Εχοντας λάβει την υποστήριξη 349 βουλευτών (σε σύνολο 403), ο Αντι Μπέρναμ, πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ, ανέλαβε χθες την ηγεσία των Εργατικών. «Είμαστε ενωμένοι και θέτουμε τη δύναμη που προέρχεται από αυτή την ενότητα στην υπηρεσία όσων περίμεναν πολύ καιρό ώστε η πολιτική να τους επιτρέψει να ελπίσουν ξανά», δήλωσε ο ίδιος ενώπιον πλήθους στελεχών του κόμματός του. Την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται να περάσει το κατώφλι στο Νο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ ως νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο έβδομος σε διάστημα δέκα ετών. Ωστόσο, η έλευσή του στην ηγεσία συνοδεύεται από «τα σπασμένα» του Κιρ Στάρμερ και ένα σύνολο προκλήσεων που «απλώνονται» από τη γεωπολιτική μέχρι το κόστος διαβίωσης.
Το ακανθώδες ζήτημα του αμυντικού προϋπολογισμού, που οδήγησε –σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες– στην παραίτηση Στάρμερ, περιμένει τον Μπέρναμ πίσω από τη μαύρη πόρτα στο Νο 10. Ο προκάτοχός του υποσχέθηκε αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035. Ωστόσο, το μακροπρόθεσμο ερώτημα σχετικά με το πώς ο επερχόμενος πρωθυπουργός θα μπορούσε να βρει τα χρήματα γι’ αυτές τις αυξήσεις παραμένει.
Οι υποσχέσεις
Ο 56χρονος Αντι Μπέρναμ, ως βουλευτής του Μέικερφιλντ πια, έχει υποσχεθεί να τηρήσει τις δεσμεύσεις των Εργατικών του 2024 και να αφήσει τον φόρο εισοδήματος, εθνικής ασφάλισης και ΦΠΑ ως έχουν. Ωστόσο δήλωσε πρόσφατα ότι υπάρχει «κάποιος χώρος για μεταβολές στη φορολογία», προκαλώντας εικασίες σχετικά με τους φόρους που μπορεί να αυξήσει για να καλύψει τα δημοσιονομικά κενά. Οι μοναδικές φορολογικές αυξήσεις για τις οποίες έχει κάνει ανοιχτά λόγο είναι αυτές στις μεγάλες πολυεθνικές, ενώ έχει δηλώσει ότι θα μειώσει τη φορολογία στις εγχώριες μικρές επιχειρήσεις.
Ο νέος ηγέτης των Εργατικών δήλωσε πρόσφατα ότι υπάρχει «κάποιος χώρος για μεταβολές στη φορολογία», προκαλώντας εικασίες για το πώς θα καλύψει τα δημοσιονομικά κενά.
Η ανάληψη των καθηκόντων του Μπέρναμ συμπίπτει με τη δημοσίευση του τελευταίου γύρου συστάσεων του Βρετανού υπουργού Αναπηρίας γύρω από το ζήτημα των επιδομάτων αναπηρίας, που τόσο ταλαιπώρησε την πρώην κυβέρνηση. Ο νέος πρωθυπουργός θα κληθεί να «ακροβατήσει» ανάμεσα στις ριζικές αλλαγές που προτείνει η εν λόγω αναθεώρηση, αποφεύγοντας τις τριβές στο εσωτερικό του κόμματός του και σε μια δεξιά αντιπολίτευση που θα απαιτήσει περικοπές, σημειώνει ο Guardian.
Το μεταναστευτικό αναμένεται να αποτελέσει επίσης μία από τις πιο μεγάλες προκλήσεις για τον νέο πρωθυπουργό. Ο Μπέρναμ φαίνεται πως σχεδιάζει να προχωρήσει με τις περισσότερες από τις προτεινόμενες αλλαγές της υπουργού Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, που θα αυστηροποιούν το σύστημα μετανάστευσης. Πρόκειται για αλλαγές στην απόκτηση άδειας παραμονής (ILR) από πέντε σε δέκα χρόνια και κατάργηση του μόνιμου καθεστώτος πρόσφυγα, που καθιστούν τα άτομα επιλέξιμα για απέλαση εάν οι χώρες τους θεωρούνται ασφαλείς.
Κατά τα λοιπά, η πρώτη κίνηση του Μπέρναμ στη γεωπολιτική σκακιέρα έφερε μια απολογία για τον τρόπο με τον οποίο οι Εργατικοί χειρίστηκαν τη σύγκρουση στη Γάζα, γράφει ο Guardian. Ο επερχόμενος πρωθυπουργός έχει τώρα υποσχεθεί να είναι πολύ πιο σκληρός απέναντι στο Ισραήλ. Ωστόσο, η σύγκρουση με το Ιράν –και οι οικονομικές της επιπτώσεις– θα είναι πιθανόν η πρώτη μεγάλη διεθνής πρόκληση με την οποία θα βρεθεί αντιμέτωπος. Παρότι κανείς δεν περιμένει από τον διάδοχο του Στάρμερ να συμμετάσχει με βρετανικές δυνάμεις στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αυτός θα κληθεί να αποφασίσει πόσο θα συνεισφέρει σε μια ενδεχόμενη ειρηνευτική αποστολή ή κάποια επιχείρηση αποκατάστασης της «κανονικότητας».
Ως δήμαρχος του Μάντσεστερ, ο Μπέρναμ πέρασε απαρατήρητος από το ραντάρ του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, ανεβαίνοντας στη διεθνή σκηνή ως Βρετανός πρωθυπουργός θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον Αμερικανό πρόεδρο, που δεν δίστασε να εκτροχιάσει τα σχέδια του Στάρμερ ακόμη και όταν οι σχέσεις των δύο έδειχναν ευνοϊκές. Η πρώτη συνάντηση Τραμπ – Μπέρναμ ενδέχεται να είναι στη σύνοδο κορυφής του G20 στο Μαϊάμι της Φλόριντα, τον Νοέμβριο. Σε σχέση με την Ε.Ε., ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ έχει δηλώσει πως η Βρετανία πρέπει κάποια στιγμή να επιστρέψει στο μπλοκ. Η ενίσχυση των δεσμών με την Ευρώπη ήταν βασικό χαρακτηριστικό της ηγεσίας Στάρμερ, ωστόσο οι «κόκκινες γραμμές» των Εργατικών στο ζήτημα της ενιαίας αγοράς έχουν προς το παρόν «παγώσει» τις διαπραγματεύσεις με την Ενωση, ενώ ο Μπέρναμ αναμένεται σε πρώτη φάση να στρέψει την προσοχή του στο εσωτερικό της Βρετανίας και όχι τόσο στις σχέσεις με την Ε.Ε. Σημείο αναφοράς της επερχόμενης πρωθυπουργική θητείας του Μπέρναμ θα είναι η τήρηση της υπόσχεσής του για εκτεταμένη αποκέντρωση εξουσιών προς τις τοπικές αρχές – στα μέτωπα από τη φορολογία έως την εκπαίδευση και τις μεταφορές.
Αλλες προκλήσεις που αναμένεται να συναντήσει ο επερχόμενος Βρετανός πρωθυπουργός αφορούν την ΑΙ, ζήτημα για το οποίο παρουσιάζεται επιφυλακτικός, καθώς και το αμφιλεγόμενο θέμα των αδειών για νέες εξορύξεις υδρογονανθράκων στη Βόρεια Θάλασσα. Οι Εργατικοί μπήκαν στην κούρσα των περασμένων εθνικών εκλογών υποσχόμενοι να μην εκδώσουν νέες άδειες για εξορύξεις πετρελαίου ή φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα. Ομως, παρότι οι πιθανότητες να αθετήσει ο νέος πρωθυπουργός αυτή την υπόσχεση είναι λίγες, ειδικά αν κάνει υπουργό Ενέργειας τον Εντ Μίλιμπαντ, η κυβέρνησή του ενδέχεται να εγκρίνει νέα πεδία για έρευνες, τα οποία δεν θα απαιτούν νέες άδειες.
