Περαιτέρω σκλήρυνση της διαπραγματευτικής στάσης των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας γύρω από το επίμαχο πρόβλημα της αντιπυραυλικής άμυνας προοιωνίζονται χθεσινές δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου σε ρωσικό ραδιοφωνικό σταθμό. Στη διάρκεια συνέντευξής του στο ραδιοσταθμό «Ηχώ της Μόσχας», ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Τζον Μπόλτον δήλωσε ότι, αν η Ρωσία δεν καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για την αναθεώρηση της συνθήκης ΑΒΜ, που απαγορεύει την ανάπτυξη παρόμοιων αντιπυραυλικών συστημάτων, μέχρι τον προσεχή Νοέμβριο -οπότε οι ηγέτες των δύο χωρών πρόκειται να συναντηθούν στο Τέξας- τότε η Ουάσιγκτον ενδέχεται να αποδεσμευθεί μονομερώς από την εν λόγω συνθήκη.
Εντατικές διαβουλεύσεις
Ο Μπόλτον βρίσκεται αυτές τις μέρες στη ρωσική πρωτεύουσα στο πλαίσιο των εντατικών διμερών διαβουλεύσεων που εγκαινιάστηκαν αμέσως μετά τη συνάντηση Μπους-Πούτιν, στο περιθώριο της επεισοδιακής συνόδου κορυφής των επτά ισχυρότερων βιομηχανικών κρατών και της Ρωσίας στην Γένοβα, τον περασμένο μήνα. Στο διάστημα που μεσολάβησε, πλην του Μπόλτον, επισκέφθηκαν τη Μόσχα ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ και η σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου Κοντολίζα Ράϊς. Ωστόσο, παρά τις αρχικές ελπίδες της Ουάσιγκτον για τη διαφαινόμενη διαλακτικότητα του Βλαντιμίρ Πούτιν, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παρέμεινε αγεφύρωτο.
Η Ρωσία θεωρεί τη συμφωνία ΑΒΜ, που υπέγραψαν το 1972 οι Λεονίντ Μπρέζνιεφ και Ρίτσαρντ Νίξον, ως κορωνίδα του διεθνούς συστήματος ελέγχου των πυρηνικών όπλων και δέχεται να συζητήσει το ενδεχόμενο ριζικής μείωσης των πυρηνικών οπλοστασίων των δύο χωρών μόνο εφόσον εξαφαλισθεί ο αμοιβαίος σεβασμός της ΑΒΜ. Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί θεωρούν ξεπερασμένη την εν λόγω συνθήκη, η οποία απαγορεύει ρητά την οικοδόμηση συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας πανεθνικής κλίμακας, σαν κι αυτό που προωθεί η κυβέρνηση Μπους, αφήνοντας περιθώρια μόνο για την ανάπτυξη ενός περιορισμένου συστήματος σε μία συγκεκριμένη τοποθεσία κάθε χώρας.
Το «τελεσίγραφο» που διατύπωσε χθες ο Μπόλτον, θέτοντας ύστατο χρονικό όριο για την επίτευξη συμφωνίας τον Νοέμβριο, έχει ως προφανή στόχο την άσκηση πίεσης ώστε να καμφθεί η αδιαλλαξία του Κρεμλίνου. Η κυβέρνηση Πούτιν αντιμετωπίζει επί του προκειμένου οξύ δίλημμα καθώς, εάν τελικά οι Αμερικανοί προχωρήσουν μονομερώς στην ανάπτυξη της αντιπυραυλικής άμυνας, οι Ρώσοι ενδέχεται να αναγκασθούν να ενισχύσουν το πυραυλικό τους οπλοστάσιο για να διατηρήσουν την αποτρεπτική τους ισχύ έναντι της μόνης υπερδύναμης. Κάτι, όμως, που συνεπάγεται βαρύ τίμημα για την πάσχουσα ρωσική οικονομία.
«Χρυσώνει» το χάπι
Πάντως, ο Αμερικανός αξιωματούχος προσπάθησε να γλυκάνει το χάπι του πολιτικού εκβιασμού, δηλώνοντας ότι η προθεσμία του προσεχούς Νοεμβρίου είναι περισσότερο ενδεικτική και δεν έχει την έννοια του τελεσίγραφου. Επιπλέον, άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να προχωρήσουν σε μονομερείς μειώσεις του αριθμού των πυρηνικών κεφαλών τους, ακόμη και αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία με τη Ρωσία.
Η τελευταία έχει προτείνει τον περιορισμό των πυρηνικών κεφαλών κάθε χώρας στο επίπεδο των 1.500 -κάτι που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του σημερινού τους οπλοστασίου.
Το όλο θέμα περιπλέκεται από την ασάφεια που επικρατεί στην Ουάσιγκτον ως προς τη συγκεκριμένη μορφή που θα πάρει η αντιπυραυλική άμυνα, παρά το κλίμα ευφορίας που δημιουργήθηκε στους κόλπους του στρατιωτικού κατεστημένου ύστερα από την επιτυχή δοκιμή του περασμένου μήνα. Περισσότερες διευκρινίσεις αναμένονται εν όψει της συνάντησης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ με τον Ρώσο ομόλογό του Ιγκόρ Ιβανόφ, στις 19 Σεπτεμβρίου και των διαβουλεύσεων των υπουργών Αμυνας των δύο χωρών, μία εβδομάδα αργότερα.
Η μεταξύ τους αντιπαράθεση, με σημαντικές προεκτάσεις για τη συνοχή της Ομοσπονδίας, είχε διαφανεί ήδη από τον Ιούλιο. Τώρα εκδηλώνεται στην πραγματική της διάσταση και σε συνάφεια με τις γενικότερες εξελίξεις στα Βαλκάνια. Και όπως επισημαίνει με κακεντρέχεια ο Γάλλος ανταποκριτής, ο πρόεδρος Κοστούνιτσα, ο οποίος περιεβλήθη από πρώην συνεργάτες του κ. Μιλόσεβιτς, διατηρεί τον έλεγχο του στρατού και προσπαθεί να ελέγξει και τις μυστικές υπηρεσίες.
