Στις Βρυξέλλες αναμένεται να πραγματοποιηθούν σήμερα τεχνικές συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσώπων κρατών-μελών και αντιπροσωπείας των Ταλιμπάν, στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ευρωπαϊκής Ενωσης να ενισχύσει τη συνεργασία με τις de facto αρχές του Αφγανιστάν σε ζητήματα επιστροφών μεταναστών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι βελγικές αρχές χορήγησαν χθες πέντε θεωρήσεις εισόδου σε μέλη αντιπροσωπείας των Ταλιμπάν, οι οποίες ισχύουν αποκλειστικά για το Βέλγιο και για μία ημέρα, προκειμένου να συμμετάσχουν στις επαφές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέφυγε, πάντως, και σήμερα να δώσει λεπτομέρειες για τη συνάντηση πριν από την πραγματοποίησή της, το απόγευμα, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας και πάγια πρακτική όσον αφορά τεχνικές επαφές αυτού του είδους, ενώ απέφυγε να απαντήσει εάν θα μετάσχουν και γυναίκες αξιωματούχοι, δεδομένων των περιορισμών που επιβάλλουν οι Ταλιμπάν στις επαφές με γυναίκες.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν υπενθύμισε, παράλληλα, ότι οι επαφές με εκπροσώπους των de facto αρχών του Αφγανιστάν βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετούς μήνες και ότι μία πρώτη συνάντηση είχε πραγματοποιηθεί στην Καμπούλ τον Ιανουάριο. Οπως ανέφερε, μετά από εκείνη την επαφή η Επιτροπή προετοίμαζε τη διεξαγωγή αντίστοιχης συνάντησης στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι τεχνικές αυτές επαφές αποτελούν απάντηση σε πρωτοβουλία 20 κρατών-μελών της Ε.Ε. και του χώρου Σένγκεν, τα οποία με κοινή επιστολή τους προς τον επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ και την ύπατη εκπρόσωπο Κάγια Κάλας, στις 16 Οκτωβρίου 2025, ζήτησαν από την Επιτροπή να συντονίσει τεχνικές επαφές με στόχο τη διευκόλυνση των επιστροφών στο Αφγανιστάν. Μεταξύ των χωρών που συνυπέγραψαν την πρωτοβουλία ήταν και η Ελλάδα.
Στην επιστολή τους, οι υπουργοί τόνιζαν ότι η επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή παραμονή στην Ε.Ε αποτελεί αναγκαίο στοιχείο μιας αξιόπιστης μεταναστευτικής πολιτικής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε άτομα που συνιστούν απειλή για τη δημόσια τάξη και την εθνική ασφάλεια.
Παράλληλα, υπογράμμιζαν ότι το 2024 εκδόθηκαν στην Ευρωπαϊκή Eνωση 22.870 αποφάσεις επιστροφής για Αφγανούς υπηκόους, ωστόσο μόλις 435 άτομα επέστρεψαν στη χώρα καταγωγής τους, γεγονός που αντιστοιχεί σε ποσοστό περίπου 2%.
Ερωτηθείς σήμερα ποιοι ακριβώς θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο των επιστροφών, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν επανέλαβε ότι η πρωτοβουλία των 20 κρατών-μελών επικεντρώνεται πρωτίστως σε πρόσωπα που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα ή θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις επιστροφής δεν λαμβάνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες εξετάζουν κάθε υπόθεση ξεχωριστά, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.
Oπως τόνισε, η αρμοδιότητα για την έκδοση και την εκτέλεση μιας απόφασης επιστροφής ανήκει αποκλειστικά στα κράτη-μέλη, ενώ ο ρόλος της Επιτροπής περιορίζεται στον συντονισμό και στη διευκόλυνση των αναγκαίων επαφών με τις αφγανικές αρχές.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν επισήμανε ότι οι σημερινές συνομιλίες στις Βρυξέλλες θα αποτελέσουν ευκαιρία και για τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν απευθείας τεχνικούς διαύλους επικοινωνίας με την αφγανική αντιπροσωπεία, καθώς είναι εκείνα που θα κληθούν να υλοποιήσουν τυχόν επιστροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκπρόσωποι ορισμένων από τις χώρες που είχαν ζητήσει την έναρξη των τεχνικών επαφών προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στις συνομιλίες. Η Ελλάδα έχει ήδη ανταποκριθεί θετικά στη σχετική πρόσκληση και αναμένεται να εκπροσωπηθεί στις επαφές.
Από την πλευρά της Επιτροπής επιμένουν ότι οι επαφές έχουν αυστηρά τεχνικό χαρακτήρα και δεν συνιστούν πολιτική αναγνώριση των Ταλιμπάν. Ερωτηθείς κατά πόσο οι συνομιλίες θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε πολιτικό διάλογο εφόσον η αφγανική πλευρά θέσει ευρύτερα αιτήματα, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν αρκέστηκε να επαναλάβει ότι πρόκειται για συνάντηση σε τεχνικό επίπεδο και ότι τυχόν επόμενα βήματα θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των σημερινών επαφών.
