Επειτα από τρία διαδοχικά κύματα καύσωνα, η Γαλλία μοιάζει εξαντλημένη, η Ισπανία προετοιμάζεται για θερμοκρασίες που θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου σε πολλές περιοχές τις επόμενες ημέρες, ενώ αρκετές πόλεις της Ιταλίας και η Μάλτα, βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού λόγω καύσωνα.
Σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών εισήλθε από σήμερα και η Ελλάδα, με τον υδράργυρο να αγγίζει τους 40 βαθμούς Κελσίου. Η ζέστη αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες και, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, θα κορυφωθεί την Τρίτη.
Σήμερα, Σάββατο 18 Ιουλίου, ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 38 και τους 39 βαθμούς Κελσίου σε αρκετές περιοχές της χώρας, ενώ καταγράφηκε και το πρώτο 40άρι.
Νέα κανονικότητα
Ακόμη και χώρες της Ευρώπης, όπου οι ακραίες θερμοκρασίες σπάνια αποτελούσαν πρόβλημα, μετά και το φετινό καλοκαίρι, κυριαρχεί η αίσθηση ότι δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση, αλλά τη νέα κανονικότητα. Οι πολίτες αναρωτιούνται πώς θα ζήσουν τα επόμενα καλοκαίρια.
Η Δυτική Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με νέο κύμα καύσωνα, με τις θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές να κινούνται σημαντικά πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα.
Η σύγκριση των σημερινών θερμοκρασιών με τον ιστορικό μέσο όρο αναδεικνύει το εύρος της θερμικής απόκλισης, καταγράφοντας περιοχές όπου ο υδράργυρος ξεπερνά αισθητά τις κλιματικές τιμές αναφοράς των τελευταίων δεκαετιών.
Η μέση μέγιστη θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη αναμένεται να φτάσει τους 26,9°C, δηλαδή κατά 3,5°C υψηλότερη από τη φυσιολογική μέγιστη θερμοκρασία για τις 18 Ιουλίου, με βάση τον μέσο όρο της περιόδου 1961-1990.
Η Ιταλία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη απόκλιση από τα ιστορικά δεδομένα. Η μέση μέγιστη θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει τους 31,3°C, δηλαδή κατά 5,8°C υψηλότερα από τον μέσο όρο που καταγραφόταν την περίοδο 1961-1990.
Σε κέντρο δραστηριοτήτων για ηλικιωμένους, στη συνοικία Σεντ-Αν της Μασσαλίας, το κλιματιστικό είναι ρυθμισμένο στους 23 βαθμούς Κελσίου, έντεκα βαθμούς χαμηλότερα από τη θερμοκρασία που επικρατεί έξω.
«Δεν ερχόμαστε μόνο για το κλιματιστικό, αλλά και για να συναντήσουμε φίλους», λέει χαμογελώντας η 78χρονη Ζοζιάν Πέρες στη Le Monde. Η ατμόσφαιρα είναι ευχάριστη, μέχρι η συζήτηση να στραφεί στον καύσωνα.
«Μεταξύ μας λέμε ότι του χρόνου θα είναι ακόμη χειρότερα. Πώς θα τα βγάλουμε πέρα;» αναρωτιέται η 64χρονη Κατρίν Γκουαλό. «Με τρομάζει όταν σκέφτομαι τα καλοκαίρια που έρχονται», προσθέτει η Ζοζιάν.
Η «κουβέρτα της επιβίωσης»
Οι Γάλλοι προσπαθούν να συνέλθουν από το τρίτο κύμα καύσωνα του καλοκαιριού. Για εβδομάδες αναγκάστηκαν να ζουν με ακραίες θερμοκρασίες, να φροντίζουν τα παιδιά, καθώς τα σχολεία έκλεισαν, να εργάζονται κάτω από επικίνδυνες συνθήκες, να δίνουν εξετάσεις σε υπερθερμασμένες αίθουσες και να ζουν σε σπίτια που μετατράπηκαν σε φούρνους.
Παράλληλα, αυξήθηκε και ο αριθμός των θυμάτων, κυρίως ηλικιωμένων που ζούσαν μόνοι τους. Η δημόσια υπηρεσία υγείας εκτιμά ότι μέχρι τα τέλη Ιουνίου είχαν καταγραφεί περισσότεροι από 2.000 επιπλέον θάνατοι.
Ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γαλλία. Σε πολλές γειτονιές του Παρισιού οι κάτοικοι τοποθέτησαν εξωτερικά στα παράθυρά τους ένα είδος μεταλλικής «κουβέρτας» για να προστατευθούν από τη θερμότητα.
Οπως οι αυτοσχέδιες μάσκες την περίοδο της πανδημίας, έτσι και οι ασημί «κουβέρτες» έγιναν το σύμβολο αυτού του καλοκαιριού στη γαλλική πρωτεύουσα.
Πολλοί τις άφησαν στη θέση τους ακόμη και μετά το τέλος του καύσωνα, θεωρώντας βέβαιο ότι θα χρειαστούν ξανά πριν τελειώσει το καλοκαίρι. Ταυτόχρονα, οι πυρκαγιές έφτασαν μέχρι τα περίχωρα του Παρισιού, καταστρέφοντας τμήμα του ιστορικού δάσους του Φοντενεμπλό.
Αγωνία για τις επόμενες γενιές
Στη Μασσαλία, η 62χρονη λογίστρια Σιλβί Ουντάς σκέφτεται κυρίως τα παιδιά και τα εγγόνια της. «Εγώ μπορεί να μην ζω το 2050, αλλά εκείνα θα το ζήσουν. Και αυτό με στενοχωρεί πολύ», λέει.
Η συζήτηση οδηγείται αναπόφευκτα στο ερώτημα της ευθύνης. «Μήπως φταίμε κι εμείς;» αναρωτιέται η Κατρίν Γκουαλό.
Η 74χρονη Μαρί-Φρανς Κοριέρι απαντά πως ίσως η γενιά τους να μην έκανε όσα έπρεπε, επειδή δεν γνώριζε αρκετά για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα επισημαίνει ότι η ανεξέλεγκτη αστικοποίηση έχει επιδεινώσει την κατάσταση. «Πίσω από το σπίτι μου υπήρχαν κάποτε χωράφια. Σήμερα υπάρχουν 250 κατοικίες», λέει.
Ολοι συμφωνούν σε ένα μόνο σημείο: κάθε πρωί σπεύδουν στη θάλασσα όσο είναι ακόμη δροσερή. Πλέον και τα νερά της Μεσογείου είναι θερμότερα από ποτέ.
