Η κήρυξη ναυτικού αποκλεισμού κατά της Σαουδικής Αραβίας από τους Χούθι ανοίγει ένα νέο και εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο στην ήδη εύθραυστη ισορροπία της Μέσης Ανατολής. Η απειλή αφορά μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη και ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου του Ριάντ, την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της κλιμακούμενης έντασης.
Η ανακοίνωση έγινε χθες, Δευτέρα (20/07), λίγες ημέρες αφότου η φιλοϊρανική οργάνωση απείλησε να επιβάλει «πολιορκία» στο βασίλειο, ως αντίποινα για την επίθεση που σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά.
Η κίνηση σηματοδοτεί μια νέα φάση στον μακροχρόνιο πόλεμο μεταξύ των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι και του συνασπισμού υπό τη Σαουδική Αραβία, ο οποίος στηρίζει από το 2015 τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.
Παράλληλα, η εξέλιξη σημειώνεται ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συνεχίζουν την ανταλλαγή πυρών, εν μέσω της κλιμακούμενης αντιπαράθεσής τους για τα Στενά του Ορμούζ, η οποία έχει προκαλέσει νέες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Τι ανακοίνωσαν οι Χούθι
Στην ανακοίνωσή τους, οι Χούθι ανέφεραν ότι η κήρυξη του θαλάσσιου αποκλεισμού βασίζεται στην αρχή «οφθαλμόν αντί οφθαλμού». Υποστήριξαν επίσης το «δικαίωμα του σπουδαίου λαού μας να απαντήσει στον αποκλεισμό με αποκλεισμό» και «σε κάθε κλιμάκωση με κλιμάκωση».
Η οργάνωση, η οποία κατέλαβε την πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά, το 2014, κατηγόρησε τη σαουδαραβική ηγεσία ότι επιβάλλει εδώ και σχεδόν 12 χρόνια «έναν άδικο και καταπιεστικό αποκλεισμό», «λεηλατώντας τους πόρους μας και επιβάλλοντας έναν ολοκληρωτικό αποκλεισμό στα λιμάνια και στα αεροδρόμιά μας, από ξηρά, θάλασσα και αέρα».
Οι Χούθι δήλωσαν ακόμη ότι βρίσκονται σε «πλήρη ετοιμότητα για όλα τα ενδεχόμενα» και προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε «απερίσκεπτη» ενέργεια της Σαουδικής Αραβίας θα αντιμετωπιστεί με «ολοκληρωτική και αποφασιστική» απάντηση.
«Καλούμε τον λαό του σπουδαίου έθνους μας να συνεχίσει τη γενική κινητοποίηση και τη γενική επιστράτευση, να είναι πλήρως προετοιμασμένος για όλα τα σενάρια και τις εξελίξεις και να ενισχύσει τα μέτωπα με μαχητές», ανέφερε η οργάνωση.
Τι προηγήθηκε
Η ανακοίνωση έγινε λίγες ημέρες αφότου οι Χούθι κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία για την επίθεση στο αεροδρόμιο της Σαναά.
Ωστόσο, την ευθύνη για την επίθεση ανέλαβε η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, αναφέροντας ότι στόχος της ήταν να αποτρέψει την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους στην πρωτεύουσα.
Σε απάντηση, οι Χούθι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του Διεθνούς Αεροδρομίου Αμπχα της Σαουδικής Αραβίας. Ο συνασπισμός υπό το Ριάντ ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε επιτυχώς τους πυραύλους.
Είχαν προηγηθεί συγκρούσεις μεταξύ των Χούθι και των κυβερνητικών δυνάμεων στη Χοντέιντα, οι οποίες απείλησαν την εύθραυστη ηρεμία που επικρατούσε επί τέσσερα χρόνια μετά την υπογραφή προσωρινής εκεχειρίας.
Τι είναι το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Δεν κατέστη αμέσως σαφές με ποιον τρόπο οι Χούθι σκοπεύουν να εφαρμόσουν τον ναυτικό αποκλεισμό ούτε εάν η ανακοίνωση προαναγγέλλει την επανάληψη επιθέσεων εναντίον της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης.
Οι Χούθι είχαν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο παγκόσμιο εμπόριο, όταν άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μετά την έναρξη των ισραηλινών επιθέσεων στη Γάζα το 2023. Οι επιθέσεις σταμάτησαν μετά την ανακοίνωση «εκεχειρίας» στη Γάζα τον περασμένο Οκτώβριο.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Αντεν, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του κόσμου, μεταξύ άλλων και για τις παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου.
Το στενό βρίσκεται ανάμεσα στην Υεμένη, στα βορειοανατολικά, και στο Τζιμπουτί και στην Ερυθραία, στο Κέρας της Αφρικής, στα νοτιοδυτικά. Στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος μόλις 29 χιλιόμετρα, περιορίζοντας την κυκλοφορία σε δύο διαύλους για τα εισερχόμενα και εξερχόμενα πλοία που χρησιμοποιούν τη Διώρυγα του Σουέζ.
Το 2024, περίπου 4,1 δισ. βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου πέρασαν από το στενό, ποσότητα που αντιστοιχούσε περίπου στο 5% του παγκόσμιου συνόλου.
Καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου, ένα ενδεχόμενο κλείσιμο και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να εμποδίσει τη διακίνηση του 25% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τι σημαίνει για τη Σαουδική Αραβία
Η ανακοίνωση αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια στις ζωτικής σημασίας εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και τον επακόλουθο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, το βασίλειο αναζήτησε εναλλακτικές οδούς εξαγωγής.
Τη λύση προσέφερε ο αγωγός Ανατολής – Δύσης, γνωστός και ως Petroline. Ο αγωγός, ο οποίος κατασκευάστηκε αρχικά τη δεκαετία του 1980, έχει μήκος 1.201 χιλιομέτρων και εκτείνεται από το κοίτασμα πετρελαίου Αμπκάικ, στα ανατολικά, έως την πόλη-λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα, στα δυτικά της χώρας.
Μέσω του αγωγού μεταφέρονται περίπου επτά εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Από το Γιανμπού, τα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν το πετρέλαιο μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ προς μεγάλες αγορές της Ασίας και άλλους προορισμούς.
Σύμφωνα με το Reuters, δεδομένα παρακολούθησης πλοίων από τις Kpler και Signal Ocean έδειξαν ότι οι αποστολές από το Γιανμπού διαμορφώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες κατά μέσο όρο στα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 973.000 βαρελιών ημερησίως πριν από έναν χρόνο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι συνολικές ποσότητες πετρελαίου που διήλθαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ τον Ιούνιο ανήλθαν στα 7,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αντιστοιχώντας περίπου στο 7% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Πέρυσι, η αντίστοιχη ποσότητα ανερχόταν σε 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πηγή: Al Jazeera
