ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. «Ηταν ντροπιαστικό». Με αυτή τη φράση ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ περιέγραψε στις Βρυξέλλες τη στάση συμμάχων που αρνήθηκαν να στηρίξουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, πριν ανακοινώσει την έναρξη εξάμηνης επανεξέτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, στο πλαίσιο του λεγόμενου «ΝΑΤΟ 3.0». Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχείρησε, πάντως, για ακόμα μια φορά να χαμηλώσει τους τόνους, απορρίπτοντας τις ερμηνείες περί τιμωρητικής διάθεσης των ΗΠΑ απέναντι σε συμμάχους που δεν ευθυγραμμίστηκαν με την Ουάσιγκτον και επιμένοντας ότι οι αμερικανικές αποφάσεις θα ληφθούν σε πλήρη συνεννόηση με τη Συμμαχία.
Οι δηλώσεις έγιναν κατά την τελευταία σύνοδο υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ, πριν από τη σύνοδο κορυφής της Αγκυρας στις 7-8 Ιουλίου, και αποτύπωσαν με τον πιο σαφή τρόπο τη νέα στρατηγική προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στην ευρωπαϊκή ασφάλεια: περισσότερες ευθύνες για τους Ευρωπαίους, περισσότερες αμυντικές δαπάνες και σταδιακή αναπροσαρμογή του αμερικανικού στρατιωτικού αποτυπώματος στην ήπειρο.
«Εντείνουμε τις προσπάθειές μας ώστε το ΝΑΤΟ να γίνει αυτό που έπρεπε πάντα να είναι: μια ισορροπημένη συμμαχία στην οποία η Ευρώπη θα αναλαμβάνει την ηγεσία για τη δική της άμυνα, το “ΝΑΤΟ 3.0″», σημείωσε ο Χέγκσεθ στη διάρκεια της συνόδου. «Για να υλοποιήσουμε αυτόν τον στόχο, ανακοινώνω εξάμηνη αναθεώρηση του υπουργείου Πολέμου, η οποία θα εξετάσει τη διάταξη δυνάμεων και τις βάσεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη», πρόσθεσε, επιβεβαιώνοντας ό,τι είχε προαναγγελθεί τον Φεβρουάριο στο ΝΑΤΟ από τον υφυπουργό Αμυνας των ΗΠΑ Ελμπριτζ Κόλμπι.
Η επανεξέταση θα καλύψει το σύνολο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων δυνάμεων, στρατιωτικών βάσεων, δικαιωμάτων πρόσβασης και χρήσης εγκαταστάσεων, καθώς και των αδειών υπερπτήσεων. Η ανακοίνωση δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένως υποστηρίξει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται επ’ αόριστον στις ΗΠΑ για την άμυνα της ηπείρου, ενώ η Ουάσιγκτον στρέφει πλέον την προσοχή της προς τον Ινδο-Ειρηνικό.
Τους τελευταίους μήνες, άλλωστε, οι ΗΠΑ έχουν ήδη μειώσει ορισμένες από τις συνεισφορές τους στον σχεδιασμό δυνάμεων του ΝΑΤΟ, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα κρίσιμων δυνατοτήτων, όπως μαχητικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού, αεροσκάφη ναυτικής επιτήρησης και ναυτικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δεδομένες για τα συμμαχικά σχέδια. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει ανακοινώσει την αποχώρηση περίπου 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι η συνολική αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη πρέπει να επανέλθει στα επίπεδα πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Περισσότερες ευθύνες και αμυντικές δαπάνες από τους Ευρωπαίους και αναπροσαρμογή του αμερικανικού στρατιωτικού αποτυπώματος στην ήπειρο, η νέα στρατηγική Τραμπ.
Η Ουάσιγκτον επίσης συνεχίζει να «πιέζει» για τις αμυντικές δαπάνες και ενώ οι «σύμμαχοι» συμφώνησαν στην περυσινή σύνοδο στη Χάγη να κατευθύνουν έως το 2035 το 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα και σε ευρύτερες δαπάνες άμυνας και ασφάλειας. Ο Χέγκσεθ αναγνώρισε ότι αρκετοί σύμμαχοι έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις τους, προειδοποίησε όμως ότι ορισμένοι εξακολουθούν να υστερούν. «Ορισμένες χώρες θα αποτύχουν και άλλες θα περάσουν με άριστα».
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε όταν αναφέρθηκε στις αντιδράσεις ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών στη διάρκεια της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν. «Πάρα πολλοί σύμμαχοί μας είπαν όχι, προσπάθησαν να μας πνίξουν σε ατελείωτες νομικές συζητήσεις ή μας επέκριναν δημοσίως για ενέργειες που οι ίδιοι δεν ήταν πρόθυμοι ή δεν μπορούσαν να αναλάβουν. Ηταν ντροπιαστικό», τόνισε.
«Δεν είναι τιμωρία»
Τις δηλώσεις αυτές επιχείρησε να αμβλύνει ο Μαρκ Ρούτε. Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε και ερωτηθείς εάν οι αμερικανικές κινήσεις συνιστούν τιμωρία προς συμμάχους που δεν στήριξαν την Ουάσιγκτον στο Ιράν, υποστήριξε ότι ο Χέγκσεθ αναγνώρισε τις σημαντικές αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες των Ευρωπαίων συμμάχων και απλώς επιδίωξε να διατηρήσει την πίεση προς όσους εξακολουθούν να υστερούν. «Αυτό που προσπάθησε ήταν να διατηρήσει την πίεση, και αυτό είναι καλό», δήλωσε, μάλιστα, ο Ρούτε. «Χαίρομαι που το κάνει. Πρέπει να λέμε την αλήθεια ο ένας στον άλλον».
Ο γενικός γραμματέας επανέλαβε, πάντως, ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες τους κατά περισσότερα από 139 δισ. δολάρια φέτος, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ιστορική. Παράλληλα, επιχείρησε να αμβλύνει τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί κυρίως από τη Γερμανία για πιθανές μειώσεις αμερικανικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε απόφαση θα ληφθεί στο πλαίσιο δομημένης διαδικασίας και σε πλήρη συνεννόηση με τους συμμάχους και τη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ.
Ο Μαρκ Ρούτε επιχείρησε επίσης να διασκεδάσει τις εντυπώσεις που δημιούργησε η σύντομη παρουσία του Χέγκσεθ στη συνεδρίαση και η αποχώρησή του πριν από την άφιξη Ζελένσκι, λέγοντας ότι ο Αμερικανός υπουργός «παρέμεινε σχεδόν δύο ώρες».
