Χαρίδημος Τσούκας

Τα πάντα στον κόσμο αφορούν το σεξ εκτός από το σεξ. Το σεξ έχει να κάνει με την εξουσία.

Τι θα συνέβαινε, σήμερα, αν ο Ιωσήφ, η Παρθένος Μαρία και ο νεογέννητος Ιησούς αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν την Παλαιστίνη ως πρόσφυγες;

Η ιστορία είναι γνωστή. Ο στόλος των Ελλήνων έχει συγκεντρωθεί στην Αυλίδα, έτοιμος για την Τρωική Εκστρατεία. Ο απόπλους, όμως, καθυστερεί απελπιστικά. Η θεά Αρτεμις, εξοργισμένη με τον αρχηγό της εκστρατείας Αγαμέμνονα, έχει προκαλέσει άπνοια. Ο μάντης Κάλχας προφητεύει ότι η θεά θα εξευμενιστεί μόνον αν ο Αγαμέμνων θυσιάσει την κόρη του Ιφιγένεια.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα «αφύπνισης» (woke) στην Ελλάδα, σήμερα, είναι το γεγονός ότι ενώ ο τέως αρχηγός της πρώην αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ανοιχτά γκέι, αυτό δεν θεωρήθηκε μειονέκτημα, ούτε αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής. Η ετερότητα, όλο και περισσότερο, γίνεται αποδεκτή. Δεν είναι όλοι ευτυχείς με αυτή την εξέλιξη.

Δεν ξέρω πόσοι άνθρωποι στην Ελλάδα καταλαβαίνουν τι σημαίνει η έννοια woke και τα παράγωγά της (wokeness, wokeism). Αν κρίνω με βάση τις αντιλήψεις των Βρετανών εικάζω ότι, για την πλειονότητα, η έννοια είναι τόσο κατανοητή όσο το mRNA – «κάτι άκουσα, αλλά δεν ξέρω τι».

Ο Αλασντερ ΜακΙνταϊρ, ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή ηθικούς φιλοσόφους, προτείνει το εξής πείραμα σκέψης.

Στη δημοκρατική πολιτική κερδίζει όποιος συλλαμβάνει τον σφυγμό του εκλογικού σώματος. Δεν υπάρχουν συνταγές γι’ αυτό, προέχει η διαίσθηση. Ο statesman, παρατηρεί ο Ησαΐας Μπερλίν, πρέπει να συγκεράσει διαισθητικά ετερόκλητα στοιχεία, τα οποία «συγκροτούν την υφή του ημισυνείδητου και του ασυνείδητου επιπέδου της ζωής μας».

Η έξοχη ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ «The Post» εστιάζει στη δύσκολη απόφαση της ιδιοκτήτριας της Washington Post Κάθριν Γκρέιχαμ, το 1971, επί προεδρίας Νίξον, να δημοσιευθούν αποσπάσματα απόρρητης μελέτης του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ, γνωστής ως Pentagon Papers.

Ο κεντρικός ομιλητής σε πρόσφατη ημερίδα του ομώνυμου Ιδρύματος Αλέξη Τσίπρα διετέλεσε πρωθυπουργός. Είχε, δηλαδή, εξ ορισμού εποπτική αντίληψη και καίρια ευθύνη για τη συνολική λειτουργία της χώρας. Οι απαιτήσεις του πρωθυπουργικού αξιώματος ωθούν τους κατόχους του, κατ’ αρχήν, να εστιάζουν στη μεγάλη εικόνα και να βλέπουν τον μακρύ ορίζοντα.

Σε συνέντευξή της στο GB News (και σε τουίτ την ίδια μέρα, 9.10.2023) η πρέσβειρα του Ισραήλ στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν κατηγορηματική (και εκουσίως αυταπατώμενη): «Στις 6 Οκτωβρίου 2023 επικρατούσε ειρήνη», είπε. «Στις 7 Οκτωβρίου, τρομοκράτες της Χαμάς εισέβαλαν στα σπίτια μας, δολοφόνησαν οικογένειες και έκαψαν ζωντανά μωρά».

Ο «νόμος του εργαλείου» είναι μία από τις γνωσιακές προκαταλήψεις που αντιμετωπίζουν οι λήπτες αποφάσεων. Τον διατύπωσαν αλληγορικά, με ελαφρώς διαφορετική φρασεολογία ο καθένας, ο φιλόσοφος Αβραάμ Κάπλαν (1964) και ο ψυχολόγος Αβραάμ Μάσλοου (1966): «Είναι δελεαστικό, αν το μόνο εργαλείο που έχεις είναι ένα σφυρί, να αντιμετωπίζεις τα πάντα σαν να είναι καρφί» (η διατύπωση είναι του Μάσλοου).

Ξέρουμε ότι οι απόψεις του Εμμανουήλ Ροΐδη για τα ελληνικά κόμματα δεν είναι κολακευτικές. Τα θεωρεί συνασπισμούς ιδιοτελών ανθρώπων που οργανωμένα αποβλέπουν στη λαθρεπιβασία. «Αν υπήρχε λεξικόν της νεοελληνικής γλώσσης», γράφει στον «Ασμοδαίο» το 1875, «νομίζομεν ότι ο ορισμός της λέξεως “κόμμα” ήθελεν είναι ο ακόλουθος: “