Διαδικασία επί παραβάσει κατά 14 κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, άνοιξε σήμερα η Κομισιόν, επειδή δεν έχουν γνωστοποιήσει την πλήρη ενσωμάτωση της οδηγίας, που θεσπίζει μέτρα προστασίας κατά των λεγόμενων αγωγών φίμωσης (SLAPPs), της προστασίας δηλαδή των δημοσιογράφων από καταχρηστικές αγωγές.
Η συγκεκριμένη οδηγία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την προστασία της ελευθερίας του Τύπου και της δημόσιας συμμετοχής.
Στόχος της, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, είναι να αποτρέψει τη χρήση αβάσιμων ή καταχρηστικών αγωγών ως μέσου οικονομικής και ψυχολογικής πίεσης σε δημοσιογράφους, υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ερευνητές, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και γενικότερα σε όσους ασκούν δημόσιο έλεγχο ή παρεμβαίνουν σε ζητήματα δημοσίου συμφέροντος.
Μεταξύ άλλων, προβλέπει τη δυνατότητα ταχείας απόρριψης προδήλως αβάσιμων αγωγών, την επιδίκαση αποζημιώσεων υπέρ των θυμάτων τέτοιων πρακτικών, καθώς και μέτρα προστασίας από καταχρηστικές αποφάσεις δικαστηρίων τρίτων χωρών.
Η προθεσμία για τη μεταφορά της εν λόγω οδηγίας στο εθνικό δίκαιο έληξε στις 7 Μαΐου 2026.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί πλέον τα κράτη-μέλη που εμφανίζουν εκκρεμότητες να ολοκληρώσουν τη διαδικασία μέσα στους επόμενους δύο μήνες, διαφορετικά η υπόθεση μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει.
Εκτός από την Ελλάδα, οι επιστολές επίσημης προειδοποίησης για την ενσωμάτωση της εν λόγω οδηγίας εστάλησαν στη Βουλγαρία, την Τσεχία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Ιταλία, στο Λουξεμβούργο, στην Ουγγαρία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία.
Παράλληλα, η Ελλάδα περιλαμβάνεται και σε σειρά άλλων διαδικασιών, που ανακοίνωσε σήμερα η Κομισιόν.
Συγκεκριμένα, καλείται να ολοκληρώσει την ενσωμάτωση της νέας οδηγίας για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα, η οποία προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις, που προκαλούν εκτεταμένες βλάβες στο περιβάλλον.
Αντίστοιχες εκκρεμότητες καταγράφονται και στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς η χώρα δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την εφαρμογή των νέων κανόνων του Listing Act, που αποσκοπούν δηλαδή, στην ευκολότερη πρόσβαση των επιχειρήσεων στις κεφαλαιαγορές, ούτε της αναθεωρημένης οδηγίας EMIR για την ενίσχυση της διαχείρισης κινδύνων στις αγορές παραγώγων.
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη μεταφέρει πλήρως τις νέες ευρωπαϊκές διατάξεις για την ενίσχυση των φορέων ισότητας, οι οποίες προβλέπουν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, επαρκείς πόρους και ενισχυμένες αρμοδιότητες στην αντιμετώπιση των διακρίσεων.
Στις εκκρεμότητες περιλαμβάνονται ακόμη οι νέοι κανόνες για τις διαδικασίες πιστοποίησης προϊόντων σε περιόδους κρίσης της εσωτερικής αγοράς, καθώς και η επικαιροποίηση των διαδικασιών οδικών ελέγχων για οχήματα, που μεταφέρουν επικίνδυνα εμπορεύματα.
Οι επιστολές επίσημης προειδοποίησης αποτελούν το πρώτο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει. Εφόσον οι ελληνικές αρχές δεν κοινοποιήσουν εγκαίρως την πλήρη ενσωμάτωση των σχετικών οδηγιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση αιτιολογημένης γνώμης και, σε επόμενο στάδιο, στην παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
