O σεφ Φαμπρίς Μογιά, ιδιοκτήτης εστιατορίου στη Λυών της Γαλλίας εδώ και 12 χρόνια, λέει ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα να πακετάρει τα αποφάγια των πελατών, προκειμένου να τα πάρουν σπίτι τους – κοινή αμερικανική συνήθεια με κωδική ονομασία «doggy bag» (σακούλα για τον σκύλο). «Πάντα αφήναμε τους πελάτες να παίρνουν ό,τι δεν τελείωσαν», λέει ο Μογιά, την ώρα που οι βοηθοί έκοβαν καρότα και έπλεναν κιλά μπιζέλια στην κουζίνα για το μεσημεριανό γεύμα.
Παρά την προθυμία του σεφ, όμως, μόλις ένας πελάτης την εβδομάδα –από σύνολο 500– ζητάει σακούλα, ενώ συνηθέστερα το αίτημα αφορά το υπόλοιπο του κρασιού. Παρά τη γαλλική απέχθεια για τα αποφάγια, πάντως, πραγματικό κίνημα εξαπλώνεται σταδιακά στη χώρα, ευνοούμενο από την οικονομική κρίση και τη νέα αντίθεση σε κάθε είδους σπατάλη.
Κρατικός οργανισμός με αποστολή τη σίτιση ευπαθών ομάδων πληθυσμού ανέλαβε εκστρατεία σε όλη τη Γαλλία, με στόχο την κοινωνική αποδοχή της σακούλας για αποφάγια. Αρχική πρωτοβουλία του οργανισμού υπήρξε η μετονομασία της σακούλας, από «σακούλα για αποφάγια», σε «σακούλα γκουρμέ», με τη νέα ορολογία να συνοδεύεται από το σύνθημα: «Είναι τόσο νόστιμο, που θα το τελειώσω στο σπίτι!».
Τα ευφυή ευρήματα των διαφημιστών δεν επαρκούν, πάντως, για να ξεπεραστούν προκαταλήψεις γενεών. Ο κοινωνιολόγος Ζαν-Πιερ Κορμπό εξηγεί: «Ολες οι κοινωνικές τάξεις αντιδρούν στη “σακούλα”. Η εργατική τάξη εκτιμά πως είναι σπάταλο να αφήνεις φαγητό στο πιάτο, ενώ για τους αστούς, τα υπολείμματα στα πιάτα έδειχναν ότι ο συνδαιτυμόνας ήταν εύπορος και δεν νοιαζόταν να τελειώσει το φαΐ του, πόσο μάλλον να το πάρει και μαζί του».
Πρόβλημα ρύπανσης
Ορισμένοι επικριτές της συνήθειας επισημαίνουν ότι οι επιπλέον πλαστικές και χάρτινες συσκευασίες θα εντείνουν το πρόβλημα της ρύπανσης, χωρίς να δίνουν λύση στη σπατάλη τροφίμων. Κύριοι υπεύθυνοι της σπατάλης αυτής είναι άλλωστε πρωτίστως η βιομηχανία τροφίμων και τα νοικοκυριά, όπως αποκαλύπτουν έρευνες της Κομισιόν.
