το 2022 δύο νέες κατηγορίες δημιουργήθηκαν, αυτή της ένδειξης 50 ετών και το Very Very Old Tawny Port (VVOT), που έχει κρασιά με μέση ηλικία πάνω από 80 χρόνια!
Colheita Port: Colheita σημαίνει χρονιά, δηλαδή είναι ένα Tawny Port μιας συγκεκριμένης εσοδείας, με ελάχιστη παλαίωση 7 ετών.
Red Ports
Ruby Port: Είναι κρασιά χωρίς ένδειξη ηλικίας, που πρέπει να παλαιώσουν το ελάχιστο 3 χρόνια πριν βγουν στην κυκλοφορία και είναι αρκετά φρουτώδη.
Reserve Ruby Port: Επίσης κρασιά χωρίς ένδειξη ηλικίας. Το Reserve υποδηλώνει ποιοτικά κριτήρια σε σχέση με το απλό ruby και όχι κριτήρια ηλικιακά. Δεν έχουν ελάχιστο χρόνο παλαίωσης.
Late Bottled Vintage Port: Είναι κρασιά από μια μόνο εσοδεία, που παλαιώνουν από 4 έως 6 χρόνια. Θα βρείτε αφιλτράριστες εκδοχές εμφιαλωμένες με κανονικό φελλό –είναι κρασιά με πολυπλοκότητα και δυνατότητα παλαίωσης–, ενώ κάποιες άλλες εκδοχές έχουν καπάκι σαν αυτά πολλών ποτών – αυτά είναι έτοιμα προς κατανάλωση και δεν επιδέχονται επιπλέον παλαίωσης.
Crusted Port: Είναι κρασιά χωρίς ένδειξη ηλικίας, χαρμάνια από διαφορετικές εσοδείες, με ελάχιστη παλαίωση 3 ετών. Εμφιαλώνονται με ίζημα και είναι μια οικονομική εναλλακτική ενός Vintage Port.
Single Quinta Port: Quinta σημαίνει κτήμα. Αρκετά σπίτια έχουν πάνω από μια quinta και συνήθως τις χρονιές που δεν παράγουν Vintage Port, παράγουν Single Quinta Port με το όνομα του κτήματος στη φιάλη. Είναι κρασιά από μια εσοδεία, υψηλής ποιότητας, που συνήθως συμμετέχουν στο χαρμάνι των Vintage Port και είναι ό,τι πιο κοντά ποιοτικά σε αυτά, με τις τιμές να είναι αρκετά πιο λογικές.
Vintage Port: Τα κορυφαία ερυθρά κρασιά του Porto είναι τα Vintage, κρασιά από μια εσοδεία, τα οποία παλαιώνουν το ανώτερο 3 χρόνια πριν από την εμφιάλωση (συνήθως εμφιαλώνονται 18 με 20 μήνες μετά τον τρύγο). Είναι κρασιά που μπορούν να παλαιώσουν για πολλές δεκαετίες. Στο τελευταίο μου ταξίδι στην Πορτογαλία δοκίμασα μια φιάλη από τη δεκαετία του 1910!
Κάποια αγαπημένα Port
Branco Extra-Seco Extra Dry White, Quinta de Val da Figueira
Το Quinta de Val da Figueira είναι ένα μικρό οινοποιείο, με αμπελώνες 16 εκταρίων αποκλειστικά διαβάθμισης Α, το οποίο παράγει μοναδικά κρασιά. Αν και το όνομά του λέει extra-seco, η νομοθεσία λέει πως πρέπει να έχει τουλάχιστον 17,5 γραμμάρια σάκχαρα στο λίτρο. Είναι ένα λευκό Port, ημίγλυκο, με έντονα φρουτώδη αρώματα και τονισμένο αλκοόλ. Ιδανικό σαν aperitif με tonic δίπλα σε tapas με γλυκόξινες γεύσεις!
Ruby Port Niepoort Wines
Το Niepoort Wines είναι μια οικογενειακή επιχείρηση, μέλος των Douro boys, και παράγει κρασιά από το 1842. Το Ruby Port είναι ένα τυπικό κρασί, με φρέσκο χρώμα, έντονα αρώματα ζουμερών μαύρων και κόκκινων φρούτων, βοτανικά στοιχεία, γλυκό με ισορροπημένη οξύτητα, μαλακές τανίνες και πλούσιο στόμα. Ιδανικό για τάρτες μαύρης σοκολάτας με φρούτα του δάσους και καφέ.
10 Year Old Tawny Port, Taylor’s Port
Ενα ιστορικό οινοποιείο, το Taylor’s, ιδρύθηκε το 1692. Αν επισκεφθείτε την περιοχή, μην παραλείψετε να πάτε στο νέο μουσείο τους, το Word of Wine (WOW), και αν σας δοθεί η ευκαιρία δοκιμάστε το Very Very Old Tawny Port! Το Tawny Port, με ένδειξη μέσης ηλικίας 10 ετών, είναι ένα κρασί με έντονο κεραμιδί χρώμα, αρώματα ώριμων κόκκινων και αποξηραμένων φρούτων, ξηρών καρπών, καραμέλας, καφέ και μαύρης σοκολάτας. Είναι γλυκό με την ισορροπημένη οξύτητα και σώμα μέτριο προς γεμάτο. Απολαύστε το με μαύρη σοκολάτα με ξηρούς καρπούς και σταφίδες.
Late Bottled Vintage Port Unfiltered, Fonseca
Ακόμα ένα σπουδαίο οινοποιείο, το Fonseca, ιδρύθηκε το 1815 και αποτελεί μέλος της Fladgate Partnership μαζί με τα οινοποιεία Taylor’s και Croft. Το L.B.V. είναι αφιλτράριστο, ένα κρασί που μπορεί να παλαιώσει για αρκετά χρόνια, με έντονο χρώμα, αρώματα ώριμων μαύρων και αποξηραμένων φρούτων, βοτάνων και γλυκόριζας, με πλούσιες τανίνες και γεμάτο σώμα. Θα μπορούσε να συνδυαστεί με γλασαρισμένα μοσχαρίσια παϊδάκια.
Vintage Port, Adriano Ramos Pinto
Το οινοποιείο Ramos Pinto ιδρύθηκε το 1880, ενώ από το 1990 εξαγοράστηκε από το Roederer Group. Εχει δύο μαγευτικές Quinta, τις οποίες έχω επισκεφθεί, το Quinta do Bom Retiro και το Quinta de Ervamoira. Το Vintage Port είναι η κορυφαία κατηγορία ερυθρών Port, κρασιών που μπορεί να παλαιώσουν όπως αναφέραμε και παραπάνω για πολλές δεκαετίες (το κρασί που ανέφερα προηγουμένως από τη δεκαετία του 1910 ήταν του Ramos Pinto). Το χρώμα του είναι αδιαπέραστο, με έντονα αρώματα μαύρων, μπλε και αποξηραμένων φρούτων, αρώματα βοτάνων, νότες καφέ, μαύρης σοκολάτας και δρυός, με πλούσιες τανίνες και γεμάτο σώμα. Απολαύστε το δίπλα σε ένα μοσχαρίσιο rib-eye με σάλτσα πιπεριού.
