Αν τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής, τότε το στόμα μας μπορεί να είναι αυτό που αποκαλύπτει το επίπεδο της υγείας μας. Οι ειδικοί μελετούν ακριβώς αυτήν τη σύνδεση, δηλαδή πώς προβλήματα που ξεκινούν από το στόμα μπορούν να επηρεάζουν τις φλεγμονές σε άλλα μέρη του σώματος.
Συγκεκριμένα, όπως γράφει η Wall Street Journal, επιστήμονες εξετάζουν πώς τα βακτήρια από τα νοσούντα ούλα και η ανοσολογική απόκριση που αυτά μπορούν να συμβάλουν σε παθήσεις όπως ο διαβήτης, η γνωστική/νοητική εξασθένηση, η αρθρίτιδα, η χρόνια ηπατική νόσος, καθώς και καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα.
Στο επίκεντρο των ερευνών μπαίνουν το στοματικό μικροβίωμα, η συσσώρευση πλάκας, η πέτρα και η περιοδοντίτιδα.
Οι οδοντίατροι δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στο πώς οι στοματικές παθήσεις μπορούν να επηρεάσουν το υπόλοιπο σώμα. Υπό τον σωστό συντονισμό, ασθενείς με διαβήτη ή με υψηλό κίνδυνο καρδιακών παθήσεων θα μπορούσε ο γιατρός τους να τους παραπέμψει σε οδοντίατρο για αξιολόγηση και θεραπεία της ουλίτιδας, ενώ ο οδοντίατρός τους θα μπορούσε να εντοπίσει σημάδια διαβήτη και να συντονίσει τη φροντίδα του ασθενούς σε συνεννόηση με τον προσωπικό γιατρό, σημειώνει η WSJ.
Η αυξανόμενη κατανόηση της σύνδεσης στόματος – σώματος οδηγεί επίσης σε νέα διαγνωστικά εργαλεία, στρατηγικές πρόληψης και θεραπείες.
Σύμφωνα με τον Ομοσπονδιακό Οργανισμό Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί ενήλικοι 30 ετών και άνω έχουν περιοδοντίτιδα, τον πιο σοβαρό τύπο ουλίτιδας, που περιλαμβάνει απώλεια οστού γύρω από τα δόντια. Ωστόσο, η συχνότητα εμφάνισης της νόσου φαίνεται να αυξάνεται με την ηλικία. Σχεδόν το 60% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω παρουσιάζουν την ασθένεια σε κάποιο επίπεδο – ακριβώς δηλαδή την περίοδο που οι άνθρωποι γίνονται πιο ευάλωτοι σε παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν δραματικά την ποιότητα της ζωής τους. Με τη σειρά τους, παθήσεις όπως ο διαβήτης μπορούν να επιδεινώσουν την ουλίτιδα ή να την κάνουν πιο ανθεκτική στη θεραπεία.
Μελέτη του 2023 που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Biogerontology, την οποία επικαλείται η WSJ, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η στοματική υγεία συμβάλλει κατά τρόπο σημαντικό στην επίτευξη «εξαιρετικής μακροζωίας». Μια άλλη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε ενηλίκους 65 ετών και άνω, διαπίστωσε ότι οι στοματικές παθήσεις –συμπεριλαμβανομένων της περιοδοντικής νόσου, της τερηδόνας και της απώλειας δοντιών–εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρές αιτίες μακροχρόνιας επιβάρυνσης της υγείας.
Στο επίκεντρο των ερευνών μπαίνει το στοματικό μικροβίωμα, η «κοινότητα» δηλαδή των εκατοντάδων βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροβίων που ζουν μέσα στο στόμα μας. Τα περισσότερα αποτελούν μέρος ενός υγιούς οικοσυστήματος, αλλά μια μικρότερη ομάδα μπορεί να «ευδοκιμήσει» κάτω από τη γραμμή των ούλων, να προκαλέσει φλεγμονή και κατόπιν ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου μπορούν να καταστρέψουν τον ιστό και το οστό που συγκρατούν τα δόντια στη θέση τους.
Μια μεγάλη πρόκληση είναι η οδοντική πλάκα, μια προστατευτική δομή γνωστή ως «βιοφίλμ», που βοηθά τα βακτήρια να προσκολλώνται στα δόντια και τα καθιστά πιο ανθεκτικά στην απομάκρυνσή τους με σάλιο, στοματικά διαλύματα και ορισμένους αντιμικροβιακούς παράγοντες. Οταν η πλάκα συσσωρεύεται, μπορεί να σκληρύνει σε πέτρα και να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή των ούλων.
Η πλάκα, όμως, μπορεί επίσης να απελευθερώσει βακτήρια στην κυκλοφορία του αίματος, σημειώνει ο Ελληνοαμερικανός δρ Τζορτζ Χατζισενγκάλιs, καθηγητής στην οδοντιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, με εξειδίκευση στη μικροβιολογία και στην ανοσολογία. Τις περισσότερες φορές, το ανοσοποιητικό σύστημα τα καθαρίζει αυτά γρήγορα. Στην περιοδοντίτιδα, τα ούλα μπορούν να αποδυναμώσουν το ανοσοποιητικό, με αποτέλεσμα συνήθειες όπως το μάσημα, το βούρτσισμα ή το οδοντικό νήμα να επιτρέπουν μικρές ποσότητες βακτηρίων να εισέλθουν στο αίμα και ενδεχομένως να επιδεινώσουν τη φλεγμονή σε άλλα σημεία του σώματος.
Πειραματικό φάρμακο
Η έρευνα του Χατζισενγκάλιs και του ανοσολόγου Τζον Λάμπρις οδήγησε στην ανάπτυξη ενός πειραματικού φαρμάκου που εφαρμόζεται στον ιστό των ούλων, με στόχο να καταπραΰνει την ανοσολογική απόκριση. Ατομα με ουλίτιδα ανέφεραν στις κλινικές δοκιμές ότι το φάρμακο μειώνει τη φλεγμονή των ούλων για αρκετούς μήνες. Παρότι οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για «αντικαταστάτη» του παραδοσιακού οδοντικού καθαρισμού, ο συνδυασμός με αυτόν θα μπορούσε να μειώσει τις φλεγμονές λόγω ουλίτιδας.
Η πρόεδρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Περιοδοντολογίας, Ανα Μπεσίλ Τζίλιο, υπογραμμίζει ότι μερικές από τις πιο πολλά υποσχόμενες μελλοντικές θεραπείες για την ουλίτιδα στοχεύουν στον έλεγχο της φλεγμονώδους απόκρισης του σώματος.
