Επρεπε να περάσουν 17 ολόκληρες ημέρες για να μπορέσει να ισχυριστεί κανείς πως το Μουντιάλ τώρα ξεκινάει. Η πρώτη σέντρα στο «Αζτέκα» έγινε στις 11 Ιουνίου και σε τρία 24ωρα ο μήνας φεύγει, με το τουρνουά να μπαίνει από σήμερα στο κύριο μέρος του με τη φάση των «32» και τα νοκ άουτ ματς.
Από μόνο του και αυτό είναι κάτι πρωτόγνωρο. Στα γήπεδα των ΗΠΑ, του Μεξικού και του Καναδά γράφεται ούτως ή άλλως Ιστορία. Οι μεγάλοι σταρ (Μέσι, Εμπαπέ, Ρονάλντο, Χάαλαντ, Γιαμάλ) που παίρνουν μέρος στη διοργάνωση, καταρρίπτουν το ένα μετά το άλλο τα ρεκόρ.
Ολα προμηνύουν μια συνέχεια η οποία θα μείνει χαραγμένη στο μυαλό μας για χρόνια. Το ποδόσφαιρο, τούτες τις ώρες, εκτός από το αμιγώς αγωνιστικό κομμάτι, περνάει στο επόμενο στάδιο. Η στρατηγική της FIFA για ένα προϊόν που θα κάνει τον θεατή να το βλέπει με άλλο μάτι και να είναι ακόμη πιο κερδοφόρο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Κάποια πράγματα έκαναν αίσθηση σε αυτό το πρώτο μέρος του 23ου Παγκοσμίου Κυπέλλου, πράγματα που δίνουν την κατεύθυνση για το μέλλον.
«Τάιμ άουτ» με πολλά κέρδη
Αναγκαία λόγω της ζέστης ή απλώς μια καλή αφορμή για περισσότερα κέρδη από τις τηλεοπτικές διαφημίσεις; Μάλλον το ένα συμπληρώνει το άλλο σε ό,τι έχει να κάνει με τα cooling breaks στο 22ο και στο 67ο λεπτό κάθε αγώνα –ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες–, ενώ σε κάθε περίπτωση αλλάζουν τη φυσιογνωμία του αθλήματος.
Στην πρώτη διακοπή που έγινε στο εναρκτήριο ματς της διοργάνωσης, οι συνθήκες στο στάδιο «Αζτέκα» ήταν ιδανικές· το θερμόμετρο έδειχνε μόλις 22 βαθμούς Κελσίου. Ακόμη και στον διακοπέντα για πάνω από δύο ώρες αγώνα Γαλλίας – Ιράκ λόγω της σφοδρής καταιγίδας στη Φιλαδέλφεια, το δροσιστικό διάλειμμα έγινε.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το Fox που έχει δαπανήσει 85 εκατ. δολάρια για τα τηλεοπτικά δικαιώματα του τουρνουά, πουλάει διαφημιστικά πακέτα διαρκείας 30 δευτερολέπτων έναντι περίπου 200.000 δολαρίων στα παιχνίδια των ομίλων, με τα ποσά, όπως γίνεται αντιληπτό, να ανεβαίνουν θεαματικά όσο εξελίσσεται η διοργάνωση. Η τιμή ανέρχεται ακόμη και σε 750.000 δολάρια στους αγώνες της εθνικής ομάδας των ΗΠΑ.
Δροσίζονται τα ταμεία -Το Fox πουλάει διαφημιστικά πακέτα διαρκείας 30 δευτερολέπτων για τα cooling breaks, έναντι περίπου 200.000 δολαρίων. Η τιμή ανέρχεται ακόμη και σε 750.000 δολάρια στους αγώνες της εθνικής ομάδας
των ΗΠΑ.
Με χώρο για τέσσερις διαφημίσεις σε κάθε τρίλεπτο διάλειμμα, προκύπτουν συνολικά οκτώ διαφημίσεις ανά αγώνα και 832 σε ολόκληρη τη διοργάνωση. Με βάση όλα αυτά, τα συνολικά έσοδα του Fox θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 300 εκατ. δολάρια και να αποτελέσουν μια σοβαρή απόσβεση των εξόδων του. «Το ποδόσφαιρο κρατείται όμηρος από στελέχη σε κλιματιζόμενα γραφεία. Μας πούλησαν τα cooling breaks σαν ασπίδα για την υγεία των παικτών, σαν ένα ευγενικό σπαθί ενάντια στη ζέστη. Στην πραγματικότητα; Δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα χρυσό κλουβί φτιαγμένο για τους χορηγούς», ήταν το αιχμηρό σχόλιο του Γερμανού προπονητή Γιούργκεν Κλοπ.
«Εκτόξευση» στα πονταρίσματα
Οταν η FIFA επέκτεινε το Παγκόσμιο Κύπελλο από 32 σε 48 ομάδες, το κυριότερο μέρος της συζήτησης επικεντρώθηκε στην αθλητική νομιμότητα. Η φετινή έκδοση του τουρνουά «κατασκευάστηκε», τουλάχιστον στη φάση των ομίλων, έχοντας καθαρά εμπορική στόχευση και κυρίως για έναν κόσμο όπου τα αθλητικά στοιχήματα είναι στις προτεραιότητές του. Στο Μουντιάλ του Κατάρ, το 2022, μόνο οι Αμερικανοί στοιχημάτισαν νόμιμα 1,8 δισ. δολάρια, ποσό για μια διοργάνωση που στην άλλη άκρη του Ατλαντικού διεξαγόταν τις πιο αντιτηλεοπτικές ώρες, τις πρώτες πρωινές.
Οι προβλέψεις για το 2026 κυμαίνονται σε 3,3 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ και στο αστρονομικό ποσό των 50 δισ. δολαρίων σε όλο τον κόσμο από τα 35 δισ. δολάρια που τοποθετήθηκαν το 2022 στο Κατάρ. Περισσότερα παιχνίδια σημαίνουν περισσότερες αγορές και μεγαλύτερη διάρκεια στη φάση των ομίλων, που δημιουργεί όγκο στοιχημάτων. Ο μέσος όρος γκολ ανά αγώνα ήταν περίπου 2,5 στα τουρνουά από το 2002 έως το 2018 και αυξήθηκε σε 2,7 στο Κατάρ.
Η προσθήκη 40 ακόμη αγώνων στη φάση των ομίλων αύξησε αυτόν τον μέσο όρο, που ξεπερνά ήδη τα 3 γκολ ανά ματς. Τα live στοιχήματα είναι το σημείο όπου η επέκταση της μορφής έχει τη μεγαλύτερη εμπορική επίδραση. Ηδη μέχρι στιγμής περίπου το 55%-60% του συνολικού στοιχήματος προέρχεται από ζωντανά στοιχήματα, από 35% που ήταν το ποσοστό στο Κατάρ.
Τα γκολ του τζόγου – Στο Μουντιάλ του Κατάρ, το 2022, μόνο οι Αμερικανοί στοιχημάτισαν νόμιμα 1,8 δισ. δολάρια. Οι προβλέψεις για το 2026 κυμαίνονται συνολικά στα 50 δισ. δολάρια παγκοσμίως από τα 35 δισ. του προηγούμενου τουρνουά.
Τρεις συμφωνίες με εταιρείες στοιχημάτων υπέγραψε η FIFA, από τις οποίες υπολογίζεται πως θα εισπράξει έσοδα άνω των 11 εκατ. ευρώ. Και όλα αυτά, ενώ ο κώδικας δεοντολογίας της απαγορεύει ρητά σε παίκτες και αξιωματούχους να στοιχηματίζουν σε αγώνες ή σχετικές διοργανώσεις.
Γεμάτες εξέδρες από εύπορους θεατές
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 είναι αναμφισβήτητα το πιο ακριβό στην Ιστορία. Οι τιμές για πολλά παιχνίδια της φάσης των ομίλων κυμαίνονταν από 350 έως 5.000 δολάρια και αυτό χωρίς να υπολογίζονται οι πτήσεις, τα ξενοδοχεία και εκατοντάδες άλλα έξοδα. Υπήρχαν πραγματικοί φόβοι πως ένα τέτοιο υψηλό κόστος θα οδηγούσε σε άδεια στάδια.
Αντ’ αυτού, αν εξαιρεθούν κάποια εντελώς αντιεμπορικά ματς στην αρχή του τουρνουά (π.χ. Νότια Κορέα – Τσεχία, Κατάρ – Ελβετία), τα στάδια και στις τρεις συνδιοργανώτριες χώρες ήταν σχεδόν γεμάτα. Περισσότεροι από 65.000 θεατές παρακολούθησαν κάθε αγώνα κατά μέσον όρο. Κάτι που σημαίνει πως από δω και στο εξής, οπότε το ενδιαφέρον κορυφώνεται, θα είναι κατάμεστα, παρότι οι τιμές θα είναι ακόμη πιο ακριβές.
Σύμφωνα με τον αθλητικό οικονομολόγο της σχολής Erasmus, Τόμας Πίτερς, ο παγκόσμιος χαρακτήρας του τουρνουά έχει αλλάξει πλήρως, κάτι που σημαίνει ότι πλέον προσελκύει κυρίως εύπορους οπαδούς με επαρκές διαθέσιμο εισόδημα πάνω από 10.000 δολάρια, ποσό το οποίο διαθέτουν συνδυάζοντας ταξίδι και διασκέδαση.
Για τη FIFA, οι πωλήσεις εισιτηρίων γίνονται μια ολοένα και πιο σημαντική πηγή εσόδων. Ενώ στο Μουντιάλ του Κατάρ αντιπροσώπευε περίπου το 12% των εσόδων της, το μερίδιο αυτό έχει πλέον αυξηθεί σε σχεδόν ένα τέταρτο του συνολικού προϋπολογισμού του οργανισμού.
Η κάμερα που μας βάζει μέσα στο παιχνίδι
Η τηλεοπτική λήψη από τη μικροσκοπική κάμερα (RefCam), που κουβαλάει μαζί του ο διαιτητής, είναι από τις πιο ευχάριστες καινοτομίες. Δίνει μιαν αίσθηση συμμετοχής στο ίδιο το παιχνίδι στον θεατή, τον κάνει να αισθάνεται περισσότερο τη δράση των αθλητών, επιτρέποντάς του να παρακολουθήσει έστω και για δευτερόλεπτα τον αγώνα σε πραγματικό χρόνο, από το σημείο όπου το βλέπει ο διαιτητής. Η πλειονότητα των σχολίων στα social media είναι άκρως θετικά, κάτι που δεν περνάει απαρατήρητο από τη FIFA.
Το πρώτο γκολ του Μέσι στο Μουντιάλ και η μοναδική λήψη από την κάμερα του ρέφερι έκανε εκατομμύρια views σε όλο τον πλανήτη. Με δεδομένο πως σε κάθε παιχνίδι υπάρχουν περίπου τέσσερα πλάνα από την κάμερα, στο μέλλον ενδεχομένως να μεγαλώσει ο αριθμός. Γενικώς η επίδραση του διαιτητή είναι μεγάλη στο τουρνουά, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν το ενσωματωμένο μικρόφωνο και γενικά την εμφάνισή του, που θυμίζει περισσότερο gamer παρά παραδοσιακό διαιτητή. Αν μη τι άλλο, οι ρέφερι του Μουντιάλ δίνουν μια πρώτη γερή γεύση από το νέο τεχνολογικό πρόσωπο του ποδοσφαίρου.
Οι εκπλήξεις, το 4-4-2 και τα χαμένα «εννιάρια»
Είθισται σε όλα τα παγκόσμια κύπελλα, στην πρώτη φάση να υπάρχουν οι ομάδες-εκπλήξεις. Ετσι και σε αυτό. Ειναι περισσότερες, αφού είναι περισσότερες και οι συμμετέχουσες σε σύγκριση με το παρελθόν.
Μένει να αποδειχθεί αν αποτελέσματα όπως αυτά που έφερε το Πράσινο Ακρωτήρι στη φάση των ομίλων θα έχουν και συνέχεια στα νοκ άουτ, για να ισχυριστεί βάσιμα κάποιος πως οι διαφορές έχουν αμβλυνθεί.
Στο τακτικό κομμάτι, πάντως, κοινή ήταν η διαπίστωση πως οι προπονητές επιστρέφουν όλο και περισσότερο στα παλιό και κλασικό 4-4-2. Τα κενά μεταξύ των παικτών είναι μεγαλύτερα, με λιγότερο πρέσινγκ ψηλά που είναι και λιγότερο αποτελεσματικό, δεδομένων της ζέστης και της υγρασίας. Οι επιθετικοί φαίνεται να βρίσκουν περισσότερο χώρο για να κινηθούν και αν εξαιρέσει κανείς περιπτώσεις όπως ο Ερλινγκ Χάαλαντ, το γεγονός ότι έχουν αρχίσει να εκλείπουν τα καθαρόαιμα σέντερ φορ, αναγκάζει τους προπονητές να καταστρώνουν τα πλάνα τους σε αυτό που λέμε «ψευτοεννιάρι».
Τα «κατεψυγμένα» γιλέκα των προπονήσεων
Εκτός από αυτά που αλλάζουν στο προσκήνιο και είναι εμφανή ακόμη και στους τηλεοπτικούς δέκτες, το συγκεκριμένο Μουντιάλ προκαλεί νεωτερισμούς και στην εκγύμναση των ποδοσφαιριστών. Ισπανοί και Γερμανοί προνόησαν και η Adidas επινόησε τα ειδικά γιλέκα ψύξης, για να αντιμετωπίσουν τις ακραίες συνθήκες ζέστης που συχνά επικρατούν κατά τη διάρκεια των προπονήσεων.
Τα ειδικά γιλέκα περιέχουν αποσπώμενες παγοκύστες που περιέχουν ένα προαποψυγμένο τζελ. Χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της προθέρμανσης ή στα διαλείμματα μεταξύ των ασκήσεων, προκειμένου να αποτρέπεται η υπερθερμία του σώματος. Υπολογίζεται ότι ρίχνουν άμεσα κατά ένα βαθμό τη θερμοκρασία σώματος και 13 εκείνη του δέρματος. Θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι με δεδομένη την κλιματική αλλαγή, στο προσεχές μέλλον τα γιλέκα ψύξης θα αποτελέσουν αναπόσπαστο εργαλείο των ομάδων, ιδίως κατά τις περιόδους προετοιμασίας.
