360°

Κοιτάξτε αυτό εδώ το post που ανέβηκε πριν από μερικές ημέρες στο Threads, ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Είναι ένα τυπικό παράδειγμα “engagement bait” ή “rage bait”. Μια ανάρτηση επίτηδες σχεδιασμένη με αποκλειστικό σκοπό να προκαλέσει μια αντίδραση από τους υπόλοιπους χρήστες. 

Μια υποθετική ερώτηση για τους άρρενες αναγνώστες: φανταστείτε ότι ένας από τους καλούς σας (άνδρες) φίλους, από αυτούς που ξέρετε καλά εδώ και δεκαετίες, που έχετε κάνει πράγματα μαζί, που γνωρίζεστε οικογενειακά, που θεωρείτε έναν από τους πιο κοντινούς σας ανθρώπους, μια ημέρα σάς στέλνει ένα email και σας ανακοινώνει ότι στο εξής θα ζει τη ζωή του ως γυναίκα. Πώς θα αντιδρούσατε;

Το δημογραφικό είναι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Διαφέρει από τα άλλα, μεγάλα, μακροχρόνια προβλήματα που ταλανίζουν χώρες, όπως οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής ή η καταπολέμηση της φτώχειας και των ανισοτήτων, κυρίως ως προς ένα κύριο και κομβικό χαρακτηριστικό: δεν λύνεται. Δεν έχει λύση.

Μπορεί τα πράγματα στον κόσμο μας να μοιάζουν να πηγαίνουν ολοένα προς το χειρότερο, αλλά τουλάχιστον υπάρχουν κάποια θέματα που, αν τα δει κανείς με ορίζοντα δεκαετιών ή αιώνων, μας υπενθυμίζουν πως, όχι. Τα πράγματα δεν πηγαίνουν όλα προς το χειρότερο.

Το περασμένο Σάββατο έγραφα στην «Καθημερινή» για ένα καταπληκτικό βιβλίο που περιγράφει την ουσία της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη. Η ουσία της προσφυγικής κρίσης είναι, βέβαια, το δράμα των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων.

Πριν από λίγες ημέρες έγινε viral στο ίντερνετ ένα βίντεο που δείχνει μια γυναίκα σε μια πεζογέφυρα στην πόλη Νάσβιλ των ΗΠΑ. Η γυναίκα έχει βγει από την έξω πλευρά του κάγκελου και στηρίζεται με τα χέρια για να μην πέσει. Περαστικοί την προσπερνούν ενώ ένα ζευγάρι την παρατηρεί, χωρίς να σταματήσει.

Ολοι οι άνθρωποι του κόσμου θέλουν να είναι καλοί. Οχι μόνο να κάνουν καλά πράγματα και να ζουν μια καλή ζωή, αλλά να βοηθάνε και άλλους ανθρώπους. Ολοι; Ισως να υπερβάλω. Δεν μπορεί κανείς να φανταστεί τύπους όπως ο Ντόναλντ Τραμπ να έχουν καμιά τρελή πρεμούρα να βοηθήσουν οποιοδήποτε άλλο ον.

Η ελευθερία του λόγου είναι πολύ ενδιαφέρον πράγμα. Αποτελεί αγαπημένο θέμα συζήτησης ιδιαίτερα για ανθρώπους που γενικά δεν ενδιαφέρονται και πολύ για πολλές άλλες μορφές ελευθερίας, μολονότι πρόκειται για μια έννοια που, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει. Εχουμε ξαναμιλήσει γι’ αυτό: πλήρης «ελευθερία» του λόγου δεν υπάρχει σε καμία κοινωνία και σε κανένα πλαίσιο.

Θυμάστε τους Ολυμπιακούς Αγώνες; Είναι σαν να έγιναν πριν από τρεις μήνες. Αλλά όχι – ολοκληρώθηκαν πριν από 17 ημέρες. Καθότι σήμερα ξεκινούν και οι Παραολυμπιακοί, θα ήθελα να σας μιλήσω για ένα θέμα αθλητικό: το ντόπινγκ. Το οποίο είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο και ένα διαχρονικό πρόβλημα, αλλά επίσης έχει και μια πολύ σημαντική και έντονη πτυχή. Είναι κλεψιά.

Κάποτε, τα παλιά χρόνια, υπήρχε ο διαδεδομένος μύθος ότι «τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις». Ποτέ δεν ίσχυε, και βεβαίως δεν ισχύει ούτε και σήμερα. Σήμερα, μάλιστα, μαθαίνουμε τόσο πολλές ειδήσεις που δεν ξέρουμε τι να τις κάνουμε. Μοιραία, πολλές χάνονται.

Το περασμένο Σάββατο έγραψα στη στήλη της Καθημερινής για ένα πρόσφατο βιβλίο της Χάνα Ρίτσι, μιας μιλένιαλ data scientist, που τεκμηριώνει ότι ο κόσμος δεν τα πάει και πολύ άσχημα στην αντιμετώπιση των μεγάλων περιβαλλοντικών προκλήσεων της εποχής. Υποστηρίζει ακόμα ότι, αν συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια, η γενιά της έχει την ευκαιρία να γίνει η πρώτη αληθινά βιώσιμη γενιά στην ιστορία της ανθρωπότητας.

– Λοιπόν, το βρήκα. – Πείτε μου. – Βρήκα πώς θα λύσουμε το πρόβλημά μας. Πώς θα κάνουμε εκατομμύρια φτωχών και αδύναμων ανθρώπων να σταματήσουν να στηρίζουν τις πολιτικές δυνάμεις που έχουν σχέδια και προγράμματα για να στηρίζουν τους φτωχούς και τους αδύναμους, και να αρχίσουν να ψηφίζουν εμάς.

Θα σας παραθέσω τώρα ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από μια πρόσφατη βαρυσήμαντη πολιτική ομιλία.  «Ολο λένε ότι μιλάει συνέχεια για καρχαρίες και γι’ αυτά. Οχι, κάνω μια παρομοίωση. Αν είμαι σε ένα πλοίο και είναι ηλεκτρικό και αρχίζει να βουλιάζει, ρωτάω τον τύπο: “Παθαίνεις ηλεκτροπληξία που κάθεσαι σ’ αυτό;”

Το κάνουν συνέχεια. Ξανά και ξανά. Σχολιαστές, δημοσιογράφοι, πολιτικοί, της κεντρώας κατεύθυνσης, από το «μέτωπο της λογικής», το κάνουν πάντα, όποτε συμβαίνει κάτι τέτοιο στις ΗΠΑ: εξισώνουν τους πολιτικούς πόλους που υπάρχουν εκεί.

Τις ημέρες, που εμφανίστηκαν στα timelines και τις οθόνες εικόνες από το “Family Pride” της Θεσσαλονίκης, ξαναδιάβαζα για πρώτη φορά ύστερα από 30 χρόνια «Το Τρίτο Στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή.