Αναλαμβάνοντας την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης την 1η Ιουλίου, για όγδοη φορά, η Ιρλανδία θα αποκτήσει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση των αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή κάθε πολίτη σε ολόκληρη την Ενωση. Το πρόγραμμα της προεδρίας μας έχει στόχο να βελτιώσει με απτό τρόπο την καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών. Θα εργαστούμε για να κάνουμε την οικονομία της Ευρώπης πιο ανταγωνιστική, τους πολίτες της πιο ασφαλείς και θα υπερασπιστούμε τις θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης: την ελευθερία, τη δημοκρατία, την ισότητα, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Θα κάνουμε την οικονομία της Ε.Ε. πιο ανταγωνιστική, τους πολίτες πιο ασφαλείς και θα υπερασπιστούμε τις αξίες της.
Κύριος πυλώνας του προγράμματος της ιρλανδικής προεδρίας είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, μέσα από την έμπρακτη στήριξη των επιχειρήσεων, ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να ευδοκιμήσουν, τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και τη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές.
Προτεραιότητα της ιρλανδικής προεδρίας θα είναι η υλοποίηση του οδικού χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», που έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση, και στους πέντε άξονές του: την απλούστευση των κανόνων, την περαιτέρω εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, την προώθηση των ισχυρών εμπορικών σχέσεων, τη μείωση των τιμών ενέργειας και την απεξάρτηση από τον άνθρακα, καθώς και την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και της τεχνητής νοημοσύνης.
Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Οι προσπάθειες εμβάθυνσης της Ενιαίας Αγοράς και του περιορισμού της ρυθμιστικής πολυπλοκότητας μπορούν να εξαλείψουν τα εμπόδια που αυξάνουν σήμερα τις τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι επιχειρήσεις –ιδιαίτερα οι ΜμΕ– έχουν να επωφεληθούν από την απλούστευση των κανόνων και τη διευκόλυνση των διασυνοριακών εμπορικών συναλλαγών, γεγονός που με τη σειρά του θα στηρίξει την απασχόληση και την τοπική οικονομική ανάπτυξη. Με τη σύναψη περισσότερων συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου θα ανοίξουν νέες αγορές για τις επιχειρήσεις μας και νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Για τα νοικοκυριά αυτό μεταφράζεται σε πιο προσιτά βασικά αγαθά, βελτιωμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες και μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα σε περιόδους παγκόσμιας αβεβαιότητας. Σε μια εποχή που το αυξανόμενο κόστος ζωής πλήττει μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αυτό έχει μεγάλη σημασία. Ο δεύτερος πυλώνας της ιρλανδικής προεδρίας –οι αξίες– αφορά την προάσπιση της δημοκρατίας, της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αποτελούν το θεμέλιο της ποιότητας ζωής στην Ευρώπη. Η προάσπιση των αξιών αυτών μεταφράζεται σε άμεσα οφέλη για τους πολίτες: ισχυρότερη προστασία του καταναλωτή, διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και νομικά μέτρα προστασίας για το σύνολο των αγορών της Ε.Ε.
Σε μια εποχή που η παραπληροφόρηση, η υποχώρηση της δημοκρατίας και οι ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές μας φέρνουν αντιμέτωπους με νέους κινδύνους, η Ε.Ε. μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση της προστασίας των πολιτών. Σε επίπεδο κοινωνίας αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς και διασφάλιση των δικαιωμάτων στις καθημερινές συναλλαγές, ηλεκτρονικές και μη. Για την ιρλανδική προεδρία ιδιαίτερη προτεραιότητα θα αποτελέσει η ασφαλής χρήση του Διαδικτύου από τα παιδιά – ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι απασχολεί σοβαρά τους γονείς σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η στήριξη προς την Ουκρανία –πολιτική, οικονομική, διπλωματική και στρατιωτική– αποτελεί οριζόντια προτεραιότητα.
Η διεύρυνση της Ε.Ε. είναι επίσης προτεραιότητα για την προεδρία μας. Η Ιρλανδία, ως χώρα που έχει επωφεληθεί από την ένταξή της στην Ε.Ε. –και εξακολουθεί να επωφελείται–, αποτελεί απτή απόδειξη της μετασχηματιστικής επίδρασης που έχει για τα κράτη η συμμετοχή στην Ενωσή μας. Είναι απολύτως σωστό να προχωρήσουν οι διαδικασίες για τις χώρες που έχουν ολοκληρώσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, ώστε να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια και οι λαοί τους να επωφεληθούν όπως εμείς. Η διεύρυνση παρέχει σταθερότητα και ευημερία για όλους μας.
Ο τρίτος πυλώνας είναι η ασφάλεια. Με την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, τις κυβερνοαπειλές και τους πολέμους στο κατώφλι της Ευρώπης, η Ε.Ε. εστιάζει όλο και περισσότερο στην προστασία των πολιτών της. Η στήριξη προς την Ουκρανία –πολιτική, οικονομική, διπλωματική και στρατιωτική– αποτελεί οριζόντια προτεραιότητα για την ιρλανδική προεδρία. Ο λαός της Ουκρανίας έχει επιδείξει τεράστια ανθεκτικότητα και γενναιότητα απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα. Θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε στο πλευρό τους και να αγωνιζόμαστε μαζί για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της ασφάλειας είναι, βεβαίως, ευρύτερο. Περιλαμβάνει την ενεργειακή ασφάλεια – να εξασφαλίσουμε πιο χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις μας. Περιλαμβάνει την κυβερνοασφάλεια, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων και των τραπεζικών συστημάτων. Περιλαμβάνει τη θωράκιση της Ενωσης απέναντι στις υβριδικές απειλές. Θα εργαστούμε για να προετοιμάσουμε καλύτερα την Ευρώπη ώστε να αντιμετωπίσει επιτυχώς τις όποιες κρίσεις. Μια πιο συντονισμένη Ε.Ε. θα μας κάνει λιγότερο ευάλωτους σε ισχυρούς κλυδωνισμούς – ενεργειακούς οικονομικούς, τεχνολογικούς ή γεωπολιτικούς.
Μία από τις πιο μεγάλες προκλήσεις της προεδρίας μας θα είναι η προώθηση των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ε.Ε. Ο προϋπολογισμός αυτός αποτελεί το θεμέλιο για τη χρηματοδότηση των υποδομών, της περιφερειακής ανάπτυξης, της γεωργίας, της έρευνας, της καινοτομίας, της ασφάλειας και της κλιματικής δράσης σε ολόκληρη την Ε.Ε. – τομείς κομβικής σημασίας για την ευημερία και την πρόοδο όλων των πολιτών μας.
Πρόκειται για ένα δύσκολο εγχείρημα, ωστόσο φιλοδοξία μας είναι να επιτευχθεί συμφωνία για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό εντός του έτους. Αυτό θα απαιτήσει συμβιβασμούς και δύσκολες αποφάσεις, όμως πρωταρχικό κίνητρό μας πρέπει να είναι οι επενδύσεις σε προγράμματα και έργα που θα είναι προς όφελος των πολιτών και θα προετοιμάζουν την Ενωσή μας για το μέλλον.
Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. περιλαμβάνει χρηματοδοτικά εργαλεία που στηρίζουν τις τοπικές κοινωνίες με πολλούς τρόπους: βελτιώνοντας τη συγκοινωνιακή διασύνδεση, ενισχύοντας την ψηφιακή συνδεσιμότητα, προωθώντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και χρηματοδοτώντας πρωτοβουλίες τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης. Εν ολίγοις, οι αποφάσεις για τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. δεν είναι κάτι μακρινό – διαμορφώνουν την ποιότητα της ζωής σε τοπικό επίπεδο. Η κατευθυντήρια αρχή της ιρλανδικής προεδρίας –Ni neart go cur le chéile («η ισχύς εν τη ενώσει»)– αποτυπώνει την ουσία του θετικού αντικτύπου που μπορεί αυτή να έχει. Σε έναν κατακερματισμένο κόσμο, πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες –το αυξανόμενο κόστος ζωής, η κλιματική αλλαγή, οι απειλές κατά της ασφάλειας– δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από καμία χώρα μόνη της.
Εστιάζοντας στην ανταγωνιστικότητα, στις αξίες και στην ασφάλεια, το πρόγραμμα της ιρλανδικής προεδρίας ευθυγραμμίζεται με τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες: την οικονομική σταθερότητα, τη δικαιοσύνη και την προστασία από τους καθημερινούς κινδύνους. Η επιτυχία της θα κριθεί από τα αποτελέσματα, όχι μόνο από τους στόχους που έχουμε θέσει. H επιτυχία αυτή θα φανεί στις ουσιαστικές βελτιώσεις που θα επιφέρει στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
* Ο κ. Μιχόλ Μάρτιν είναι πρωθυπουργός της Ιρλανδίας.
