Παρά την άφιξη των απεσταλμένων του Ντόναλντ Τραμπ στο Κατάρ, η πραγματοποίηση νέου γύρου διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για μια συνεκτική συμφωνία ειρήνης παρέμενε αμφίβολη, καθώς η Τεχεράνη εμφανιζόταν αμετακίνητη στην αξίωσή της να διατηρήσει τον έλεγχο της διεθνούς ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το Ομάν έχει διαβιβάσει στους Αμερικανούς πρόταση που προβλέπει τέλη ναυσιπλοΐας για τον διάπλου, σε συνεννόηση με το Ιράν.
Σύμφωνα με τους New York Times, που επικαλούνται έναν Ιρανό αξιωματούχο και τέσσερις διπλωμάτες με γνώση των διαβουλεύσεων, το Ιράν και το Ομάν, οι δύο χώρες στις απέναντι πλευρές των Στενών, κινούνται στην κατεύθυνση της εγκαθίδρυσης ενός νέου καθεστώτος είσπραξης τελών, παρά την έντονη αντίδραση των ΗΠΑ. Πριν από την έναρξη του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, η διέλευση των Στενών ήταν ελεύθερη και δωρεάν.
Το ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας αναφέρει ότι η πρόταση του Ομάν βασίζεται εν μέρει στις ρυθμίσεις που ισχύουν για το Στενό της Μάλακα, μεταξύ Μαλαισίας και Ινδονησίας, όπου ένα ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου συλλέγει εθελοντικές εισφορές από τους πλοιοκτήτες για τη διασφάλιση ασφαλούς ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, ο Ιρανός αξιωματούχος που μίλησε στην εφημερίδα τόνισε ότι οι εισφορές πρέπει να είναι υποχρεωτικές.
Διελεύσεις πλοίων
Οι Ιρανοί θορυβήθηκαν την περασμένη εβδομάδα όταν κάποια πλοία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ μέσω χωρικών υδάτων του Ομάν, αποφεύγοντας τη βόρεια διαδρομή μέσω των ιρανικών υδάτων. Η ρύθμιση αυτή βασιζόταν σε συμφωνία που είχε συνάψει το σουλτανάτο με το Ιράν το 1968 και καθόριζε τις διαδρομές από τη βόρεια και τη νότια πλευρά των Στενών. Η σημερινή ιρανική ηγεσία δεν αναγνωρίζει αυτή τη συμφωνία, η οποία συνομολογήθηκε επί εποχής σάχη, εννέα χρόνια πριν από την ισλαμική επανάσταση.
Αλλο σοβαρό σημείο τριβής αφορά την απομάκρυνση των ναρκών που είχαν τοποθετήσει στα Στενά, για αμυντικούς λόγους, οι Φρουροί της Επανάστασης, μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πρόσφατα ότι η χώρα του και το Ομάν θα συνεργάζονταν για την αποναρκοθέτηση των Στενών. Η τοποθέτησή του προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Τεχεράνης, με τον υφυπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί να τονίζει ότι η απομάκρυνση των ναρκών θα γίνει από το Ιράν και μόνο από το Ιράν, για να προσθέσει: «Εφιστούμε την προσοχή στη Γαλλία να μην περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση με νέες προκλήσεις».
Στην Ντόχα βρίσκονται οι απεσταλμένοι του Τραμπ, χωρίς να έχει προγραμματιστεί συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους.
Από χθες βρίσκονται στην Ντόχα του Κατάρ οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, όπως ανακοίνωσε χθες ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του εμιράτου, Μάτζεντ αλ-Ανσάρι. Προσέθεσε όμως ότι δεν έχει προγραμματιστεί καμία συνάντησή τους με την ιρανική πλευρά τις επόμενες ημέρες. Στην Τεχεράνη, ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγκεΐ δήλωσε ότι οι Ιρανοί απεσταλμένοι που βρίσκονται στην Ντόχα θα συναντηθούν με αξιωματούχους του Κατάρ για να συζητήσουν την εφαρμογή του μνημονίου συνεννόησης με τις ΗΠΑ, που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου, και την απελευθέρωση ιρανικών κεφαλαίων, ύψους 6 δισ. δολαρίων, που έχουν δεσμευθεί στο Κατάρ βάσει των αμερικανικών κυρώσεων.
Τα «παγωμένα» κεφάλαια
Ο Καταριανός ομόλογός του διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το θέμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων συνδέεται ευθέως με τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και ότι τα κεφάλαια ύψους 6 δισ. δολαρίων δεν έχουν ακόμη απελευθερωθεί. Διπλωματικές πηγές δεν απέκλειαν να υπάρξει τελικά συνάντηση μεταξύ της αμερικανικής και της ιρανικής πλευράς σε υψηλό επίπεδο τις επόμενες ημέρες, εφόσον σημειωθεί πρόοδος στις έμμεσες διαπραγματεύσεις που διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Κατάρ.
Στο μεταξύ, δύο μέλη των Φρουρών της Επανάστασης σκοτώθηκαν από επίθεση ενόπλων στη δυτική επαρχία Κερμανσάχ. Την ευθύνη ανέλαβε άγνωστη μέχρι χθες οργάνωση Κούρδων ενόπλων, η οποία κατηγόρησε τα θύματα ότι συμμετείχαν στην καταστολή των διαδηλώσεων που ξέσπασαν το 2022 ύστερα από τον θάνατο της κουρδικής καταγωγής Μαχσά Αμινί μέσα σε αστυνομικό τμήμα.
REUTERS, A.P.
