Οπλισμένο με βόμβα, ιπτάμενο drone κατευθύνεται εναντίον γαλλικού πυρηνοκίνητου αεροπλανοφόρου. Σμήνος 20 τέτοιων μη επανδρωμένων αεροσκαφών πραγματοποιεί ελιγμούς πάνω από τον ναύσταθμο της νήσου Κου στη Δανία. Ο ολλανδικός στρατός αποπειράται να καταρρίψει drones πάνω από την αεροπορική βάση Φόλκελ στα δυτικά της χώρας.
Μακριά από τα πεδία μαχών της Ουκρανίας, τα drones υποχρεώνουν τις ευρωπαϊκές χώρες να μεταβάλουν τον τρόπο σκέψης τους απέναντι στην εθνική άμυνα. Παρά τις επανειλημμένες προκλήσεις, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ μοιάζουν απροετοίμαστα για τη νέα εποχή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με τη Ρωσία να δοκιμάζει τις άμυνες και τους χρόνους απόκρισης των Ευρωπαίων κατά το δοκούν.
Από τον Αύγουστο του 2024 έως και τον Φεβρουάριο του 2026 καταγράφηκαν 144 περιστατικά πτήσεων ύποπτων drones πάνω από τουλάχιστον δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε το ινστιτούτο IISS. Μεταξύ των καταγραφών ξεχωρίζει κρούσμα πτήσεων drones πάνω από τις ακτές της Σουηδίας τον Φεβρουάριο, καθώς και δεκάδες τέτοιες υπερπτήσεις πάνω από Δανία και Ολλανδία το περασμένο έτος. Στις καταγραφές αυτές δεν περιλαμβάνονται εμφανίσεις εμπορικών drones, αγορασμένων από καταστήματα, με χειριστές χομπίστες. Εκτός καταγραφής βρίσκονται επίσης ουκρανικά drones που πέρασαν στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ λόγω βλαβών.
Η Ε.Ε. σχεδιάζει την κατασκευή «τείχους προστασίας» στα ανατολικά σύνορα με ραντάρ και ακουστικά συστήματα.
Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν ότι η Μόσχα έχει εξαπολύσει εκστρατεία drones στους ευρωπαϊκούς αιθέρες, αξιοποιώντας ως πλατφόρμα εκτόξευσης «ρωσικών συμφερόντων» εμπορικά πλοία στη Βαλτική και στη Βόρεια θάλασσα.
Συντονισμός
«Πιστεύουμε ότι η προσέγγιση αυτή είναι συντονισμένη. Εκτιμάμε πως η συγκεκριμένη επιχείρηση διεξάγεται χωρίς φόβο αντιποίνων και προσφέρει επιχειρησιακές επιτυχίες στη Ρωσία, σηματοδοτώντας παράλληλα στρατηγική αποτυχία της συμμαχικής άμυνας», λέει ο επικεφαλής της μελέτης, Τσάρλι Εντουαρντς.
«Θεωρούμε ότι η Ρωσία βρίσκεται πίσω από τις περισσότερες τέτοιες πτήσεις drones», είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Η ευρωπαϊκή αντίδραση υπήρξε, όμως, απρόσμενα υποτονική, με κάθε χώρα «να προσπαθεί να διαχειρισθεί μόνη της κάθε περιστατικό, αντί να συντονίσουν την απάντησή τους», αναφέρει η έκθεση του IISS.
Οι προκλήσεις αφθονούν. Οι ένοπλες δυνάμεις ευρωπαϊκών χωρών συχνά δεν έχουν δικαίωμα να καταρρίπτουν drones εν καιρώ ειρήνης. Ακόμη και αν είχαν τη δυνατότητα αυτή, ο κίνδυνος τραυματισμών ή θανάτων αμάχων από πτώση συντριμμιών αποκλείει τέτοιες μεθόδους άμυνας.
Χωρίς να διαθέτουν απόθεμα καταρριφθέντων drones προκειμένου να τα αναλύσουν, η πιστοποίηση της προέλευσης των drones πάνω από την Ευρώπη δεν είναι εφικτή. Ορισμένοι καχύποπτοι παρατηρητές στη Δυτική Ευρώπη επιμένουν, στο μεταξύ, ότι οι πτήσεις αυτές δεν είναι τίποτα παραπάνω από εκτός ελέγχου drones ερασιτεχνών ιδιωτών.
«Δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι πρόκειται για ερασιτέχνες», υπογραμμίζει η Ούλρικε Φράνκε, συνεργάτις του ινστιτούτου ECFR, για να προσθέσει ότι τα προηγμένα drones είναι ικανά να υπερίπτανται πάνω από ουκρανικό στρατόπεδο εκπαίδευσης και να υποκλέπτουν αριθμούς κινητών τηλεφώνων, που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα για τον εντοπισμό της θέσης στρατιωτών στο πεδίο της μάχης.
Πρόβλημα και στις ΗΠΑ
Ακόμη και οι ΗΠΑ μοιάζουν ευάλωτες. Τον Μάρτιο, η αεροπορική βάση Μπάρκσντεϊλ στη Λουιζιάνα «έγινε στόχος πολλαπλών μη εγκεκριμένων υπερπτήσεων διαφορετικής διάρκειας η κάθε μία. Το περιστατικό ερευνάται από τις αρμόδιες ομοσπονδιακές αρχές», τόνιζε ανακοίνωση του αμερικανικού επιτελείου.
Η Ε.Ε. σχεδιάζει την κατασκευή «τείχους προστασίας κατά των drones», που θα προστατεύει τα ανατολικά σύνορα της ηπείρου και θα περιλαμβάνει ραντάρ, ακουστικά συστήματα και ηλεκτρονικά αντίμετρα. Η πρόταση, ωστόσο, δεν έχει εξασφαλίσει την απαιτούμενη πολιτική στήριξη.
