Παρότι εξακολουθεί να θεωρεί αδικαιολόγητη την απόφαση της Ουάσιγκτον να επιβάλει νέους δασμούς επικαλούμενη την αποτυχία των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν την καταναγκαστική εργασία στις αλυσίδες εφοδιασμού τους, η Ευρωπαϊκή Ενωση επέλεξε να μην κλιμακώσει την αντιπαράθεση με την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού.
Αντίθετα, οι Βρυξέλλες υποδέχθηκαν θετικά το νέο αμερικανικό δασμολογικό καθεστώς, εκτιμώντας ότι, παρά τη διαφορετική νομική βάση στην οποία στηρίζεται, η κυβέρνηση Τραμπ τήρησε τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει στο πλαίσιο της συμφωνίας του Turnberry, διατηρώντας τους δασμούς εντός του ανώτατου ορίου του 15%.
«Η Ευρωπαϊκή Ενωση σημειώνει θετικά ότι το αποτέλεσμα αυτό είναι σύμφωνο με τις αμερικανικές δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν στην κοινή δήλωση Ε.Ε. – ΗΠΑ», τόνισε σήμερα ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ολοφ Γκιλ, μετά τη χθεσινή ανακοίνωση της Ουάσιγκτον για τα μέτρα, που επιβάλλονται στο πλαίσιο της έρευνας βάσει του άρθρου 301 του αμερικανικού νόμου περί εμπορίου σχετικά με την καταναγκαστική εργασία.
Η απόφαση των ΗΠΑ ανακοινώθηκε λίγες ώρες πριν εκπνεύσει η ισχύς του προηγούμενου προσωρινού δασμολογικού καθεστώτος, το οποίο είχε υιοθετηθεί μετά τη δικαστική αμφισβήτηση των λεγόμενων «Liberation Day» δασμών.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε αυτή τη φορά να στηρίξει τα νέα μέτρα στα συμπεράσματα της έρευνας για την καταναγκαστική εργασία, υποστηρίζοντας ότι οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για να αποτρέψουν την είσοδο προϊόντων που παράγονται υπό τέτοιες συνθήκες στην αμερικανική αγορά.
Πάντως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτή την αιτιολόγηση, επισημαίνοντας ότι η Ε.Ε. διαθέτει ήδη νομοθεσία για την απαγόρευση προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία, ενώ υπενθυμίζει ότι το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το 2027.
Παρ’ όλα αυτά, στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η διατήρηση της συμφωνίας του Turnberry και η προβλεψιμότητα που αυτή προσφέρει στις επιχειρήσεις υπερισχύουν μιας νέας εμπορικής αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, το νέο αμερικανικό καθεστώς προβλέπει συνολικό δασμολογικό συντελεστή 10% για τα ευρωπαϊκά προϊόντα στο πλαίσιο των νέων μέτρων και επαναφέρει επιπλέον εξαιρέσεις για προϊόντα όπως ο φελλός και τα διαμάντια. Οι εξαιρέσεις αυτές προστίθενται σε εκείνες που είχαν ήδη συμφωνηθεί για αεροσκάφη και εξαρτήματα, γενόσημα φάρμακα και δραστικές φαρμακευτικές ουσίες.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική από τις Βρυξέλλες, καθώς δημιουργεί, σύμφωνα με τον Ολοφ Γκιλ, «θετική δυναμική» για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων με στόχο την επέκταση της λίστας των προϊόντων που θα εξαιρεθούν από τους αμερικανικούς δασμούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να εξασφαλίσει απαλλαγές για πρόσθετες ευρωπαϊκές εξαγωγές συνολικής αξίας περίπου 150 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα επιθυμεί να εμβαθύνει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε τομείς όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η οικονομική ασφάλεια, η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά ζητήματα.
Το θέμα των εξαιρέσεων αποτελεί άλλωστε ένα από τα βασικά ανοιχτά κεφάλαια της συμφωνίας του Turnberry, η οποία συμπληρώνει αυτές τις ημέρες έναν χρόνο από την υπογραφή της. Η συμφωνία είχε επιτευχθεί προκειμένου να αποτραπεί η επιβολή αμερικανικών δασμών έως και 30% στα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, θέτοντας ως ανώτατο όριο το 15% και ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις σε επιμέρους τομείς.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ήδη εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο της συμφωνίας από την 1η Ιουλίου 2026 και αναμένει πλέον από την αμερικανική κυβέρνηση να συνεχίσει να τηρεί τους όρους της κοινής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων και τυχόν μελλοντικών μέτρων που θα μπορούσαν να ληφθούν στο πλαίσιο άλλων ερευνών βάσει του άρθρου 301.
Παρά τις συνεχιζόμενες διαφωνίες ως προς τη νομική βάση των αμερικανικών δασμών, οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η τελευταία απόφαση της Ουάσιγκτον επιβεβαιώνει, τουλάχιστον προς το παρόν, τη βούληση των δύο πλευρών να διατηρήσουν το πλαίσιο της συμφωνίας του Turnberry και να αποφύγουν μια νέα κλιμάκωση στις εμπορικές σχέσεις Ε.Ε. – ΗΠΑ.
