Με μια τεράστια νεκρική πομπή στο κέντρο της Τεχεράνης κορυφώθηκαν χθες οι τετραήμερες εκδηλώσεις για την κηδεία του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ στην ιρανική πρωτεύουσα. Σήμερα η σορός του θα εκτεθεί σε προσκύνημα στην ιερή πόλη Κομ και αύριο στη Νάτζαφ και στην Καρμπάλα του γειτονικού Ιράκ, δύο άλλες ιερές πόλεις των σιιτών μουσουλμάνων, προτού ενταφιαστεί, την Πέμπτη, στη γενέτειρά του Μασχάντ, στο βορειοανατολικό Ιράν.
Εχοντας διαδεχθεί τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολάχ Χομεϊνί μετά τον θάνατό του το 1989, ο Αλί Χαμενεΐ διετέλεσε ανώτατος ηγέτης επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, μέχρι να βρει τον θάνατο από βομβαρδισμό στις 28 Φεβρουαρίου, πρώτη ημέρα του πολέμου που εξαπέλυσαν κατά του Ιράν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η κηδεία καθυστέρησε λόγω των εχθροπραξιών, για να μετατραπεί τελικά σε επίδειξη δύναμης του καθεστώτος, η ηγεσία του οποίου αισθάνεται ότι βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση από πριν.
Πάνω από 10 ώρες
Η χθεσινή πομπή διήρκεσε περισσότερο από 10 ώρες, περνώντας από την εμβληματική λεωφόρο Ενγκελάμπ (Επανάσταση) και την πλατεία Αζαντί (Ελευθερία). Το CNN εκτιμούσε το πλήθος των συμμετεχόντων σε 1,5 εκατομμύριο, ενώ τα ιρανικά Μέσα ανέφεραν ότι τα μέσα μαζικής μεταφοράς έκοψαν 7 εκατομμύρια εισιτήρια για τις επικήδειες εκδηλώσεις. Οι ρεπόρτερ των New York Times διέκριναν στη νεκρώσιμη πομπή πολλούς ανθρώπους από το Ιράκ, την Υεμένη, το Πακιστάν και την Ινδία, χώρες με μεγάλους σιιτικούς πληθυσμούς, ένδειξη της ισχυρής πολιτιστικής και πολιτικής επιρροής που ασκεί το Ιράν στην ευρύτερη περιοχή.
Καθώς ο υδράργυρος έφθανε στους 36 βαθμούς Κελσίου, αντλίες νερού ψέκαζαν τους συγκεντρωμένους για να τους προσφέρουν κάποια δροσιά. Το χρώμα που κυριαρχούσε στην πομπή δεν ήταν το πράσινο του Ισλάμ, αλλά το κόκκινο της εκδίκησης. Καθώς περνούσαν από μια γέφυρα, πενθούντες διαδηλωτές εκτόξευσαν βροχή από πέτρες εναντίον μιας γιγαντοαφίσας που απεικόνιζε τον Ντόναλντ Τραμπ με μια σφαίρα να κατευθύνεται προς το κεφάλι του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Ιράν να έρθει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι δεν επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος.
Στη νεκρώσιμη πομπή παρατάχθηκε σύσσωμη η πολιτική και η στρατιωτική ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν. Το «παρών» έδωσε και ο πρώην πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, για τον οποίο είχε γραφτεί σε δυτικά Μέσα ότι οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί σκέφτονταν να του αναθέσουν τη διοίκηση του μεταπολεμικού Ιράν, εάν τα πράγματα εξελίσσονταν όπως εκείνοι σχεδίαζαν – σενάριο που δεν έχει επιβεβαιωθεί από άλλες πηγές.
Οι εκδηλώσεις για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ ξεκίνησαν την Παρασκευή, όταν η σορός του εκτέθηκε σε προσκύνημα αρχικά στον στενό κύκλο της πολιτικής και της στρατιωτικής ηγεσίας και των ξένων προσκεκλημένων. Παρευρέθησαν προκειμένου να τον τιμήσουν αξιωματούχοι 30 χωρών, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, ο πρόεδρος του Ιράκ Νιζάρ Αμίντι, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πατσινιάν, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ και ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Ουαλίντ ελ Χερέιτζι. Το Σάββατο και, πολύ περισσότερο, την Κυριακή μεγάλα πλήθη κατέκλυσαν το τεράστιο θρησκευτικό συγκρότημα της Μεγάλης Μοσάλα, όπου είχε εκτεθεί η σορός του Χαμενεΐ, μαζί με εκείνες τεσσάρων συγγενών του που σκοτώθηκαν στον ίδιο βομβαρδισμό – μιας κόρης του, ενός γαμπρού του, μιας νύφης του και μιας εγγονής του μόλις 14 μηνών. Προτού ξεκινήσει η προσευχή την Κυριακή, ο ποιητής Μοχάμαντ Ρασούλι είπε στους συγκεντρωμένους: «Από εδώ και στο εξής, το σάβανο είναι το ένδυμά μας. Γιατί να μη σκοτώσουμε τον άνθρωπο (τον Τραμπ) που σκότωσε τον ιμάμη μας; Θα είναι ντροπή αν δεν το κάνουμε». Από την πλευρά του ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του εθνικού συμβουλίου ασφαλείας, δήλωσε ότι «ο λαός φωνάζει δύο συνθήματα αποχαιρετώντας τον ηγέτη του: αντίσταση και εκδίκηση».
«Ψεύτικα δάκρυα»
Εντυπωσιασμένος από τα πλήθη και τις εκδηλώσεις συγκίνησης στην Τεχεράνη, ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή: «Νόμιζα ότι τον μισούσαν. Iσως τα δάκρυά τους να είναι ψεύτικα». Χθες ο Αμερικανός πρόεδρος επισήμανε ότι «θα ήταν καλύτερα να έρθει σε συμφωνία μαζί μας το Ιράν», διαφορετικά οι ΗΠΑ «θα τελειώσουν τη δουλειά», ενώ βεβαίωσε ότι δεν επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος.
Στην επιμνημόσυνη δέηση της Κυριακής ήταν παρόντες τρεις γιοι του δολοφονημένου ηγέτη, όχι όμως και ο διάδοχός του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος τραυματίστηκε στον ίδιο βομβαρδισμό και σύμφωνα με ρεπορτάζ δυτικών Μέσων έχει παραμορφωθεί. Οι New York Times ανέφεραν ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης προτίθεται να παρευρεθεί στον ενταφιασμό του πατέρα του, στη Μασχάντ, αλλά οι υπηρεσίες ασφαλείας φοβούνται ότι μπορεί να δολοφονηθεί ή να εντοπιστεί από την ισραηλινή κατασκοπεία.
