Μεταγενέστερος ανώνυμος ζωγράφος αλλοίωσε πίνακα του Ρέμπραντ, αφαιρώντας, μεταξύ άλλων, ένα τουρμπάνι από το κεφάλι μίας εκ των μορφών και αντικαθιστώντας το με ένα ολλανδικό καπέλο. Επιπλέον, ενώ ο Ρέμπραντ είχε ζωγραφίσει ένα γυμνό παιδί μέσα στο πλήθος, ο μεταγενέστερος ζωγράφος το είχε «ντύσει».
Ο επιχρωματισμός με επιπλέον στρώματα χρώματος, σύμφωνα με τους συντηρητές, στόχο είχε να παρερμηνεύσει και να «λειάνει» το βιβλικό θέμα του Ρέμπραντ που είχε να κάνει τη χριστιανική ανεκτικότητα και συμπερίληψη, σε μία εποχή κοινωνικών εντάσεων.
Στο έργο του ο Ρέμπραντ απεικόνιζε ένα πλήθος από διαφορετικές μορφές. Εκτός από τον άνδρα με τον τουρμπάνι, παρούσες στον πίνακα ήταν εβραϊκές και χριστιανικές μορφές.
Ο καλλιτέχνης φαίνεται να άντλησε έμπνευση από την πολυπολιτισμική και θρησκευτικά ετερόκλητη Ολλανδία του 17ου αιώνα. Την εποχή που φιλοτέχνησε το έργο, οι θρησκευτικές αντιπαλότητες ήταν έντονες και μεγάλος αριθμός προσφύγων έφτανε στην Ολλανδία, με πολλούς από αυτούς να εγκαθίστανται στη γενέτειρα του Ρέμπραντ, το Λέιντεν – προς μεγάλη δυσφορία του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού της πόλης.
O πίνακας συνδέεται με τη στενή σχέση του Ρέμπραντ με τους λεγόμενους «Remonstrants», μια ομάδα που υπερασπιζόταν τη θρησκευτική ανεκτικόπτητα και αποδοχή, εξηγεί ο ιστορικός τέχνης, Αντριου Γκράχαμ-Ντίξον.
«Το 1627, όταν ο Ρέμπραντ ξεκίνησε αυτόν τον πίνακα, το Λέιντεν βίωνε μια εξαιρετικά σοβαρή ανθρωπιστική κρίση. Ο Τριακονταετής Πόλεμος βρισκόταν στο αποκορύφωμά του και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συνέρρεαν στην Ολλανδία ως πρόσφυγες. Το 1626, μόνο 1.500 υφαντές έφτασαν εκεί, μαζί με τις συζύγους και τα παιδιά τους, υπήρχε τεράστια συρροή ανθρώπων. Υπολογίζεται ότι το Λέιντεν δέχτηκε περίπου 10.000 πρόσφυγες εκείνη τη χρονιά», δήλωσε ο Γκράχαμ-Ντίξον.
«Φιλοτεχνώντας ο Ρέμπραντ αυτό το έργο, απεικονίζει μια πολυπληθή σκηνή όπου ο Χριστός καλωσορίζει παιδιά και οικογένειες. Αυτό ήταν πολύ αμφιλεγόμενο για την εποχή. Υπήρχαν άνθρωποι στο Λέιντεν που δεν ήθελαν να τους υποδεχτούν. Ομως, αυτό που μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτόν τον πίνακα είναι ότι ο Ρέμπραντ τάσσεται υπέρ της ανθρωπιστικής βοήθειας. Επομένως, πρόκειται για κάτι περισσότερο από έναν απλό πίνακα· πιστεύω ότι αποτελεί μια δήλωση της ηθικής στάσης του Ρέμπραντ», προσθέτει.
Ο πίνακας, διαστάσεων 106 εκ. επί 80,5 εκ., ανακαλύφθηκε το 2014 σε μια γερμανική δημοπρασία, η οποία τον είχε καταχωρίσει ως ανώνυμο «ολλανδικό πίνακα του 17ου αιώνα».
Πλέον, ο πιστοποιημένος Ρέμπραντ δημοπρατηθεί από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο την 1η Ιουλίου, με εκτιμώμενη αξία από 8 έως 12 εκατομμύρια λίρες – εκτίμηση που αντανακλά το ότι συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα πρώιμα έργα του Ρέμπραντ που παραμένουν σε χέρια ιδιώτη.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το προσκήνιο του πίνακα παρέμεινε ημιτελές και συμπληρώθηκε μάλλον πλημμελώς από τον μεταγενέστερο ζωγράφο. Κατά την αποκατάσταση του έργου, αφαιρέθηκαν οι επιχρωματισμοί και οι προσθήκες, «επιβεβαιώνοντας το βαθμό στον οποίο “ωραιοποιήθηκε” από μεταγενέστερη παρέμβαση», δήλωσε ο Αλεξ Μπελ, επίτιμος πρόεδρος της Sotheby’s στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Δεν γνωρίζουμε ποιο ήταν το τελικό σχέδιο του Ρέμπραντ για την ολοκλήρωση αυτής της μορφής (με το τουρμπάνι), αλλά, όπως την βλέπουμε τώρα, είναι αναμφίβολα πολύ πιο εντυπωσιακή από την “πειραγμένη” εκδοχή και τονίζει την ευαλωτότητα των παιδιών που αναζητούν την ευλογία του Χριστού», λέει ο ίδιος.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι πρόκειται για έναν ιδιαίτερα προσωπικό πίνακα για τον Ρέμπραντ, καθώς απεικονίζει διάφορα μέλη της οικογένειάς του, συμπεριλαμβανομένων των γονιών του και του ίδιου, με τον νεαρό άνδρα να φαίνεται να σκύβει προς τα εμπρός για να δει το θαυματουργό γεγονός, ενώ κοιτάζει κατευθείαν τον θεατή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «σε καμία άλλη εικόνα ο Ρέμπραντ δεν συγκεντρώνει την οικογένειά του τόσο ολοκληρωτικά».
Πηγή: Guardian
