Δύσκολα αναμένεται να καταλήξουν σε συμφωνία οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη σημερινή συνεδρίασή τους στις Βρυξέλλες, τόσο για την επιβολή μέτρων κατά των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Οχθη όσο και για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, καθώς οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν έντονες. Στην ατζέντα του Συμβουλίου βρίσκονται ακόμη οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η στρατηγική για τη Μαύρη Θάλασσα, η Αρμενία, η Συρία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Σουδάν.
Προσερχόμενη στο Συμβούλιο, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, επιβεβαίωσε ότι το έγγραφο επιλογών της Κομισιόν για τη Μέση Ανατολή θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το αποτέλεσμα. «Θα δούμε πώς θα εξελιχθεί η συζήτηση και αν τα κράτη-μέλη έχουν τη διάθεση να προχωρήσουν σε κάποιο από τα μέτρα, ζητώντας από την Επιτροπή να καταθέσει πιο συγκεκριμένες προτάσεις», τόνισε.
Η πρόταση αφορά συγκεκριμένα τον περιορισμό ή την πλήρη απαγόρευση του εμπορίου της Ε.Ε. με τους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Οχθη, τους οποίους η Ε.Ε. θεωρεί παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες τις τελευταίες ημέρες εκτίμησαν ότι δύσκολα θα υπάρξει πολιτική συμφωνία.
Σε κάθε περίπτωση, η «εμπλοκή» αφορά, πάντως. κυρίως τη νομική βάση της απόφασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι πρόκειται για μέτρο εξωτερικής πολιτικής, το οποίο απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών. Αντίθετα, αρκετές χώρες θεωρούν ότι πρόκειται για εμπορικό μέτρο, το οποίο θα μπορούσε να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία. Παράλληλα, κράτη όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Τσεχία εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι στην επιβολή κυρώσεων.
Η Κάλας αναγνώρισε ότι αρκετά κράτη-μέλη έχουν ζητήσει την απαγόρευση του εμπορίου με τους παράνομους εποικισμούς, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «υπήρξαν πολλά αιτήματα από τα κράτη-μέλη για απαγόρευση του εμπορίου με τους παράνομους εποικισμούς». Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι «όλοι συμφωνούν πως η κατάσταση στη Δυτική Οχθη είναι πραγματικά απαράδεκτη» και προειδοποίησε ότι «όσα συμβαίνουν εκεί καθιστούν ολοένα και πιο αδύνατη την υλοποίηση της λύσης των δύο κρατών».
Ακόμη πιο περίπλοκη παραμένει η διαπραγμάτευση για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Παρά τις συνεχείς επαφές των τελευταίων εβδομάδων και την έκτακτη συνεδρίαση των μονίμων αντιπροσώπων (Coreper) την Κυριακή, δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας, ενώ η «πίεση» αυξάνεται, καθώς στις 15 Ιουλίου ενεργοποιείται ο μηχανισμός αναθεώρησης του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου. Χωρίς νέα απόφαση, το ανώτατο όριο θα μπορούσε να αυξηθεί αυτόματα, επιτρέποντας στη Μόσχα να επωφεληθεί από τις υψηλότερες διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται σε ένα μόνο θέμα, αλλά αφορούν διαφορετικά εθνικά συμφέροντα. Ενα από τα βασικά σημεία «τριβής» αφορά το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου. Χώρες με ισχυρό ναυτιλιακό κλάδο, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και η Μάλτα, ζητούν εδώ και καιρό εγγυήσεις ότι ένα χαμηλότερο πλαφόν δεν θα οδηγήσει στη μεταφορά του εμπορίου σε στόλους τρίτων χωρών, αποδυναμώνοντας την ευρωπαϊκή ναυτιλία χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στα ρωσικά έσοδα.
Παράλληλα, αντιδράσεις έχουν προκαλέσει και άλλες προτάσεις της Επιτροπής. Η απαγόρευση εισόδου στην Ε.Ε. για Ρώσους στρατιωτικούς και βετεράνους του πολέμου στην Ουκρανία συνάντησε νομικές ενστάσεις από κράτη-μέλη κυρίως τη Γαλλία και την Ιταλία σχετικά με τον ορισμό των προσώπων, που θα καλύπτονται από το μέτρο, τον τρόπο απόδειξης της συμμετοχής τους στον πόλεμο και την εφαρμογή του από τις προξενικές αρχές. Ως αποτέλεσμα, η σχετική πρόταση έχει ήδη περιοριστεί σημαντικά.
Αντίστοιχα, η πρόταση για απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού γάδου και βακαλάου Αλάσκας (Alaska pollock) αποσύρθηκε από το «πακέτο», έπειτα από αντιδράσεις χωρών όπως η Γερμανία και η Πορτογαλία, που επικαλέστηκαν τις επιπτώσεις στις εγχώριες βιομηχανίες τροφίμων και στην αγορά αλιευμάτων.
Η Κάλας εμφανίστηκε, πάντως, συγκρατημένα αισιόδοξη για τις σημερινές αποφάσεις, εκτιμώντας ότι «οι περίπου 250 νέες καταχωρίσεις θα εγκριθούν σήμερα», διευκρινίζοντας ότι αφορούν πρόσωπα και οντότητες που εντάσσονται στο υφιστάμενο καθεστώς κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Για το 21ο πακέτο, όμως, παραδέχθηκε ότι «υπάρχουν ακόμη ορισμένα ανοικτά ζητήματα, αλλά εργαζόμαστε προς την επίτευξη συμφωνίας».
