Με την υπογραφή ιστορικής συμφωνίας εμπορικής σύνδεσης Ουκρανίας – Ε.Ε., η άρνηση υπογραφής της οποίας κόστισε την εξουσία στον έκπτωτο πρόεδρο Γιανουκόβιτς, προώθησε ο Ουκρανός πρόεδρος Ποροσένκο την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας του, προκαλώντας την οργή της Μόσχας.
Στο μεταξύ, τελεσίγραφο με αυστηρά χρονικά όρια έθεσε την Πέμπτη ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι για τον αφοπλισμό «εντός ωρών», από τη Μόσχα, των αυτονομιστών της Ανατολικής Ουκρανίας, ενώ την ίδια ώρα οι ηγέτες Γαλλίας και Γερμανίας καλούσαν σε επέκταση της κατάπαυσης του πυρός στην περιοχή, ύστερα από τηλεφωνική τους επικοινωνία με τον πρόεδρο Πούτιν. Από τη μεριά τους, ηγετικά στελέχη του αυτονομιστικού κινήματος δεσμεύθηκαν να συμμετάσχουν στον προγραμματισμένο για την Παρασκευή τρίτο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών στο Ντονέτσκ.
Αντιμέτωπος με το φάσμα νέων αυστηρότερων εμπορικών κυρώσεων από την Ουάσιγκτον, ο Ρώσος πρόεδρος ήρε διαταγή του, που επέτρεπε την ενεργοποίηση του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία. Παρά τις συμβιβαστικές αυτές πρωτοβουλίες, μία ημέρα μετά την κήρυξη της εκεχειρίας, τη Δευτέρα, ανταρτικές δυνάμεις στην πόλη Σλαβιάνσκ κατέρριπταν ουκρανικό ελικόπτερο προκαλώντας τον θάνατο εννέα στρατιωτών.
«Δεν υπήρξε ειρήνη»
Σύμφωνα με τον Αλεξάντρ Μποροντάι, ηγετικό στέλεχος των αυτονομιστών, οι μάχες διεκόπησαν για λίγες μόλις ώρες τη Δευτέρα, μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός. «Δεν υπήρξε ειρήνη και η εκεχειρία δεν έγινε σεβαστή», είπε ο κ. Μποροντάι, πρωθυπουργός της αυτοανακηρυχθείσας Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ, που επέμεινε ότι για τις παραβιάσεις ευθύνονται οι ουκρανικές κυβερνητικές δυνάμεις. Ο κ. Μποροντάι επιβεβαίωσε επίσης πληροφορίες, που θέλουν τους αντάρτες να έχουν αποκτήσει βαρύ οπλισμό και πυροβολικό, που περιλαμβάνουν και άρματα μάχης, καθώς και πυροβόλα τύπου «Χάουιτζερ».
Τη διακοπή του «κύματος» αυτού σε οπλισμό από τη Μόσχα ζήτησε την Πέμπτη ο Τζον Κέρι, με την κυβέρνηση Ομπάμα να μελετά την επιβολή πιο αυστηρών κυρώσεων, σε περίπτωση ολιγωρίας του Κρεμλίνου. Οι κυρώσεις αυτές μπορεί να στοχεύουν τις μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες, καθώς και εταιρείες ενέργειας ή αμυντικού εξοπλισμού.
Τις εντυπώσεις προσπάθησε να διασκεδάσει την Τετάρτη το Κρεμλίνο, που εξασφάλισε από την Ανω Βουλή της χώρας -το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο- την άρση προηγούμενου προεδρικού διατάγματος, το οποίο επέτρεπε την ανάπτυξη ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία για την προστασία του ρωσόφωνου πληθυσμού.
Παρότι η ψήφος αποτελεί συμβολική πρωτοβουλία, ο Ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο τη χαρακτήρισε «θετικό σημάδι» σε ανακοίνωση που εξέδωσε την Τετάρτη το γραφείο του.
Σε τηλεφωνική του συνομιλία με τους δυτικούς εταίρους την Τρίτη, ο πρόεδρος Ποροσένκο κατήγγειλε 52 κρούσματα παραβίασης της εκεχειρίας από τους αυτονομιστές στην Ανατολική Ουκρανία, που προκάλεσαν τον θάνατο 18 ανθρώπων από τις 20 Ιουνίου. Παρά ταύτα, ο Ουκρανός πρόεδρος, σε ομιλία του την Τετάρτη, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο διπλωματικής επίλυσης της κρίσης, ζητώντας τη στήριξη και την κατανόηση των συμπατριωτών του.
Καχυποψία
«Αντιλαμβάνομαι πως οι συνομιλίες με τους τρομοκράτες της Ανατολικής Ουκρανίας αντιμετωπίζονται με καχυποψία από το κοινό. Οι λεγόμενοι “ιέρακες” απαιτούν την ανάληψη άμεσης και αυστηρής στρατιωτικής δράσης. Αλλοι ζητούν σημαντικούς συμβιβασμούς για να αποφύγουμε τον πόλεμο. Απαντώ και στις δύο ομάδες: Ο στόχος μας είναι να αποφευχθεί ο πόλεμος. Στόχος μας είναι η ειρήνη. Θέλω, όμως, να υπογραμμίσω: Οχι ειρήνη με οποιοδήποτε τίμημα και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες», είπε ο Πέτρο Ποροσένκο. Η ένοπλη στάση των ρωσόφωνων αυτονομιστών στην Ανατολική Ουκρανία ξεκίνησε τον Απρίλιο, μετά την ανατροπή του φιλορώσου προέδρου Γιανουκόβιτς και τη ρωσική προσάρτηση της Χερσονήσου της Κριμαίας, κατόπιν αιτήματος της πλειοψηφίας των κατοίκων της.
