Την 136η ημέρα του πολέμου του εναντίον του Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε σε ένα νέο σχέδιο. Θα επέβαλλε διόδια στα πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, προσφέροντας ως αντάλλαγμα την προστασία τους από τις ιρανικές δυνάμεις. Αλλά αυτό ήταν τότε. Την 137η ημέρα είχε ένα άλλο νέο σχέδιο. Τελικά, δεν θα επιβληθούν διόδια. Η στροφή 180 μοιρών του κ. Τραμπ την Τρίτη, εν μέσω διαμαρτυριών από τους Aραβες συμμάχους του, οι οποίοι δεν φάνηκαν να ενθουσιάζονται με το ενδεχόμενο της πληρωμής διοδίων, αντανακλά το πόσο αδέξιος φαίνεται να είναι στη διεξαγωγή του πολέμου του εναντίον του Ιράν. Αυτό που υποτίθεται ότι θα ήταν μια καθαρή επιχείρηση τεσσάρων έως έξι εβδομάδων βρίσκεται τώρα στην 20ή εβδομάδα. Ο αυτοσχεδιασμός και η παρόρμηση δεν λειτουργούν.
Μνημόνιο «παρεξήγησης»
Eνας πρόεδρος που έχει κάνει την επίδειξη της ισχύος του στην παγκόσμια σκηνή σήμα κατατεθέν της δεύτερης θητείας του, βρήκε στο Ιράν έναν αντίπαλο που μέχρι στιγμής δεν υποκύπτει στη θέλησή του και μια γεωπολιτική σύγκρουση που δεν μπορεί να κερδηθεί μέσω χαιρέκακων αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή απειλών για δασμούς.
Το μνημόνιο κατανόησης που συμφώνησε με την Τεχεράνη τον περασμένο μήνα για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, αποδεικνύεται ότι ήταν ένα μνημόνιο «παρεξήγησης» και ο κ. Τραμπ φαίνεται τώρα να μην έχει ούτε σαφή στρατιωτική ούτε διπλωματική στρατηγική.
«Εχει βρεθεί αντιμέτωπος με μια χώρα που δεν είναι πρόθυμη να παίξει με τους κανόνες του, οι οποίοι είναι ότι σκύβεις και φιλάς το δαχτυλίδι και του λες πόσο σπουδαίος είναι», δήλωσε ο Βάλι Νασρ, καθηγητής στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς (Johns Hopkins University School of Advanced International Studies), ο οποίος έχει συμβουλεύσει Αμερικανούς προέδρους και υπουργούς Εξωτερικών για τη Μέση Ανατολή.
Ολο αυτό είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό για τον κ. Τραμπ, ο οποίος απολαμβάνει να παίρνει αυτό που θέλει από τότε που επέστρεψε στο προεδρικό αξίωμα πέρυσι και μάλιστα καυχήθηκε ότι μπορεί να είναι ο πιο ισχυρός άνθρωπος στην παγκόσμια Ιστορία. Ωστόσο, παρότι έχει πιέσει με επιτυχία τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες, παρότι έχει εξαναγκάσει τους εμπορικούς του εταίρους να κάνουν υποχωρήσεις και ουσιαστικά έχει καταλάβει τη Βενεζουέλα σε μια επιδρομή κομάντος μιας νύχτας, δεν είναι σαφές ότι μπορεί να πετύχει τον στόχο του στην περσική έρημο.
«Ο δυναμικός τρόπος με τον οποίο ο Τραμπ προσεγγίζει τον κόσμο κατά τη δεύτερη θητεία του επωφελήθηκε από κάποια τύχη και από την περιστασιακή προθυμία άλλων κρατών να προσφέρουν μια έξοδο», δήλωσε η Σούζαν Μαλόνι, αντιπρόεδρος και διευθύντρια εξωτερικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς. «Τίποτα τα τελευταία 47 χρόνια δεν θα έπρεπε να τον είχε οδηγήσει στο να πιστέψει ότι η Τεχεράνη θα ακολουθούσε αυτή την οδό», προσθέτει.
Πρόχειρη λύση
Η κατάπαυση του πυρός, που έχει πλέον καταρρεύσει, δεν είχε καν μακρόπνοα χαρακτηριστικά. Προοριζόταν ως μια πρόχειρη λύση για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες για 60 ημέρες, ώστε οι δύο πλευρές να μπορέσουν να διαπραγματευτούν τις πραγματικά ακανθώδεις διαφορές, ιδίως το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Εάν μια προσωρινή συμφωνία δεν μπορεί να διαρκέσει, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς οι δύο πλευρές μπορούν να καταλήξουν σε μια μόνιμη συμφωνία που απαιτεί επώδυνους συμβιβασμούς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται βέβαιος για το πώς να προχωρήσει. Εχει επιστρέψει στη χρήση στρατιωτικής βίας και διέταξε την επανέναρξη του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Εχει απειλήσει να ρίξει «μια ωραία, μεγάλη βολή» στο όρος Πίκαξ, μια οχυρωμένη τοποθεσία κοντά σε μία από τις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αλλά με την κοινή γνώμη να είναι κατά του πολέμου, έχει δώσει ελάχιστες ενδείξεις ότι είναι πρόθυμος να επαναλάβει το είδος του πλήρους βομβαρδισμού που σηματοδότησε την έναρξη του πολέμου.
Σκεπτικισμός
Την ίδια στιγμή έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα υπάρξουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, αλλά δεν έχει εξηγήσει πώς οι συνομιλίες που απέτυχαν στο παρελθόν θα μπορούσαν να επιτύχουν τώρα. Στην πραγματικότητα έχει εκφράσει βαθύ σκεπτικισμό για το αν θα μπορούσαν – αν και φυσικά αυτό θα μπορούσε απλώς να είναι ένας τρόπος να περιορίσει τις προσδοκίες.
Αντ’ αυτού, ο Τραμπ φαίνεται να πιστεύει ότι μπορεί να ξεπεράσει τους Ιρανούς επειδή η οικονομία τους βρίσκεται σε δεινή κατάσταση, ενώ οι Ιρανοί φαίνεται να πιστεύουν ότι μπορούν τον ξεπεράσουν λόγω της πολιτικής των τιμών της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στην πατρίδα του.
