Αλέξης Παπαχελάς

Παράδοση άνευ όρων ή έντιμος συμβιβασμός; Στο ερώτημα αυτό καλούμεθα να απαντήσουμε μετά τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν ο πρόεδρος Τραμπ και η κ. Φον ντερ Λάιεν. Το σκηνικό της συμφωνίας, από μόνο του, έδωσε το δικό του σήμα. Η εκπρόσωπος της Ε.Ε. δέχθηκε να συναντηθεί και να διαπραγματευθεί με τον Αμερικανό ηγέτη στο ιδιωτικό […]

Η συζήτηση για το τι συνέβη το καλοκαίρι του 2015 ξεκίνησε και οι πρωταγωνιστές επιχειρούν να διαμορφώσουν τη δική τους ιστορική «αλήθεια». Θεμιτό και απαραίτητο. Πολλά είναι, όμως, ακόμη τα αναπάντητα ερωτήματα. Ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να απαντήσει σε μερικά.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική βρίσκεται στο πιο δύσκολο σημείο καμπής εδώ και δεκαετίες. Περνάμε μια περίοδο απανωτών επεισοδίων, τα οποία δεν έχουν ευτυχή κατάληξη.

Ενας πολιτικός που ήλθε πρόσφατα σε επαφή με νέους Ελληνες της Διασποράς του brain drain, της περιώνυμης διαρροής εγκεφάλων στο εξωτερικό, διηγείτο πόσο πολύ μισούν το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Θεωρούν ότι ήταν τα λάθη και οι αμαρτίες του που τους έδιωξαν από τη χώρα.

Ενα ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί σε σχέση με την ελληνική κρίση είναι τι θα είχε συμβεί αν στην ηγεσία της Ευρώπης βρίσκονταν ηγέτες όπως ο Μιτεράν, ο Σμιτ, ο Κολ ή ο Σιράκ. Θα είχαν χειριστεί την υπόθεση με την ίδια αποφασιστικότητα με την οποία επέβαλαν την ενοποίηση και το ευρώ;

Παρότι δεν ήταν ομόλογοι, μιλούσε συχνά απευθείας με τον Έλληνα πρωθυπουργό, γιατί «η συνεργασία σε επίπεδο υπουργού Οικονομικών ήταν δύσκολη». Ποια μηνύματα προσπάθησε να περάσει στον Τσίπρα σε αυτές τις επικοινωνίες. Πώς σκεφτόταν η κυβέρνηση Ομπάμα το ελληνικό πρόβλημα.

Το τηλεφώνημα με τον Τσίπρα όπου η Μέρκελ «είχε χάσει για πρώτη φορά την ψυχραιμία της». To δείπνο στο Παρίσι όπου συμφωνήθηκε η γαλλογερμανική στάση πριν από τη δραματική νύχτα στις Βρυξέλλες. Η κλήση από τον Πούτιν που έσπειρε την αμφιβολία. Και η ετυμηγορία για τον πρωθυπουργό που «κέρδισε το δημοψήφισμα, αλλά έχασε το παιχνίδι».

Οι εσωτερικές ζυμώσεις με τη Μέρκελ. Η διαρκής διαφωνία με τους Αμερικανούς. Οι διάλογοι με τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τον Γιάνη Βαρουφάκη. Όσα εξομολογήθηκε ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας σε μια συζήτηση τον Απρίλιο του 2023, οκτώ μήνες πριν από τον θάνατό του.

Ενα περίεργο πράγμα συμβαίνει σε αυτή τη χώρα. Αν κάποιος κοιτάξει τα βιογραφικά όσων διετέλεσαν πρωθυπουργοί μεταπολιτευτικά, μετά τον αυτοδημιούργητο Κωνσταντίνο Καραμανλή, θα βγάλει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ανήκουν –με ελάχιστες εξαιρέσεις– σε μια επίλεκτη κάστα Ελλήνων. Είναι απόγονοι πολιτικών οικογενειών με Ιστορία, απόφοιτοι καλών ιδιωτικών ή πειραματικών σχολείων και έχουν σπουδάσει στην Αμερική ή […]

Δεν ξέρω αν φταίει που μεγαλώνουμε… αλλά μου φαίνεται δύσκολο να πιστέψω ότι έχουν περάσει δέκα χρόνια από εκείνο το δραματικό καλοκαίρι του 2015. Ισως επειδή η ένταση και τα όσα διακυβεύονταν ήταν τόσο πρωτόγνωρα, να μοιάζει σαν να συνέβη χθες.

Είναι πιθανό ο Ντόναλντ Τραμπ να αναγκάσει όσους νόμιζαν ότι ήξεραν από θέματα ασφαλείας και εξωτερικής πολιτικής να «σκίσουν τα διπλώματά τους»; Ναι, είναι. Νετανιάχου και Τραμπ έχουν κάνει μέσα σε λίγους μήνες ό,τι εθεωρείτο αδιανόητο για πολλές δεκαετίες. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξαφάνισε τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, και βομβάρδισε το Ιράν, αφού πρώτα διέλυσε […]

Οι ΗΠΑ παραμένουν η ισχυρότερη υπερδύναμη στον πλανήτη. Αυτή τη στιγμή. Καμία άλλη χώρα δεν διαθέτει τον μοναδικό συνδυασμό τεχνολογικής υπεροχής, εξοπλισμών και πληροφοριών. Η αμερικανική υπεροχή φαίνεται σε κάθε μεγάλη διεθνή κρίση. Χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, ούτε η Ουκρανία ούτε το Ισραήλ θα είχαν πετύχει τους στόχους τους.