Για περισσότερο από ένα χρόνο φαινόταν ότι η Γαλλία είχε εξοστρακίσει τη Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς και υποψήφια της παράταξης για την προεδρία της Δημοκρατίας εδώ και αρκετά χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025 καταδικάστηκε για υπεξαίρεση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ύψους εκατομμυρίων ευρώ, προς όφελος του κόμματός της. Το δικαστήριο της απαγόρευσε να διεκδικήσει δημόσιο αξίωμα τα επόμενα χρόνια, γεγονός που οδήγησε πολλούς να υποθέσουν ότι ο προστατευόμενός της Ζορντάν Μπαρντελά θα έπαιρνε τη θέση της στην προεδρική αναμέτρηση του 2027.
Την περασμένη Τετάρτη ήταν σαν να μην είχε χάσει ποτέ τον πρωταγωνιστικό ρόλο της. Μόλις μία ημέρα αφότου το Εφετείο του Παρισιού διατήρησε μεν την καταδικαστική απόφαση, αλλά ήρε την απαγόρευση για την κάθοδό της στον εκλογικό στίβο, η Μαρίν Λεπέν ξεκίνησε την προεδρική εκστρατεία της στην κωμόπολη Λα Φλες, περί τα 250 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Παρισιού, επισφραγίζοντας μια θεαματική αναστροφή, η οποία την επανέφερε στην πρώτη γραμμή της γαλλικής πολιτικής ζωής. Το σκηνικό ήταν χαοτικό, καθώς η 56χρονη πολιτικός έγινε δεκτή με εκδηλώσεις ενθουσιασμού οπαδών της, αλλά και με ηχηρές αποδοκιμασίες διαδηλωτών, κάτι που αντικατόπτριζε πιστά την πολιτική ατμόσφαιρα στη Γαλλία την επομένη της δικαστικής απόφασης.
«Δεν πρόκειται να σπαταλήσω την προεκλογική εκστρατεία μου με δικαστικές αναλύσεις», είπε η Λεπέν αναφορικά με την τελευταία εξέλιξη. «Αυτό που θέλω είναι να μιλήσουμε επιτέλους για τα πολιτικά ζητήματα, γιατί αυτό που διακυβεύεται είναι το μέλλον του γαλλικού λαού», τόνισε η υποψήφια της Εθνικής Συσπείρωσης (RN), έχοντας στο πλευρό της τον 30χρονο Ζορντάν Μπαρντελά.
Ανατροπή του πολιτικού σκηνικού
Η επιστροφή της Μαρίν Λεπέν αναστάτωσε το πολιτικό τοπίο της Γαλλίας λιγότερο από ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές του επόμενου Απριλίου, όπου θα αναδειχθεί ο διάδοχος του Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δεν έχει, βάσει του συντάγματος, δικαίωμα για τρίτη προεδρική θητεία. Η απόφασή της να κατέβει υποψήφια προκάλεσε έκπληξη. Προτού ανακοινωθεί η απόφαση του Εφετείου, είχε δηλώσει ότι δεν επρόκειτο να διεκδικήσει την προεδρία σε περίπτωση καταδίκης της, η οποία θα συνοδευόταν από περιοριστικούς όρους, περιλαμβανομένης της ηλεκτρονικής παρακολούθησης με ειδικό «βραχιολάκι».
Προβάδισμα 10 μονάδων – Η ακροδεξιά πολιτικός καταγράφει υψηλά ποσοστά και πιθανότατα βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη φορά στη νίκη στις εκλογές. Οι εταιρείες Ipsos και Ifop δίνουν στη Λεπέν προβάδισμα τουλάχιστον 10 μονάδων.
Οι κεντρώοι και οι αριστεροί υποψήφιοι οι οποίοι ετοιμάζονταν να διεκδικήσουν την προεδρία απέναντι στον νεαρό Μπαρντελά είναι τώρα αναγκασμένοι να ανταγωνιστούν μια πολύ έμπειρη ηγέτιδα. Η Μαρίν Λεπέν καταγράφει ήδη υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις και μπορεί να βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη φορά στη νίκη, στην τέταρτη προσπάθειά της να εγκατασταθεί στο Ελιζέ. Ωστόσο, με τους περιοριστικούς όρους που της έχει επιβάλει η Δικαιοσύνη να υψώνονται πάνω από το κεφάλι της –η ίδια ανήγγειλε ότι θα επιχειρήσει να τους ακυρώσει προσφεύγοντας στο ανώτατο δικαστήριο– αντιμετωπίζει ερωτήματα για την ακεραιότητά της, τα οποία δεν θα εκτοξεύονταν με την ίδια ένταση εναντίον του Ζορντάν Μπαρντελά.
Απέναντί της στον προεκλογικό αγώνα θα βρεθούν, από την κεντρώα παράταξη του Μακρόν, οι πρώην πρωθυπουργοί Εντουάρ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ. Από την Αριστερά, ισχυρότερη εμφανίζεται η υποψηφιότητα του Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος επίσης διαθέτει μεγάλη πείρα από προεδρικές εκστρατείες. Μια άλλη περίπτωση είναι ο συντηρητικός Μπρινό Ρεταγιό, πρώην υπουργός Εσωτερικών. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις από τις εταιρείες Ipsos και Ifop δίνουν στη Μαρίν Λεπέν προβάδισμα τουλάχιστον 10 μονάδων.
«Είναι μια μεγάλη ανατροπή στην προεδρική κούρσα. Η Λεπέν επέστρεψε, αλλά με μια δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι της», δηλώνει ο Βανσέν Μαρτινί, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Νίκαιας.
Το μικρό «κάστρο» της Συσπείρωσης
Ξεκινώντας την προεκλογική εκστρατεία της από την ελάχιστα γνωστή κωμόπολη Λα Φλες, η Μαρίν Λεπέν υπογράμμισε έμμεσα την απήχηση του αντιμεταναστευτικού κόμματός της σε κοινότητες της αγροτικής Γαλλίας, οι κάτοικοι των οποίων συχνά μοιράζονται το αίσθημα της εγκατάλειψης από την κεντρική κυβέρνηση. Η Εθνική Συσπείρωση πρόσφατα κατέκτησε τη δημαρχία αυτής της κωμόπολης των 15.000 κατοίκων, η οποία δεν φιλοξενεί σιδηροδρομικό σταθμό και είναι προσβάσιμη μόνο μέσω οδικού δικτύου.
Δαμόκλειος σπάθη – «Είναι μια μεγάλη ανατροπή στην προεδρική κούρσα. Η Λεπέν επέστρεψε, αλλά με μια δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι της», δηλώνει ο Βανσέν Μαρτινί, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Νίκαιας.
Η συγκεκριμένη τοποθεσία φαίνεται ότι επελέγη και για να υπογραμμίσει την καθοριστική επιρροή της Λεπέν στο κόμμα της, όπου είχε αναγκαστεί για λίγο να δώσει τον πρώτο ρόλο στον Μπαρντελά. Η αδελφή της, Μαρί- Καρολίν Λεπέν, έχασε με πολύ μικρή διαφορά τη μάχη των βουλευτικών εκλογών σε αυτή την περιφέρεια το 2024 και ο σύζυγος της Μαρί-Καρολίν, Φιλίπ Ολιβιέ, ανώτερο στέλεχος της Εθνικής Συσπείρωσης, είναι ο μέντορας του τοπικού δημάρχου.
Η Μαρίν Λεπέν καταδικάστηκε για υπεξαίρεση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τον Εθνικό Συναγερμό, ώστε να καλυφθεί η μισθοδοσία επαγγελματικών στελεχών του, τα οποία εμφανίζονταν ως απασχολούμενοι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ίδια αρνήθηκε ότι είχε οποιαδήποτε σχέση, ενώ το δικαστήριο της αναγνώρισε ότι δεν επιδίωξε ίδιον όφελος.
Οι πολιτικοί αντίπαλοί της εκμεταλλεύονται την καταδίκη της, θυμίζοντας ότι ξεκίνησε την πολιτική καριέρα της με φιλιππικούς εναντίον της διαφθοράς και έχτισε το προφίλ της πάνω στο θέμα του νόμου και της τάξης. «Δεν πρέπει να πιστέψει κανείς ούτε μία λέξη από όσα λέει η Λεπέν», υπογραμμίζει ο Μανουέλ Μπομπάρ, εκπρόσωπος της Ανυπότακτης Γαλλίας του Ζαν-Λικ Μελανσόν. «Λέει ένα πράγμα κι ύστερα κάνει το εντελώς αντίθετο». Από την πλευρά του, ο συντηρητικός Ζαν-Φρανσουά Κοπέ, δήμαρχος της μικρής πόλης Μο, ανατολικά του Παρισιού, αποκαλεί τη Λεπέν «διανοητική και ηθική απάτη».
Η έννομη τάξη και η λαϊκή ετυμηγορία
Η απροσδόκητη αλλαγή της στάσης της, με την απόφασή της να διεκδικήσει την προεδρία παρά την καταδικαστική απόφαση, φέρνει σε δυσχερή θέση τους αντιπάλους της, οι οποίοι καλούνται να βρουν μια δύσκολη ισορροπία: να υπερασπιστούν την έννομη τάξη, αποφεύγοντας όμως να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι εννοούν να κλέψουν από τους ψηφοφόρους την ευκαιρία να κρίνουν τη Λεπέν στην κάλπη. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ είπε χαρακτηριστικά το πρωί της Τετάρτης: «Προτιμώ να σταθώ απέναντί της και να τη νικήσω στην κάλπη, παρά να τη δω να φεύγει από τη μέση με δικαστική απόφαση».
Το στοίχημα της Λεπέν είναι ότι το ανώτατο δικαστήριο δεν θα εκδώσει την απόφασή του πριν από τον προσεχή Απρίλιο, οπότε θα διεξαχθεί ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών, και ότι οι ψηφοφόροι θα δουν τις εναντίον της κατηγορίες ως απόπειρα της μη εκλεγμένης δικαστικής εξουσίας να εμποδίσει την έκφραση της λαϊκής βούλησης ή ότι θα θαυμάσουν το θάρρος της να διεκδικήσει το ανώτατο αξίωμα σε πείσμα της καταδίκης της, εάν αυτή γίνει τελεσίδικη.
Η υποψήφια της Εθνικής Συσπείρωσης επέλεξε το σύνθημα «Για την Αναγέννηση της Γαλλίας» ως σημαία του προεκλογικού αγώνα της, λίγες ώρες μετά την έκδοση της απόφασης του Εφετείου (σημειωτέον ότι Αναγέννηση ονομάζεται το κόμμα του Εμανουέλ Μακρόν). Στην έναρξη του προεκλογικού αγώνα της στη Λα Φλες, πολιτικοί αντίπαλοί της κραύγαζαν: «Η Μαρίν στη φυλακή», «Κλέφτρα» και «Τα λεφτά μας πίσω». Οι οπαδοί της, όμως, δεν έδειξαν να πτοούνται. «Λοιπόν, καταδικάστηκε. Δεν είναι η πρώτη. Δεν συμφωνείτε ότι κάποιοι άλλοι βάζουν λεφτά στις τσέπες τους;», λέει η 67χρονη Φαριντά Φρανβίλ, η οποία πάσχισε να περάσει μέσα από το πλήθος για να φιλήσει τη Μαρίν Λεπέν στο μάγουλο. Γύρω τους οι οπαδοί της Εθνικής Συσπείρωσης είχαν βαλθεί να ξεπεράσουν τους αντιπάλους τους φωνάζοντας: «Η Μαρίν πρόεδρος»!
