Οπως το καλοκαίρι του 2012 ο Μάριο Μόντι σήκωσε παντιέρα στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, απαιτώντας, εις μάτην, την αποσύνδεση των χρεών των κρατών από τα χρέη των τραπεζών, όπως την άνοιξη της ίδιας χρονιάς ο Φρανσουά Ολάντ εξελέγη στην προεδρία της Γαλλίας καλλιεργώντας φευγαλέες προσδοκίες χαλάρωσης της πολιτικής λιτότητας, έτσι και τώρα, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι και στην αναμέτρησή του με την Αγκελα Μέρκελ.
Ο άμεσος στόχος του Ρέντσι την Παρασκευή ήταν να αποφύγει την επικείμενη ένταξη της χώρας του στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, διεκδικώντας χαλαρότερη ερμηνεία των δημοσιονομικών κριτηρίων. Αν εγκριθεί το προσχέδιο της συμφωνίας, που ζητεί «καλύτερη χρήση των περιθωρίων ευελιξίας που προσφέρουν οι συνθήκες» τότε ορθώς θριαμβολογεί το επιτελείο του Ρέντσι ότι ο στόχος αυτός επετεύχθη.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός όμως, έστω και ρητορικά, επεδίωκε κάτι πολύ ευρύτερο από αυτή τη μικρή ανάσα. Μιλώντας στην ιταλική Βουλή ενόψει της συνόδου κορυφής, ο Ρέντσι τόνισε ότι απαιτούνται «ριζικές αλλαγές» στην οικονομική πολιτική της Ευρωζώνης, καταγγέλλοντας «τους αρχιερείς και προφήτες της λιτότητας». (Ενας εξ αυτών, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είχε μόλις προειδοποιήσει ότι η σύναψη νέων χρεών τώρα «θα ήταν το χειρότερο λάθος που μπορούμε να κάνουμε»). «Η Κομισιόν μοιάζει με βαρετή γριά θεία που μας κάνει υποδείξεις» είπε ο Ρέντσι. «Σταθερότητα χωρίς ανάπτυξη ίσον ακινησία» προσέθεσε, ζητώντας ένα μεγάλο πανευρωπαϊκό αναπτυξιακό πρόγραμμα.
Η χρηματοδότηση
Το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από ομόλογα που θα εκδώσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα οποία θα αγοραστούν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όταν η Φρανκφούρτη σταματήσει να κλείνει τα μάτια στον οικονομικό μαρασμό του αποπληθωρισμού. Πιέζοντας για την εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος, ο Ρέντσι δεν ζητάει να σταματήσουν οι μεταρρυθμίσεις, αλλά να βελτιωθούν οι συνθήκες για την εφαρμογή τους.
Οι τελευταίες δηλώσεις του Ολι Ρεν, ο οποίος παρέδωσε ήδη το χαρτοφυλάκιό του στην Κομισιόν και μετακόμισε στο Ευρωκοινοβούλιο, διαβάζονται και ως προετοιμασία των Βρυξελλών για πιθανή νέα σελίδα. Ερωτηθείς τι θα άλλαζε, αν μπορούσε να επιστρέψει πίσω στον χρόνο, ο Ρεν είπε: «Θα προσπαθούσα εξαρχής να δώσω κίνητρα για επενδύσεις, κάτι που δεν έγινε. Ηταν μια συλλογική πολιτική και θεσμική αποτυχία στη διακυβέρνηση της Ευρωζώνης, στην οποία μοιράζομαι κι εγώ μερίδιο ευθύνης».
Ο Γερμανός αναλυτής Βόλφγκανγκ Μίνχαου υποστήριξε ότι αν πράγματι οι ηγέτες κάνουν το βήμα αυτό, η αποτελεσματικότητά του για την τόνωση της οικονομίας θα κριθεί όχι από τους τομείς στους οποίους θα ξοδευτούν τα χρήματα, αλλά από το πόσα θα είναι και πόσο γρήγορα θα πέσουν στην ευρωπαϊκή αγορά. «Η ιστορία της Ευρωζώνης δείχνει ότι οι αλλαγές είναι χρονοβόρες και πάντα ανεπαρκείς», σημείωσε. «Αλλά αυτή είναι η συζήτηση που χρειάζεται η Ευρωζώνη. Το αποτέλεσμά της θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε αν η Ιταλία και άλλες υπερχρεωμένες χώρες μπορούν να συνυπάρξουν σε μία νομισματική ένωση με τη Γερμανία».
