Παντελής Μπουκάλας

Εναν αιώνα πριν, τέλη Οκτωβρίου του 1922, οι μελανοχίτωνες των Φασιστικών Φαλάγγων του Μπενίτο Μουσολίνι πορεύονται προς τη Ρώμη, την οποία και εκπορθούν. Τέλη Σεπτεμβρίου του 2022 η άλωση της Ιταλίας από τους νεοφασίστες ή μεταφασίστες της Τζόρτζια Μελόνι, που ηγεμονεύουν στο μέτωπο των ακροδεξιών και των δεξιών α λα Μπερλουσκόνι, επιτυγχάνεται διά της ψήφου. […]

Αν δεν ξέρεις πολλά για κάτι, πριν αναζητήσεις ειδικότερη βιβλιογραφία προσφεύγεις στις εγκυκλοπαίδειες. Κατ’ αρχάς στις χάρτινες, όσες έμαθες με τον καιρό να εμπιστεύεσαι. Ο απτός πολιτισμός του χαρτιού αντέχει, παρά τα εγγενή μειονεκτήματά του σε σύγκριση με τον ψηφιακό. Τη χρονική υστέρηση για παράδειγμα. Μια χάρτινη εγκυκλοπαίδεια είναι εγκλωβισμένη στο έτος της εκτύπωσής της, […]

Τον Κωνσταντίνο Αγγελόπουλο τον ήξερα πριν να τον γνωρίσω. Τον είχα μάθει από τα γραπτά του στην «Ελευθεροτυπία» της πρώτης μεταπολίτευσης. Ρεπορτάζ, άρθρα, παραπολιτικά υπογεγραμμένα με τα αρχικά Κ.Ι.Α. Κωνσταντίνος Ιωάννη Αγγελόπουλος. Οτι τον πατέρα του τον έλεγαν Ιωάννη το έμαθα μόλις προχθές, από τον συγκινημένο αποχαιρετισμό του Βασίλη Παπαβασιλείου εδώ στην «Κ», ενσωματωμένο στο […]

Το διάσημο «Ελληνικό καλοκαίρι» του Ζακ Λακαριέρ, του Γάλλου συγγραφέα που ερωτεύτηκε τόσο βαθιά την Ελλάδα ώστε να μεταφράσει σε αποστολή του την προβολή της στη Δύση, πρωτοεκδόθηκε στα γαλλικά το 1975. Είναι λοιπόν συνομήλικο της μεταπολίτευσης. Μικρότερη σίγουρα είναι η ηλικία της νοσταλγίας μας για το ελληνικό καλοκαίρι. Για ό,τι όμορφο και τερπνό συνηθίσαμε […]

Η Ελλάδα γεννήθηκε με τον απελευθερωτικό πόλεμο της δεκαετίας του 1820 και ξαναγεννήθηκε τη δεκαετία του 1920 πάνω στις στάχτες μιας τραγωδίας μετά την οποία τίποτε δεν ήταν ίδιο. Αυτό φαίνεται ακόμη και στον τόνο των λίγων δημοτικών τραγουδιών που πλάστηκαν τα χρόνια εκείνα, με τον Ελευθέριο Βενιζέλο στο επίκεντρό τους: ο λαϊκός λόγος μετακινήθηκε […]

Σκάνδαλο υποκλοπών; Μα ποιο σκάνδαλο. Δεν υπήρξε ποτέ σκάνδαλο επισυνδέσεων και παρακολουθήσεων, όπως δεν υπήρξε ποτέ σκάνδαλο Νοβάρτις. Σκευωριούλες και τα δύο. Τι δηλαδή. Εχουμε σκάνδαλο επειδή η ΚΥΠ παρακολουθούσε δημοσιογράφους ειδικευμένους στη διερεύνηση οικονομικοπολιτικών ανομιών; Ή επειδή κρυφάκουγε τον κ. Νίκο Ανδρουλάκη, τις μέρες ακριβώς που διεκδικούσε την προεδρία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, μήπως και πληροφορηθεί […]

Αφού η κ. Ελίζαμπεθ Μαίρη Τρας «διαθέτει το σωστό σχέδιο για τη Μεγάλη Βρετανία», έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν οι κάτοικοι της χώρας, που, αφότου διολίσθησε στη μετριοπάθεια και έπαψε να φέρεται σαν να είναι ο πλανήτης όλος, φέρεται σαν να είναι ολόκληρη αυτάρκης ήπειρος. Γιατί να ανησυχούν ενώ επαινείται η νέα πρωθυπουργός τους; Μα […]

Επί έναν-ενάμιση αιώνα μετά την Επανάσταση, η ελληνική πολιτεία ένιωθε αναγκασμένη να κάνει τα στραβά μάτια στο τεράστιο πρόβλημα της αρχαιοκαπηλίας. Με αδύναμους μηχανισμούς και πανίσχυρη την εξάρτησή της από κομματάρχες της περιφέρειας και άρχοντες του κέντρου, κατάντησε να υιοθετήσει το δόγμα «παρά να τα χάσουμε όλα, ας δείχνουμε ευχαριστημένοι με τα ελάχιστα. Κι ας […]

Χούι που το ‘χει ο πλανήτης μας. Να «μένει άφωνος» με κάθε ελληνικό θαύμα. Δηλαδή με οτιδήποτε η αφεντιά μας, με τη γνωστή της ευθυκρισία, θεωρεί θαύμα θαυμάτων, που του αξίζει ένα νέο άσμα ασμάτων. Και επειδή τα θαύματα σε άλλους τομείς σπανίζουν, η Ευρώπη (όταν μας κυριεύει η μετριοπάθεια) ή όλος ο πλανήτης (όταν […]

Γνώριζε άραγε ή όχι ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας τη σφόδρα αντισημιτική ιστορία της δικαστικού κ. Μαριάνθης Παγουτέλη, όταν αποφάσιζε να εισηγηθεί στο υπουργικό συμβούλιο τον διορισμό της στη θέση του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου; Εδώ μόνο δύο απαντήσεις χωρούν: «ναι» ή «όχι». Η δημοσκοπική υπεκφυγή του τύπου «ΔΓ/ΔΑ» είναι απλώς απαράδεκτη. Απαράδεκτη επίσης, ηθικά, […]

Σε κάποιον παράδεισο, ο Σωκράτης και ο Πρωταγόρας συνεχίζουν ακόμη τον σκληρό διάλογό τους για το αν είναι διδακτή η αρετή, η πολιτική αρετή. Και θα τον συνεχίζουν αιωνίως, πάντα με σκηνοθέτη τον Πλάτωνα. Αιώνια είναι και μια άλλη συζήτηση, με τυπικά απλούστερο ερώτημα: είναι διδακτική η ιστορία; Φρονηματίζει όντως και παραδειγματίζει, όπως δείχνουμε να […]

Αν ψάχνουμε για αγγέλους ή αγίους, δεν θα τους βρούμε στον πλανήτη με το όνομα Ιστορία. Δηλαδή στον πλανήτη Γη. Εδώ, μαζί με τον χρόνο πέρασαν πολλοί «μεγάλοι» ή «τρισμέγιστοι». Πολλοί δηλαδή που τιμήθηκαν με τον τίτλο του «μεγάλου» από τους εύπιστους συγχρόνους τους. Οι κατοπινές γενιές όμως δεν έχουν κανέναν λόγο να μη φερθούν […]