Βγήκαν περίπου όπως μπήκαν. Ολοι μαζί, κατά κύματα. Μέσα σε περίπου 48 ώρες, δεκάδες χιλιάδες μετανάστες έκαναν το ταξίδι Μαρόκο – Θέουτα και πίσω. «Δεκάδες χιλιάδες μετανάστες απελάθηκαν από αυτή τη μικροσκοπική ισπανική πόλη στις ακτές της Βόρειας Αφρικής σχεδόν τόσο γρήγορα όσο ήρθαν· και η ηρεμία επέστρεψε στις παραλίες και στα πεζοδρόμια», γράφουν οι ανταποκριτές της Washington Post, ενώ όμως τα σενάρια ακόμη δίνουν και παίρνουν αναφορικά με τη «σπίθα» που προκάλεσε αυτήν την ξαφνική μεταναστευτική «έκρηξη» την περασμένη εβδομάδα.
Σύμφωνα με το μαροκινό υπουργείο Εσωτερικών, όλα ξεκίνησαν από αναρτήσεις που διέδιδαν «λανθασμένες» και «παραπλανητικές πληροφορίες» στα social media ενθαρρύνοντας δεκάδες χιλιάδες Μαροκινούς να μεταβούν άμεσα στην ισπανική Θέουτα. Η μαροκινή δημόσια αργία της 30ής Ιουλίου και μια ισπανική δικαστική απόφαση (της 8ης Ιουλίου, που καθιστά πιο δύσκολη την απέλαση όσων εισέρχονται στη Θέουτα διά θαλάσσης) ενδέχεται να συνέβαλαν, η πρώτη «δικαιολογώντας» την ολιγωρία των μαροκινών αρχών, η δεύτερη «δίνοντας κίνητρα» στους μετανάστες που ήθελαν να μεταβούν στον ισπανικό θύλακο.
«Οσοι εισήλθαν παράτυπα στη Θέουτα στις 30 Ιουλίου προφανώς δεν έχουν καμία επιλογή νομιμοποίησης», είχε διαμηνύσει νωρίτερα ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, στέλνοντας έτσι ένα μήνυμα άμεσων απελάσεων (ή οικειοθελών επιστροφών), ενώ η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ έτρεχε να ενισχύσει τις θωρακίσεις στα σύνορα με το Μαρόκο, προσθέτοντας εκεί ένα πλωτό φράγμα μήκους περίπου 500 μέτρων.
Εκτακτη βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε. σήμερα με θέμα τη διαχείριση ροών, τους ελέγχους στα σύνορα και τον Frontex.
Σε πρακτικό επίπεδο, οι ισπανικές αρχές έδειχναν να έχουν ανακτήσει τον έλεγχο. Σε πολιτικό επίπεδο ωστόσο, από την άλλη πλευρά, η κρίση της Θέουτα άνοιξε «χαρακώματα» που θα συνεχίσουν να δίνουν τροφή σε πολιτικές μάχες ενόψει των πολλών επερχόμενων εκλογικών αναμετρήσεων του 2027 (σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία κ.α.).
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Σάντσεθ (Ισπανοί και ξένοι) έσπευσαν να τον παρουσιάσουν ως έναν ηγέτη που έχει απολέσει τον έλεγχο των ισπανικών συνόρων και που –με τη στάση του στο μεταναστευτικό, την οποία καταγγέλλουν ως «ήπια» και «υποχωρητική»– εξελίσσεται πια σε παράγοντα εθνικής και ευρωπαϊκής «ανασφάλειας». Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ότι επαναφέρει τους ελέγχους στις πτήσεις και στις αφίξεις πλοίων από την Ισπανία, ακυρώνοντας όσα προβλέπονται περί ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ζώνης Σένγκεν, ενώ συνολικά 22 χώρες της Ε.Ε. (μεταξύ αυτών Ιταλία, Φινλανδία, Δανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ελλάδα και Κύπρος) απέστειλαν επιστολή στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και στην επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την οποία ζητούν να διεξαχθεί εκτάκτως βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε. με θέμα «την αποκατάσταση του αποτελεσματικού ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της Ενωσης» και «την αποτροπή περαιτέρω ανεξέλεγκτων διελεύσεων». Στην επιστολή τους, οι «22» παρουσιάζονται να υιοθετούν την άποψη ότι μια πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ισπανίας «χρησιμοποιήθηκε για να πυροδοτήσει αυτήν την επίθεση», αλλά και την άποψη ότι «η νομιμοποίηση πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών» μπορεί να λειτουργήσει ως «παράγοντας προσέλκυσης» μεταναστευτικών ροών (ο Σάντσεθ κίνησε φέτος διαδικασίες για τη νομιμοποίηση 500.000 παράτυπων μεταναστών). Σημειώνεται, ωστόσο, ότι μια υπογραφή που λείπει από αυτήν την επιστολή είναι εκείνη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Πολιτικοί που τοποθετούνται ιδεολογικά απέναντι από τον κεντροαριστερό Σάντσεθ και/ή έχουν συγκρουστεί μαζί του για άλλα θέματα (τον πόλεμο στο Ιράν, το Παλαιστινιακό κ.ά.) έσπευσαν να του επιτεθούν τα περασμένα 24ωρα με αιχμή το μεταναστευτικό. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η Τζόρτζια Μελόνι και στη δεύτερη ηγέτες όπως ο Αμερικανός Ντόναλντ Τραμπ και ο Αργεντίνος Χαβιέρ Μιλέι. Ο Ισπανός πρωθυπουργός όμως βγήκε στην αντεπίθεση, καταλογίζοντας στους επικριτές του «εγωιστικές, πολωτικές και αθέμιτες αντιδράσεις».
Σήμερα οι «27» έχει προγραμματιστεί να συζητήσουν την επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Ε.Ε. και την ενίσχυση του ρόλου του Frontex.
